2 Samuël 21

דָּמִים (damim), ‘bloedschuld’: letterlijk ‘bloeden’, het meervoud van ‘bloed’.

Het gaat om bloed dat is vergoten en dat het land ontwijdt (Num. 35:33–34).

Het Hebreeuws heeft hier geen werkwoord: ‘over Saul en over het huis van de bloeden’.

Wij vullen aan met ‘Het ligt aan’.

De Gibeonieten sloten in de dagen van Jozua een verbond met Israël (Joz. 9:15).

Zij zijn een rest van de Amorieten.

כִּפֶּר (kipper), ‘verzoening doen’: zie Lev. 16:30.

Het ‘erfdeel van Yahweh’ is Israël (Deut. 32:9).

De Gibeonieten willen geen losgeld.

Vergelijk Num. 35:31–33: voor een bloedschuld wordt geen losgeld aangenomen.

Het geschreven woord (ketiv) heeft ‘voor mij’.

Het voorgelezen woord (qere) heeft ‘voor ons’.

Wij volgen het qere.

דָּמָה (damah), ‘bedenken’, ‘plannen smeden’.

נִשְׁמַד (nishmad), ‘verdelgd worden’.

Dit vers is moeilijk Hebreeuws.

Wij vertalen: ‘wij zijn verdelgd; wij kunnen ons nergens meer handhaven in heel het gebied van Israël.’

Gibea van Saul is Gibea in Benjamin, waarschijnlijk Tell el-Ful, ongeveer 5 km ten noorden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

Dat is waarschijnlijk, niet zeker.

הוֹקִיעַ (hoqia), ‘ophangen’: hetzelfde werkwoord als in Num. 25:4.

Of zij de mannen levend of dood ophingen, zegt de tekst niet.

In vers 9 staat dat zij ‘gedood’ werden.

Het geschreven woord (ketiv) heeft een iets andere werkwoordsvorm (ינתן).

Het qere (יֻתַּן) betekent ‘laat gegeven worden’.

Wij volgen het qere.

Mefiboset is de zoon van Jonatan (2 Sam. 9:1–13).

De eed bij Yahweh staat in 1 Sam. 20:14–17 en 20:42.

Rizpa was Sauls bijvrouw (2 Sam. 3:7).

Barzillai de Mecholatiet is een andere man dan Barzillai uit Gilead (2 Sam. 17:27).

Mecholat is Abel-Mechola (1 Kon. 19:16).

De Masoretische tekst heeft hier ‘Michal’.

Maar Michal kreeg geen kinderen (2 Sam. 6:23), en Merab was getrouwd met Adriël (1 Sam. 18:19).

Sommige oude vertalingen lezen daarom ‘Merab’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

De gerstoogst begint in het voorjaar, ongeveer in april.

Het geschreven woord (ketiv) heeft een andere vorm voor ‘alle zeven’ (שבעתים).

Wij volgen het qere, שבעתם.

שַׂק (saq), ‘rouwkleed’: een kleed van grove stof, dat in rouw werd gedragen (Gen. 37:34).

Jabes in Gilead lag in het oosten van de Jordaan, waarschijnlijk bij Tell el-Maqlub in Jordanië.

Dat is onzeker.

Zie Bet-San: Bet-San (Beth-Sjean) ligt in het Jordaandal, ten zuiden van het meer van Galilea.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Zie Gilboa: De Gilboa is een bergrug aan de zuidoostkant van de vallei van Jizreël.

Zie 1 Sam. 31:8–13: de mannen van Jabes haalden de lichamen van Saul en zijn zonen van de muur van Bet-Sean.

Sela lag in het gebied van Benjamin (Joz. 18:28).

De precieze ligging is onzeker.

וַיֵּעָתֵר (wayye’ater), ‘liet Zich verbidden’: Elohim hoorde het gebed en werd het land weer gunstig gezind.

In vers 1 was de hongersnood het gevolg van de bloedschuld.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

הָרָפָה (harafah), ‘Rafa’: een volk of een stamvader van grote mensen.

Het woord is verwant aan de Refaïeten (Deut. 3:11).

Wij schrijven ‘afstammelingen van Rafa’.

Het geschreven woord (ketiv) leest anders dan het qere ‘Jisbi’ (וִישְׁבִּי).

Wij volgen het qere, dat de naam Jisbi-Benob geeft.

‘De lamp van Israël’ is David, de koning: zie 1 Kon. 11:36 en 2 Sam. 22:29.

Gob: de ligging is onbekend. 1 Kron. 20:4 noemt op deze plaats Gezer.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Sibbechai de Chusatiet staat ook in 1 Kron. 11:29 (vergelijk 2 Sam. 23:27).

In 1 Kron. 20:4 heet Saf ‘Sippai’.

Zie Gob (ligging onzeker): Gob was een plaats waar de Filistijnen streden.

Het lag bij de grens met de Filistijnen; 1 Kronieken 20:4 noemt Gezer.

De precieze plaats is niet bekend.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Zie Betlehem: Betlehem (Efrata) ligt ongeveer 9 km ten zuiden van Jeruzalem.

אֹרְגִים (oregim), ‘wevers’: de naam ‘Jaäre-Oregim’ bevat hetzelfde woord als ‘weversboom’ aan het eind van het vers.

De Masoretische tekst zegt dat Elchanan ‘Goliat de Gattiet’ sloeg.

In 1 Sam. 17:49–51 doodt David Goliat.

In 1 Kron. 20:5 staat: Elchanan, de zoon van Jair, sloeg Lachmi, de broer van Goliat.

In het Hebreeuws lijken ‘de Betlehemiet’ (bet hal-lachmi) en ‘Lachmi’ (et lachmi) sterk op elkaar.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

Gat was een Filistijnse stad, waarschijnlijk Tell es-Safi (Israël).

מָדוֹן (madon), ‘lengte’ of ‘twist’: de betekenis is onzeker.

Het geschreven woord (ketiv) heeft מדין; wij volgen het qere. 1 Kron. 20:6 heeft ‘een man van (grote) maat’ (middah).

Simea is een broer van David (1 Kron. 2:13).

Het geschreven woord (ketiv) heeft ‘Simi’.

Wij volgen het qere, ‘Simea’.

Zie Gat (Tell es-Safi): Gat, een van de Filistijnse steden, wordt gezocht bij Tell es-Safi.

Dit is niet geheel zeker.

Dit zijn de vier afstammelingen van Rafa uit de verzen 16–21.