1 Koningen 8

Sion (צִיּוֹן, Tsiyyon) is hier de stad van David, het oudste deel van Jeruzalem, op de zuidoostelijke heuvel (nu Oost-Jeruzalem, Israël).

Daar stond de ark sinds 2 Sam. 6:17.

אֲרוֹן בְּרִית יְהוָה (aron berit Yahweh), ‘ark van het verbond van Yahweh’: de ark met de tafelen van het verbond (vers 9; Exod. 25:10–22).

אֵתָנִים (ethanim), ‘Etanim’: een oude naam voor de zevende maand, ongeveer september–oktober.

‘Het feest’ is het feest van de hutten, op de vijftiende dag van die maand (Lev. 23:34, 39).

In dit vers dragen de priesters de ark.

In 2 Kron. 5:4 dragen de Levieten haar.

Wij volgen de Masoretische tekst.

אֹהֶל מוֹעֵד (ohel moed), ‘tent van samenkomst’: de tekst zegt niet waar deze tent tot nu toe stond.

Vergelijk 3:4, waar Salomo naar Gibeon gaat om te offeren.

דְּבִיר (devir), ‘binnenste vertrek’: het achterste vertrek van het huis, waar de ark staat (6:16, 19).

Het gaat hier om de grote cherubs van het huis (6:23–28).

Dat zijn andere cherubs dan die op het verzoendeksel (Exod. 25:18–20).

De ark staat onder hun vleugels.

הַקֹּדֶשׁ (haqqodesh), ‘het heilige’: de hoofdzaal, de grote ruimte vóór het binnenste vertrek (6:17).

‘Tot op deze dag’ is de stem van de schrijver; hij spreekt vanuit een tijd waarin het huis nog stond.

Zie Horeb (traditioneel; ligging omstreden): De Horeb is de berg van Elohim, ook Sinaï genoemd.

Van oudsher wordt hij gezocht bij de Gebel Musa, in het zuiden van het schiereiland Sinaï.

Die ligging is omstreden.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Horeb en Sinaï zijn dezelfde berg (Deut. 5:2; Exod. 19:11).

De twee tafelen liggen in de ark volgens Exod. 25:21, 40:20 en Deut. 10:5.

כָּבוֹד (kavod), ‘heerlijkheid’: letterlijk ‘gewicht’; de zichtbare aanwezigheid van Yahweh.

Het gebeurt weer wat bij de tabernakel gebeurde: Exod. 40:34–35.

עֲרָפֶל (arafel), ‘donkere wolk’: zoals in Exod. 20:21 en Deut. 4:11.

Vers 12–13 zijn een kort lied van Salomo.

Sommige oude vertalingen hebben dit lied op een andere plaats en in een iets andere vorm.

Wij volgen de Masoretische tekst.

זְבֻל (zevul), ‘verheven woning’.

מָכוֹן (makon), ‘vaste plaats’: het woord komt ook voor in de verzen 39, 43 en 49, waar het de hemel is.

Salomo haalt hier woorden van Yahweh aan (verzen 16, 18–19 en 25).

Wij zetten ze zwart, met enkele aanhalingstekens, omdat een mens ze citeert.

Zo ook bij Natan in 2 Sam. 7:5–16.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Vergelijk Deut. 12:5 en 12:11: Yahweh zou een plaats kiezen om Zijn naam daar te laten wonen.

In 2 Kron. 6:5–6 staat hier een uitbreiding: Yahweh koos Jeruzalem.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Deze woorden van Yahweh aan David staan niet letterlijk in 2 Sam. 7.

Vergelijk 2 Sam. 7:5–13.

חֲלָצַיִם (chalatsayim), ‘lendenen’: ‘uit je lendenen voortkomen’ betekent ‘van jou afstammen’, zoals in Gen. 35:11.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

פָּרַשׂ כַּפַּיִם (paras kappayim), ‘de handen uitspreiden’: een gebedshouding, zoals bij Mozes (Exod. 9:29, 33).

In vers 54 blijkt dat Salomo ook geknield had.

אֵין כָּמוֹךָ (ein kamokha), ‘er is niemand zoals U’: vergelijk Exod. 15:11 en Deut. 4:35, 39.

חֶסֶד (chesed), ‘trouw’.

‘Het verbond en de trouw houden’ staat ook in Deut. 7:9.

לֹא יִכָּרֵת לְךָ אִישׁ (lo yikkaret lekha ish), ‘er zal voor jou niemand worden afgesneden’: David zal altijd een opvolger op de troon hebben.

Zo ook in 2:4 en 9:5.

Vergelijk 2 Sam. 7:12–16.

Er staat een ketiv (דברי/ך, ‘Uw woorden’) en een qere (דברך, ‘Uw woord’).

Wij nemen de qere.

שְׁמֵי הַשָּׁמַיִם (shemei hashamayim), ‘de hemel van de hemelen’: de hoogste hemel, zoals in Deut. 10:14.

רִנָּה (rinnah), ‘roep’: een luide kreet, van vreugde of in nood.

‘Mijn naam zal daar zijn’: vergelijk Deut. 12:11.

שָׁמַע (shama), ‘luisteren’: wij vertalen dit werkwoord in het hele gebed met ‘luisteren’.

In vers 42 gaat het om ‘horen van’ (wat men over Yahweh hoort).

De vormen met ‘en’ (וְשָׁמַעְתָּ, veshamata) zijn hier een bede.

אָלָה (alah), ‘eed’: een eed met een vloek erbij, bijvoorbeeld in een rechtszaak.

Vergelijk Exod. 22:6–10 en Num. 5:19–22.

לְהַרְשִׁיעַ (leharshia), ‘schuldig verklaren’ en לְהַצְדִּיק (lehatsdiq), ‘rechtvaardig verklaren’: zoals in Deut. 25:1.

וְהוֹדוּ אֶת־שְׁמֶךָ (vehodu et shemekha), ‘Uw naam belijden’: het werkwoord (יָדָה, yadah) betekent ‘erkennen, belijden, loven’.

Hier gaat het om erkennen wie Yahweh is en om berouw.

Vergelijk Lev. 26:40.

Vergelijk Deut. 11:16–17 en 28:23–24: zonder regen wordt de hemel als koper.

תַעֲנֵם (taanem), ‘U laat hen lijden’: van עָנָה (anah), ‘verdrukken, klein maken’.

Sommige oude vertalingen lezen ‘U antwoordt hen’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

תּוֹרֵם (torem), ‘U leert hen’: van hetzelfde woord als תּוֹרָה (torah), ‘wet’.

Vergelijk Deut. 28:21–22 (pest, korenbrand, meeldauw).

חָסִיל (chasil), ‘rups’: een insectenlarve of een soort sprinkhaan; de betekenis is onzeker.

נֶגַע לְבָבוֹ (nega levavo), ‘de plaag van zijn hart’: de eigen pijn of nood die iemand voelt.

‘U alleen kent het hart’: vergelijk 1 Sam. 16:7 en 1 Kron. 28:9.

נָכְרִי (nokhri), ‘buitenlander’: iemand van een ander volk, die niet in het land woont.

Dit is een ander woord dan גֵּר (ger), ‘vreemdeling’, die in het land woont (Exod. 22:20).

שִׁמְךָ נִקְרָא עַל (shimkha niqra al), ‘Uw naam is uitgeroepen over’: het huis hoort bij Yahweh en draagt Zijn naam.

Salomo noemt Yahweh hier bij Zijn naam, terwijl hij Hem aanspreekt.

Zo staat het in de tekst.

אָנַף (anaf), ‘toornig worden’.

Dit vers hoort bij de waarschuwingen over ballingschap: Lev. 26:33; Deut. 4:27; 28:36, 64.

‘Er is geen mens die niet zondigt’: vergelijk Pred. 7:20.

וְהֵשִׁיבוּ אֶל־לְבָבָם (vehesheivu el levavam), ‘ter harte nemen’: letterlijk ‘terugbrengen naar hun hart’, zoals in Deut. 30:1.

רַחֲמִים (rachamim), ‘ontferming’: diepe, warme genegenheid.

פֶּשַׁע (pesha), ‘overtreding’: opstand tegen een gezag.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

כּוּר הַבַּרְזֶל (kur habarzel), ‘smeltoven van ijzer’: zoals in Deut. 4:20.

Egypte wordt vergeleken met een smeltoven.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

אֲדֹנָי יְהוִה (Adonai Yahweh), ‘mijn Heer Yahweh’: Adonai betekent ‘mijn Heer’.

מְנוּחָה (menuchah), ‘rust’: Yahweh had rust beloofd (Deut. 12:9–10; 25:19) en gaf haar (Joz. 21:44–45; 23:14).

‘Yahweh is de Elohim’: vergelijk Deut. 4:35, 39.

Salomo spreekt het volk nu aan met ‘jullie’.

De getallen (22.000 runderen en 120.000 stuks kleinvee) zijn heel groot.

Wij vertalen ze letterlijk.

Zij staan ook in 2 Kron. 7:5.

Het koperen altaar is het brandofferaltaar (Exod. 27:1–8).

De tekst zegt niet of dit het altaar van de tabernakel is of een nieuw altaar.

Het altaar was te klein voor al die offers; daarom heiligde de koning de voorhof zelf.

Chamat (חֲמָת) is het huidige Hama in Syrië.

‘De ingang van Chamat’ is de noordgrens van het land (Num. 34:8).

De ‘beek van Egypte’ (נַחַל מִצְרַיִם) is waarschijnlijk de Wadi el-Arish in het noorden van de Sinaï (Egypte); de ligging is niet zeker.

Zie Hamat: Hamat (Hama) ligt aan de Orontes, in het huidige Syrië.

Zie Beek van Egypte: De beek van Egypte wordt gezocht bij het Wadi el-Arisj, in het noorden van het schiereiland Sinaï.

Dit is de zuidwestgrens van het land.

De 14 dagen zijn 7 dagen voor de inwijding en 7 dagen voor het feest.

Zie ook 2 Kron. 7:8–10.

De ‘achtste dag’ is de dag na de twee weken.

Volgens 2 Kron. 7:9–10 is dit de 23e dag van de zevende maand.