Matteüs 18

Zie ook Mark. 9:33–37; Luc. 9:46–48.

στραφῆτε (straphete), ‘jullie omkeren’: het werkwoord betekent ‘zich omdraaien’, een omkeer.

Vergelijk ‘zich bekeren’ (zie Matt. 3:2).

σκανδαλίσῃ (skandalise), ‘laat struikelen’, van σκάνδαλον (skandalon), ‘struikelblok’: iets waardoor iemand valt of van de weg afraakt.

Wij vertalen het overal zo.

γέεννα (geenna), ‘Gehenna’: de Griekse vorm van het Hebreeuwse ‘dal van de zoon van Hinnom’ (Joz. 15:8; in Jer. 7:31 ‘Ben-Hinnom’), het dal bij Jeruzalem waar kinderen werden verbrand (Jer. 7:31).

Het wordt in de evangeliën gebruikt voor de plaats van het oordeel.

Vergelijk ‘hun vuur zal niet gedoofd worden’ (Jes. 66:24).

οἱ ἄγγελοι αὐτῶν (hoi angeloi auton), ‘hun engelen’: het Grieks zegt niet meer dan dat de kleinen engelen hebben die voortdurend bij de Vader zijn.

Vergelijk Ezech. 34:6 (‘Mijn schapen dwalen rond over alle bergen’) en Ps. 119:176.

ἔμπροσθεν (emprosthen), ‘voor’, letterlijk ‘voor het gezicht van’: wat voor de Vader telt.

Wij vertalen ‘het is de wil van jullie Vader’.

ἔλεγξον (elenxon), ‘wijs terecht’: iemand duidelijk maken wat hij fout doet.

Vergelijk Lev. 19:17 (‘Je moet je volksgenoot zeker terechtwijzen’).

De regel van de twee of drie getuigen komt uit Deut. 19:15. ῥῆμα (rhema) is ‘woord’ en ook ‘zaak’; het Hebreeuwse דָּבָר (davar) heeft beide betekenissen.

ἐκκλησία (ekklesia), ‘gemeente’: letterlijk ‘de bijeengeroepenen’.

Zie ook de Uitleg bij Matt. 16:18.

De woorden over ‘binden’ en ‘losmaken’ komen ook voor in Matt. 16:19, daar gericht tot Petrus alleen; hier zijn ze tot alle leerlingen gericht.

De werkwoordsvorm is ‘zal gebonden zijn’ en ‘zal losgemaakt zijn’.

συμφωνήσωσιν (symphonesosin), ‘het eens worden’: letterlijk ‘samen klinken’.

εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα (eis to emon onoma), ‘in Mijn naam’: letterlijk ‘naar Mijn naam toe’.

Zij komen samen met Mijn naam als doel.

ἀφήσω (aphiso), ‘vergeven’: het werkwoord ἀφίημι (aphiemi) betekent ‘laten gaan’ en ‘kwijtschelden’.

Wij vertalen ‘vergeven’ bij zonde (18:21, 18:35) en ‘kwijtschelden’ bij schuld (18:27, 18:32).

ἑβδομηκοντάκις ἑπτά (hebdomekontakis hepta), ‘zeventigmaal zeven’: het Grieks kan 70 × 7 = 490 betekenen of 70 en 7, dus 77.

Het doet denken aan Gen. 4:24 (‘77 keer’).

In elk geval bedoelt Yeshua: zonder tellen.

δοῦλος (doulos), ‘knecht’: het Grieks woord kan ook ‘slaaf’ betekenen.

Wij vertalen ‘knecht’ (Hebreeuws eved) en σύνδουλος (syndoulos) als ‘medeknecht’. κύριος (kyrios) is hier ‘heer’ met een kleine letter: de eigenaar of meester.

τάλαντον (talanton), ‘talent’: een gewicht van ongeveer 34 kg zilver; 10.000 talenten zijn dus ongeveer 340.000 kg.

Een talent is ongeveer 6000 denarie.

Een denarie was ongeveer het loon van een dag; de schuld is daarom onbetaalbaar groot.

Het Grieks heeft een lijdende vorm: ‘en terugbetaald worden’.

Wij maken er een eigen zin van en vullen ‘zo’ aan, omdat het Nederlands dat nodig heeft.

σπλαγχνισθείς (splanchnistheis), ‘medelijden krijgend’: het woord komt van σπλάγχνα (splanchna), ‘ingewanden’, de plaats van diepe gevoelens.

Zie ook Matt. 14:14.

δηνάριον (denarion), ‘denarie’: een Romeinse zilveren munt, ongeveer het loon van een dag. 100 denarie is dus ongeveer 100 dagloon, tegenover 10.000 talenten (ongeveer 60 miljoen denarie).

βασανισταῖς (basanistais), ‘folteraars’: bewakers die gevangenen pijnigden om te laten betalen.

Zie ook Matt. 6:14–15.