1 Samuël 3

פָּרַץ (parats), ‘doorbreken’: een visioen dat ‘doorbreekt’ is een visioen dat zich verbreidt en vaak voorkomt.

Er was geen vaste stroom van woorden van Yahweh.

כֵּהוֹת (kehot), ‘dof’: Eli kan door zijn ouderdom niet meer goed zien.

Zie ook 4:15.

נֵר אֱלֹהִים (ner Elohim), ‘de lamp van Elohim’: de lamp in de tent van samenkomst, die van de avond tot de morgen moest branden (Exod. 27:20–21; Lev. 24:2–3).

Dat het licht nog brandt, laat zien dat het nog nacht is.

הִנְנִי (hinneni), ‘hier ben ik’: het antwoord van iemand die klaarstaat om te luisteren.

Zie ook Gen. 22:1.

Het Hebreeuws heeft ‘hij zei’ zonder naam.

Wij noemen de naam Eli in ‘Eli zei’, omdat in de Nederlandse zin anders niet te zien is wie spreekt.

Zo ook in vers 6.

יָדַע (yada), ‘kennen’: Samuël dient in het heiligdom, maar kent Yahweh nog niet door een eigen ontmoeting.

De zonen van Eli ‘kenden Yahweh niet’ (2:12), maar op een andere manier: zij hielden zich niet aan Zijn voorschriften.

בַּשְּׁלִשִׁית (bashshelishit), ‘de derde keer’.

Eli begrijpt nu dat het Yahweh is die roept.

Eli leert Samuël hoe hij moet antwoorden: ‘Spreek, Yahweh, want Uw dienaar luistert.’

Samuël spreekt Yahweh aan met ‘U’.

וַיִּתְיַצֵּב (vayyityatsev), ‘en Hij ging staan’: Yahweh is nu ook zelf aanwezig bij Samuël.

Wij zetten de roep ‘Samuël, Samuël!’ rood, omdat Yahweh zelf spreekt.

De eerdere roepen (3:4, 3:6, 3:8) hebben in de tekst geen woorden.

צָלַל (tsalal), ‘tuiten’: de oren klinken van schrik.

Zie ook 2 Kon. 21:12 en Jer. 19:3.

Dit verwijst naar de woorden van de man van Elohim aan Eli in 2:27–36.

כָּהָה (kahah), ‘terughouden’: letterlijk ‘dof zijn’, ‘tegenhouden’.

Eli zag wat zijn zonen deden (2:22–25) en hield hen niet tegen.

מְקַלְלִים לָהֶם (meqallelim lahem), ‘zij vervloeken zichzelf’ of ‘zij brengen een vloek over zichzelf’.

Sommige oude vertalingen lezen hier ‘zij vervloeken Elohim’.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

Het woord ‘zweren’ (נִשְׁבַּעְתִּי, nishba’ti) betekent dat Yahweh het oordeel met een eed bekrachtigt.

De schuld van het huis van Eli kan niet door een slachtoffer worden verzoend.

Vergelijk Num. 15:30–31, waar voor zonde ‘met opgeheven hand’ geen offer is.

מַרְאָה (mar’ah), ‘visioen’: een ander woord dan חָזוֹן (chazon) in 3:1.

Zo ook Num. 12:6.

De formule ‘Zo moge Elohim jou doen, en zo moge Hij daaraan toevoegen’ is een eed: wie zweert, vraagt Elohim hem te straffen als hij zijn woord niet houdt.

Zie ook Ruth 1:17.

Eli aanvaardt het oordeel.

Hij noemt de naam Yahweh en geeft zich aan Zijn wil over.

‘Zijn woorden’: dit kunnen de woorden van Samuël zijn, zoals wij vertalen, of de woorden van Yahweh.

De tekst zegt alleen dat geen enkel woord op de grond viel: alles kwam uit.

Dan (Tel Dan) lag in het uiterste noorden van Israël en Beër-Sjeba (Tel Beër-Sjeba) in het uiterste zuiden, beide in het huidige Israël.

‘Van Dan tot Beër-Sjeba’ betekent: het hele land.

נֶאֱמָן (ne’eman), ‘betrouwbaar’: zoals de priester van 2:35.

Zie Silo: Silo lag in het bergland van Efraïm, ongeveer 30 km ten noorden van Jeruzalem.

נִגְלָה (nigleh), ‘zich bekendmaken’: letterlijk ‘zich ontbloten’, dus zich openbaren.

Yahweh maakt Zich bekend door Zijn woord.