Jakobus 2

προσωπολημψία (prosopolempsia), ‘aanzien van personen’: letterlijk ‘het gezicht opnemen’; iemand om zijn uiterlijk of rang voortrekken.

Vergelijk Deut. 10:17, waar Yahweh niemand voortrekt.

συναγωγή (synagoge), ‘synagoge’: letterlijk ‘bijeenkomst’; ook de plaats van samenkomst.

Wij houden ‘synagoge’, zoals in de evangeliën. χρυσοδακτύλιος (chrysodaktylios), ‘met gouden ringen’: iemand met een gouden ring aan de vinger.

ὑποπόδιον (hypopodion), ‘voetbank’: de steun voor de voeten, zoals in Matt. 5:35.

Wie ‘onder de voetbank’ moet zitten, zit op de grond.

διακρίνω (diakrino), ‘onderscheid maken’: hetzelfde werkwoord als in 1:6, waar het ‘twijfelen’ is. ἑαυτοῖς (heautois): ‘onder elkaar’, maar ook ‘in jezelf’. διαλογισμός (dialogismos), ‘overweging’: wat iemand bij zichzelf overlegt.

‘Rechters met kwade overwegingen’ is letterlijk ‘rechters van kwade overwegingen’.

τῷ κόσμῳ (to kosmo), ‘voor de wereld’: een datief.

Het kan betekenen ‘in de ogen van de wereld’: arm naar de maatstaf van de wereld.

Rijk in geloof: vergelijk Luc. 6:20.

‘Hij beloofd heeft’: zie 1:12.

καταδυναστεύω (katadynasteuo), ‘onderdrukken’: met macht neerdrukken. κριτήρια (kriteria), ‘rechtbanken’.

Het Grieks heeft ‘de goede naam die over jullie is uitgeroepen’, dezelfde uitdrukking als in Hand. 15:17 (Amos 9:12): een naam die over iemand wordt uitgeroepen, omdat hij bij die naam hoort.

Welke naam het is, zegt de tekst niet; vers 1 noemt de Heer Yeshua.

νόμος βασιλικός (nomos basilikos), ‘koninklijke wet’: de wet die hoort bij het koninkrijk (vers 5), of de wet die boven alle andere staat.

Het citaat is Lev. 19:18: ‘Heb je naaste lief als jezelf.’

De Heer haalt dit ook aan in Matt. 22:39.

ἐλέγχω (elencho), ‘overtuigen’: iemand van schuld overtuigen; zie Joh. 16:8. παραβάτης (parabates), ‘overtreder’: iemand die de grens over gaat.

πταίω (ptaio), ‘struikelen’: hetzelfde werkwoord staat in 3:2. ἔνοχος (enochos), ‘schuldig aan’: aansprakelijk voor.

φονεύω (foneuo), ‘moorden’: wij vertalen zo in Exod. 20:13 en Deut. 5:17.

Het Hebreeuws zet ‘moorden’ vóór ‘overspel’ (Exod. 20:13–14; Deut. 5:17–18); Jakobus noemt overspel eerst. μοιχεύω (moicheuo), ‘overspel plegen’.

νόμος ἐλευθερίας (nomos eleutherias), ‘wet van de vrijheid’: zie 1:25. κρίνω (krino), ‘oordelen’.

ἀνέλεος (aneleos), ‘zonder barmhartigheid’, en ἔλεος (eleos), ‘barmhartigheid’. κατακαυχάομαι (katakauchaomai), ‘triomferen over’: letterlijk ‘roemen tegen’.

Vergelijk Matt. 5:7.

In 2:14–26 houden wij vast aan: πίστις (pistis) ‘geloof’, ἔργα (erga) ‘werken’, δικαιόω (dikaioo) ‘rechtvaardig verklaard worden’ en σῴζω (sozo) ‘redden’. ὄφελος (ofelos), ‘nut’.

ἀδελφὸς ἢ ἀδελφή (adelfos e adelfe): hier staat uitdrukkelijk ‘een broer of een zuster’. γυμνός (gymnos), ‘naakt’: ook ‘slecht gekleed’. ἐφήμερος (efemeros), ‘dagelijks’: voor die dag.

Ὑπάγετε ἐν εἰρήνῃ (hypagete en eirene), ‘Ga in vrede’: een gewone groet bij het afscheid; vergelijk Mark. 5:34. θερμαίνεσθε (thermainesthe), ‘warm je’, en χορτάζεσθε (chortazesthe), ‘eet je zat’: mooie wensen zonder daad.

καθ’ ἑαυτήν (kath’ heauten), ‘op zichzelf’: afgezien van wat erbij hoort.

Hier spreekt een denkbeeldige tegenstander (ἐρεῖ τις, ‘iemand zal zeggen’).

Waar zijn woorden eindigen, zegt het Grieks niet.

Wij laten ze eindigen aan het slot van dit vers; sommigen laten ze doorlopen in vers 19 of verder.

εἷς ὁ θεός (heis ho theos), ‘Elohim is één’: de belijdenis van Israël, Deut. 6:4. δαιμόνια (daimonia), ‘demonen’. φρίσσω (frisso), ‘sidderen’: huiveren van angst.

ἀργή (arge), ‘werkeloos’: ἀ-ργός, ‘zonder werk’; een woordspeling met ἔργα.

Op deze plaats verschillen sommige oude handschriften; wij volgen de SBLGNT. κενός (kenos), ‘leeg’: zonder inhoud, dwaas.

δικαιόω (dikaioo), ‘rechtvaardig verklaren’: het Griekse werkwoord is rechterlijk, ‘vrijspreken’; wij houden één weergave in 2:21, 2:24 en 2:25. ἀναφέρω (anafero), ‘opdragen’: offeren op het altaar.

Het verhaal staat in Gen. 22:9–12.

συνεργέω (synergeo), ‘samenwerken’. τελειόω (teleioo), ‘volmaken’: tot het doel brengen; vergelijk τέλειος in 1:4.

Het citaat is Gen. 15:6.

Ons Hebreeuws heeft daar: ‘Abram geloofde Yahweh, en Hij rekende het hem toe als gerechtigheid.’

De Griekse tekst heeft ‘Elohim’ en noemt hem Abraham; in Gen. 15 heet hij nog Abram. λογίζομαι (logizomai), ‘toerekenen’.

ὁρᾶτε (orate), ‘jullie zien’: de vorm kan ook ‘kijk’ zijn; het gaat hier om meer mensen, daarom ‘jullie’ (anders dan ‘je ziet’ in vers 22).

Rachab komt voor in Joz. 2:1–21 en Joz. 6:25. ἄγγελοι (angeloi), ‘boden’: zo vertalen wij het ook in Luc. 7:24; in Joz. 2:1 zijn het twee mannen die als spionnen waren gestuurd.

De ‘andere weg’ is de weg die zij hun wees (Joz. 2:15–16).

πνεῦμα (pneuma), ‘geest’: hier de levensadem; daarom een kleine letter.