Spreuken 6

עָרַבְתָּ (aravta), ‘je bent borg geworden’: je hebt je verplicht om de schuld van een ander te betalen.

תָּקַעְתָּ כַּפֶּיךָ (taqa’ta kappekha), ‘je hebt je handen geslagen’: een handslag als teken van de afspraak.

Vergelijk Spr. 11:15 en 17:18.

הִתְרַפֵּס (hitrappes), ‘buig diep neer’: letterlijk ‘jezelf onderwerpen, vertrappen’.

רְהַב (rehav), ‘dring aan’: het werkwoord betekent ‘bestormen, met aandrang bestoken’.

Het Hebreeuws heeft alleen ‘uit de hand’.

Bij de gazelle wordt niet gezegd uit wiens hand.

Wij laten dat zo staan.

Het wordt vaak aangevuld met ‘de jager’.

עָצֵל (atsel), ‘luiaard’: iemand die niet wil werken.

Het woord komt vaker voor in Spreuken (zie 6:9; 10:26; 13:4).

קָצִין (qatsin), ‘aanvoerder’; שֹׁטֵר (shoter), ‘opzichter’; מֹשֵׁל (moshel), ‘heerser’.

Drie namen voor wie leiding geeft.

Dit vers heeft geen werkwoord: ‘een beetje slaap, een beetje sluimer, een beetje handen vouwen om te liggen’.

Spr. 24:33 heeft dezelfde woorden.

רֵאשֶׁךָ (reshekha), ‘je armoede’: van het woord רֵישׁ (resh), ‘armoede’.

בְּלִיַּעַל (beliyya’al), ‘Belial’: ‘nietswaardigheid, onheil’.

Het woord staat hier voor een slecht mens.

Vergelijk ‘zonen van Belial’ in 1 Sam. 2:12.

Wij vertalen Tsevaot overal als ‘legermachten’.

קֹרֵץ (qorets) ‘knipoogt’, מֹלֵל (molel) ‘schraapt’ (of ‘maakt een gebaar’), מֹרֶה (moreh) ‘wijst’: drie heimelijke gebaren waarmee hij zijn slechte bedoelingen overbrengt zonder woorden.

De betekenis van het middelste werkwoord is onzeker.

Het geschreven woord (ketiv) is מדנים (medanim), ‘twisten’.

De gelezen vorm (qere) is מִדְיָנִים (midyanim), ook ‘twisten’.

De betekenis blijft gelijk.

Zie ook vers 19.

שֶׁשׁ… וְשֶׁבַע (shesh… veshevaʿ), ‘zes… en zeven’: een getalspreuk.

Eerst een rond getal, daarna één erbij; de lijst loopt dus tot zeven.

Vergelijk Job 5:19 en Spr. 30:15–31.

Het geschreven woord (ketiv) is תועבות (to’evot), ‘gruwelen’.

De gelezen vorm (qere) is תּוֹעֲבַת (to’avat), ‘gruwel van’.

Wij volgen de gelezen vorm.

עֵינַיִם רָמוֹת (enayim ramot): letterlijk ‘hoge ogen’.

Het gaat om hoogmoedige blikken.

Het geschreven woord (ketiv) מדנים (medanim) en de gelezen vorm zijn hier gelijk: ‘twisten’.

Het werkwoord שָׁלַח (shalach), ‘uitsturen’, staat ook in vers 14.

Dit vers lijkt op Spr. 1:8, maar hier staat ‘gebod’ (mitsvah) voor de vader en ‘onderwijs’ (torah) voor de moeder.

In het Hebreeuws staat alles in het vrouwelijk enkelvoud: het gaat om het gebod en het onderwijs samen.

Wij schrijven ‘het’.

נָכְרִיָּה (nokriyah), ‘vreemde vrouw’: zie Spr. 2:16 en 5:3.

אֵשֶׁת רָע (eshet ra), ‘slechte vrouw’: letterlijk ‘vrouw van het kwade’.

De geschreven medeklinkers kunnen ook gelezen worden als ‘vrouw van een ander’ (reʿa).

Sommige oude vertalingen lijken dat te lezen.

Wij volgen de Masoretische lezing.

Dit vers is moeilijk.

Het Hebreeuws heeft geen werkwoord in de eerste helft: ‘want om een hoer, tot aan een brood’.

Er zijn twee lezingen: (1) een hoer kost hooguit een brood; (2) door een hoer kom je tot een brood, dat wil zeggen tot armoede.

Wij laten de zin dicht bij het Hebreeuws.

יַחְתֶּה (yachteh), ‘scheppen’: vuur of gloeiende kolen met de hand oppakken.

הַבָּא אֶל (habba el), ‘wie binnengaat tot’: een omschrijving voor gemeenschap hebben met een vrouw.

Wij vertalen ‘naar … toe gaat’.

נֶפֶשׁ (nefesh), ‘ziel’: hier de begeerte, de honger die vervuld wil worden.

חֲסַר לֵב (chasar lev), ‘zonder hart’: iemand zonder verstand.

Zo ook Spr. 7:7 en 9:4.

Het hart is in het Hebreeuws de plaats van denken en oordelen.

נֶגַע (nega), ‘slag’: een klap of plaag.

De man krijgt een slag en schande; zijn smaad blijft.

קִנְאָה (qin’ah), ‘naijver’: de felle ijver van een man voor zijn vrouw.

נָקָם (naqam), ‘wraak’.

לֹא יִשָּׂא פְּנֵי (lo yissa penei), ‘hij neemt het gezicht niet aan’: hij kijkt niet naar het losgeld.