Klaagliederen 5

Dit hoofdstuk heeft ook 22 verzen, maar is geen alfabetgedicht.

Het is een gebed van het volk aan Yahweh, in de ‘wij’-vorm.

נַחֲלָה (nachalah), ‘erfdeel’: het land dat Yahweh aan Israël gaf om te bezitten (Num. 26:52–56).

Dat de vaders er niet meer zijn, kan in het Hebreeuws om hun dood of om hun afwezigheid in de ballingschap gaan.

עַל צַוָּארֵנוּ (al tsavvarenu), ‘op onze nek’: de achtervolgers zitten ons op de nek.

Het kan ook betekenen dat het juk op onze nek ligt.

De betekenis is niet helemaal zeker.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Assur (Assyrië): Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

נָתַן יָד (natan yad), ‘de hand reiken’: zich overgeven of een verdrag sluiten.

Juda zocht brood bij Egypte en Assyrië; zie Hos. 7:11 en Jer. 2:18.

Dit vers is anders dan Ezech. 18:2–4, waar Yahweh zegt dat ieder voor zijn eigen zonde sterft.

Hier spreekt het volk zijn ervaring uit: de straf van de vaderen drukt op de kinderen.

Zie ook Jer. 31:29–30.

עֲבָדִים (avadim), ‘knechten’: de dienaren van de vreemde koningen, zoals hun ambtenaren.

Dat zij nu over het volk heersen, is een omkering van de orde.

בְּנַפְשֵׁנוּ (benafshenu), ‘met gevaar voor ons leven’: letterlijk ‘met onze ziel’.

Het woord נֶפֶשׁ (nefesh), ‘ziel’, staat hier voor het leven zelf.

נִכְמָרוּ (nikmaru), ‘gloeit’: van het werkwoord כָּמַר (kamar), ‘verschrompelen, gloeien’.

De huid wordt heet en donker als een oven.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

עִנּוּ (innu), ‘zij zijn vernederd’: het werkwoord betekent ‘vernederen, geweld aandoen’ en wordt ook gebruikt voor verkrachting (Gen. 34:2).

בְּיָדָם נִתְלוּ (beyadam nitlu), ‘door hun hand opgehangen’: zij werden door de vijanden opgehangen.

Het kan ook ‘bij hun hand’ betekenen.

De betekenis is niet helemaal zeker.

טְחוֹן (techon), ‘maalsteen’: het werk van slaven en vrouwen (Exod. 11:5).

Jongemannen moeten nu zware handenarbeid doen.

מְנַגִּינָתָם (menaginatam), ‘hun muziek’: het snarenspel.

Hetzelfde woord als in 3:14 en 3:63, daar als ‘spotlied’.

מָחוֹל (machol), ‘reidans’: de dans van de feesten, zoals in Ps. 30:12 (NL 30:11) en Jer. 31:13.

עֲטֶרֶת רֹאשֵׁנוּ (ateret roshenu), ‘de kroon van ons hoofd’: de eer en glans van het volk, zoals in Job 19:9.

Het kan ook de koning betekenen.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

שׁוּעָלִים (shu’alim), ‘vossen’: het woord kan ook ‘jakhalzen’ betekenen.

Dieren die in ruïnes wonen, zoals ook in Ps. 63:11 (NL 63:10) en Neh. 3:35 (NL 4:3).

תֵּשֵׁב (teshev), ‘U troont’: het werkwoord betekent ‘zitten’ en ‘wonen’.

Yahweh zetelt onveranderlijk, ook nu de aardse troon van Sion is verwoest.

Zie ook Ps. 102:13 (NL 102:12).

הֲשִׁיבֵנוּ (hashivenu), ‘breng ons terug’: het werkwoord שׁוּב (shuv) betekent ‘terugkeren’ en ‘terugbrengen’.

De bede is dat Yahweh het volk keert, zodat het zelf kan terugkeren.

Zie ook Jer. 31:18 en Ps. 80:4 (NL 80:3).

כִּי אִם (ki im): de betekenis van deze twee woorden is niet helemaal zeker.

Ze kunnen ‘tenzij’, ‘want als’ of ‘of’ betekenen.

Wij lezen het gebed als een vraag: ‘Of hebt U ons helemaal verworpen?’

Een andere lezing is: ‘tenzij U ons helemaal hebt verworpen en buitengewoon op ons vertoornd bent’.