Spreuken 12

מוּסָר (musar), ‘tucht’: ook ‘onderricht’ of ‘vermaning’.

מְזִמּוֹת (mezimmot), ‘listige plannen’: het enkelvoud מְזִמָּה (mezimmah) betekent ‘doordachtheid’ (Spr. 1:4).

Het meervoud wordt in kwade zin gebruikt: de man die berekenend kwaad bedenkt.

Zo ook Spr. 14:17.

אֵשֶׁת־חַיִל (eshet chayil), ‘sterke vrouw’: een vrouw van kracht en waarde.

Zie ook Spr. 31:10.

In Ruth 3:11 vertalen wij dezelfde woorden met ‘bekwame vrouw’.

תַּחְבֻּלוֹת (tachbulot), ‘leiding’: zie bij Spr. 11:14.

Het woord kan hier ook ‘listen’ betekenen.

אֲרֹב־דָּם (arov dam), ‘op de loer liggen naar bloed’: de woorden zelf zijn een hinderlaag voor het leven van de onschuldige.

נִקְלֶה (niqleh), ‘gering geacht’: iemand die weinig aanzien heeft.

מִתְכַּבֵּד (mitkabbed), ‘zich laat eren’: wie zich groot voordoet, maar geen brood heeft.

נֶפֶשׁ (nefesh), ‘ziel’: hier het leven van het dier en wat het nodig heeft.

De spreuk is bijna gelijk aan Spr. 28:19.

Moeilijke tekst.

מְצוֹד (metsod) is ‘net’ of ‘vangst’.

De tweede helft heeft geen voorwerp: ‘de wortel van de rechtvaardigen geeft’.

Wij voegen niets toe.

Sommige oude vertalingen lezen anders.

Ketiv (wat er geschreven staat) is יָשׁוּב (yashuv), ‘keert terug’.

Qere (wat men leest) is יָשִׁיב (yashiv), ‘men brengt terug’.

Wij volgen de qere.

Zie ook Spr. 13:2 en 18:20.

Zie ook Spr. 21:2.

עָרוּם (arum), ‘slim’: in Spreuken meestal in goede zin, de slimheid die zich beheerst.

Het hoort bij orma, ‘slimheid’ of ‘sluwheid’.

בּוֹטֶה (boteh), ‘onbezonnen spreekt’: wie zonder nadenken woorden zegt die steken als een zwaard.

אַרְגִּיעָה (argiah), ‘een ogenblik’: letterlijk ‘tot ik in een oogwenk’.

יְאֻנֶּה (ye’unneh), ‘overkomt’: een zeldzame vorm; ‘wordt toegestaan’ of ‘overkomt’.

אִוֶּלֶת (ivvelet), ‘zotheid’: wat de evil, ‘zot’, kenmerkt.

רְמִיָּה (remiyyah), ‘slap’: zie bij Spr. 10:4.

מַס (mas), ‘dwangarbeid’: arbeid die iemand moet verrichten voor een ander.

Moeilijke tekst.

יָתֵר (yater) kan komen van tur, ‘verkennen’ (‘hij verkent het voor zijn naaste’), of betekenen ‘hij is voortreffelijker dan’.

Wij vertalen ‘gaat voor’, wat beide lezingen dekt.

יַחֲרֹךְ (yacharokh), ‘braadt’: een woord dat maar één keer voorkomt.

Het kan ook ‘opjagen’ betekenen.

De tweede helft is kort en moeilijk: ‘kostbaar vermogen van een mens is de ijverige’.

אַל־מָוֶת (al mavet), ‘geen dood’: de medeklinkers kunnen ook gelezen worden als ‘naar de dood’ (el mavet).

Dat past slecht bij de tegenstelling, daarom volgen wij de Masoretische klinkers.