Psalmen 109

לַמְנַצֵּחַ (lamnatseach), ‘voor de koorleider’: de betekenis is onzeker.

Wij kiezen ‘koorleider’.

יִשְׂטְנוּנִי (yistenuni), ‘zij beschuldigen mij’: van dezelfde stam als שָׂטָן (satan), ‘aanklager’.

שָׂטָן (satan), ‘aanklager’: hier zonder lidwoord en dus geen eigennaam, maar de tegenpartij in een rechtszaak.

In Job 1:6 staat het woord met lidwoord: ‘de satan’.

Het Hebreeuws heeft geen aanhalingstekens.

Het is mogelijk dat vers 6–19 de woorden zijn die de vijanden over de dichter uitspreken.

Voor die lezing pleit het wisselen tussen ‘zij’ (vers 2–5) en ‘hij’ (vers 6–19), en vers 20, ‘het loon van mijn aanklagers’.

Wij nemen de verzen als de woorden van de dichter zelf en geven ze geen aanhalingstekens.

יֵצֵא רָשָׁע (yetse rasha), ‘moge hij als goddeloze uitgaan’: hij komt uit het gericht als iemand die schuldig is bevonden.

פְּקֻדָּתוֹ (pequdato), ‘zijn ambt’: wat hem is toevertrouwd.

Vers 8b wordt aangehaald in Hand. 1:20.

מֵחָרְבוֹתֵיהֶם (mecharvoteihem), ‘vanuit hun puinhopen’: zij zoeken hulp en voedsel vanuit de ruïnes van hun huis.

De betekenis kan ook ‘ver van hun puinhopen’ zijn.

יְגִיעוֹ (yegi’o), ‘zijn zwoegen’: het werk waarvoor hij zich heeft ingespannen, en wat dat heeft opgebracht.

חֶסֶד (chesed), ‘trouw’: verbondstrouw, goedertierenheid.

מֹשֵׁךְ חֶסֶד (moshech chesed), letterlijk ‘die trouw uitrekt’: die trouw laat voortduren.

אַחֲרִיתוֹ (acharito), ‘wat na hem komt’: zijn latere deel, dus zijn nakomelingen of zijn einde.

Wij vertalen letterlijk.

De schuld van vaders en moeder blijft bij Yahweh in herinnering.

Vergelijk Exod. 20:5 en 34:7, waar Yahweh de schuld van de vaders bezoekt.

Vanaf hier geeft de dichter de reden.

De man heeft geen trouw betoond en achtervolgde de ellendige, de arme en wie gebroken is van hart.

De werkwoorden in vers 17–18 staan in de verleden tijd.

Zij kunnen ook als wens gelezen worden (‘moge hij de vloek liefhebben …’).

Wij vertalen als vaststelling: de vloek die hij zocht, treft hem.

מֵזַח (mezach), ‘gordel’: een woord dat zelden voorkomt.

De vloek omhult hem en houdt hem vast.

פְּעֻלַּת (pe’ullat), ‘loon’: wat iemand verdient voor zijn werk.

Het vers kan een vaststelling zijn (‘dit is het loon’) of een wens (‘dit zij het loon’).

Wij vertalen het eerste.

אֲדֹנָי (Adonai), ‘mijn Heer’: een aanspreking van Elohim.

יְהוִה אֲדֹנָי (Yahweh Adonai) is hier ‘Yahweh, mijn Heer’.

חָלַל (chalal), ‘doorboord’: ook ‘gewond’.

De dichter voelt zijn hart verwond.

כִּנְטוֹתוֹ (kintoto), ‘als zij zich neigt’: de schaduw wordt lang en verdwijnt bij het vallen van de avond.

Zo vervaagt de dichter.

De sprinkhaan wordt van een kleed afgeschud: wie weggeschud wordt, heeft geen houvast.

מִשָּׁמֶן (mishshamen), ‘zonder vet’: letterlijk ‘van vet’ of ‘van olie’.

Het vlees is mager geworden en het vet is weg.

Het schudden van het hoofd is een gebaar van spot.

Het Hebreeuws kan worden gelezen als wens (‘laten zij vloeken … mogen zij beschaamd worden’) of als vaststelling.

Wij vertalen de eerste zin als wens en de volgende als zekerheid.

In vers 6 staat een aanklager aan de rechterhand van de vijand; hier staat Yahweh aan de rechterhand van de arme.