Jeremia 32

Het tiende jaar van Zedekia is het achttiende jaar van Nebukadnezar.

Jeruzalem werd ingenomen in het elfde jaar van Zedekia (Jer. 39:2).

Jeremia koopt dus een akker terwijl de stad belegerd wordt.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) בַּשָּׁנָה (bashanah), ‘in het jaar’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft בשנת (bishnat), ‘in het jaar van’, met dezelfde betekenis.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חֲצַר הַמַּטָּרָה (chatsar hammattarah), ‘binnenplaats van de wacht’: een ruimte in het paleis waar Jeremia onder bewaking werd gehouden.

Hij zat niet in een kerker.

Zie ook Jer. 37:21 en 38:6.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

Zedekia citeert hier de woorden van Jeremia.

Omdat een mens de woorden van Yahweh aanhaalt, staan ze zwart, tussen enkele aanhalingstekens (verzen 3–5).

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

דִּבֶּר פִּיו עִם פִּיו (dibber piv im piv), ‘van mond tot mond spreken’: persoonlijk, van aangezicht tot aangezicht.

Zie ook Jer. 34:3.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) וְעֵינָיו (ve’einav), ‘en zijn ogen’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft het enkelvoud, ‘en zijn oog’.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

פָּקְדִי (poqdi), ‘Ik naar hem omzie’: het werkwoord פָּקַד (paqad) betekent ‘zich bekommeren om, naar iemand omzien’.

Het kan voor goed of voor kwaad zijn.

Zie ook Jer. 27:22.

Vanaf hier vertelt Jeremia zelf, tot en met vers 25.

Het Hebreeuws zegt ‘Jeremia zei’.

Wij laten de aanhalingstekens weg, omdat het verhaal doorloopt.

Zie Anatot: Anatot wordt gezocht bij Ras el-Kharrubeh, ten noordoosten van Jeruzalem.

חֲנַמְאֵל (Chanam’el), ‘Chanamel’: de zoon van Jeremia’s oom, zie vers 8.

Zie Anatot: Anatot wordt gezocht bij Ras el-Kharrubeh, ten noordoosten van Jeruzalem.

מִשְׁפַּט הַיְרֻשָּׁה (mishpat hayerushah), ‘het erfrecht’: het recht om het land te erven.

Het hoort bij het recht van lossing (vers 7).

Zie Anatot: Anatot wordt gezocht bij Ras el-Kharrubeh, ten noordoosten van Jeruzalem.

שִׁבְעָה שְׁקָלִים וַעֲשָׂרָה (shiv’ah shqalim va’asarah), ‘zeven sikkel en tien’: 17 sikkel.

Een sikkel is ongeveer 11,4 gram, dus 17 sikkel is ongeveer 194 gram zilver.

Het zilver werd afgewogen.

סֵפֶר (sefer), ‘akte’: een geschreven document.

De koopakte had twee exemplaren (vers 11).

Er waren twee exemplaren van de koopakte.

Het verzegelde exemplaar bevatte ‘het gebod en de voorschriften’, de voorwaarden van de koop.

Het open exemplaar kon worden ingezien.

Zo kon de koop altijd worden bewezen.

בָּרוּךְ בֶּן נֵרִיָּה (Barukh ben Neriyyah), ‘Baruch, de zoon van Nerija’: de schrijver van Jeremia; zie Jer. 36:4.

De naam מַחְסֵיָה (Machseyah), ‘Machseja’, betekent ‘Yahweh is een toevlucht’.

כְּלִי חָרֶשׂ (keli charesh), ‘aarden vat’: een kruik van gebakken klei, waarin documenten lange tijd bewaard konden worden.

De koop is een teken: ondanks het beleg zal er in dit land weer gekocht worden.

אֲדֹנָי יְהוִה (Adonai Yahweh), ‘Heer Yahweh’: zie Jer. 1:6.

עֹשֶׂה חֶסֶד לָאֲלָפִים (oseh chesed laalafim), ‘U bewijst trouw aan duizenden’: dezelfde woorden als in Exod. 20:6 en Deut. 5:10.

Zie ook Exod. 20:5.

עֵצָה (etsah), ‘besluit’: wat Yahweh heeft besloten.

עֲלִילִיָּה (alilijjah), ‘daden’: een zeldzaam woord dat alleen hier voorkomt.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

אֹתוֹת וּמֹפְתִים (otot umoftim), ‘tekenen en wonderen’: de plagen en wonderen bij de uittocht uit Egypte, zoals in Deut. 6:22.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

וּבְמוֹרָא גָּדוֹל (uvmora gadol), ‘met groot ontzag’: het ontzag dat de daden van Yahweh wekten, zoals in Deut. 26:8.

תּוֹרָה (torah), ‘wet’: het woord betekent ook ‘onderwijs’.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) וּבְתוֹרָתְךָ (uvtoratekha), ‘en naar Uw wet’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft een andere spelling van hetzelfde woord, met dezelfde betekenis.

סֹלְלוֹת (solelot), ‘belegeringswallen’: opgeworpen hellingen van aarde langs de stadsmuur, waarlangs de aanvallers de muur konden bereiken.

Het gebed eindigt zonder vraag, maar de spanning is duidelijk: Jeremia heeft land gekocht, terwijl de stad al in handen van de Chaldeeën is.

Yahweh antwoordt in de verzen 26–44.

כָּל בָּשָׂר (kol basar), ‘alle vlees’: alle levende wezens, de hele mensheid.

Zie ook Num. 16:22 en 27:16.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

הַבַּעַל (habba’al), ‘de Baäl’: met lidwoord, de heer, de god die in Kanaän werd vereerd.

עַל אַפִּי וְעַל חֲמָתִי הָיְתָה לִּי (al appi ve’al chamati hayetah li), ‘heeft Mijn toorn en Mijn woede opgewekt’: letterlijk ‘is voor Mij over Mijn toorn en Mijn woede geweest’.

De stad was voortdurend een aanleiding voor Zijn toorn.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

הַשְׁכֵּם וְלַמֵּד (hashkem velammed), ‘vroeg en telkens weer’: letterlijk ‘vroeg opstaand en onderwijzend’.

Zo wordt in Jeremia gezegd dat Yahweh onvermoeid Zijn woorden bracht.

Zie ook Jer. 7:13 en 25:3.

שִׁקּוּצִים (shiqqutsim), ‘gruwelbeelden’: het woord שִׁקּוּץ (shiqquts) betekent ‘gruwel, afschuw’ en staat voor afgodsbeelden.

Zie Dal van Hinnom: Het dal van Hinnom ligt ten zuiden en westen van Jeruzalem.

Het vormde de grens tussen Juda en Benjamin.

לַמֹּלֶךְ (lammolekh), ‘aan Molech’: zie Lev. 18:21.

De kinderoffers in het dal van Ben-Hinnom worden ook genoemd in Jer. 7:31 en 19:5.

De woorden ‘het is niet in Mijn hart opgekomen’ staan ook in Jer. 7:31.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

Het gaat om wat de mensen in de stad zeggen: de stad is door zwaard, honger en pest in de hand van Babel gegeven.

Yahweh antwoordt dat Hij toch zal laten terugkeren (verzen 37–44).

Vergelijk Deut. 30:3–5 en Jer. 29:14.

לֵב אֶחָד וְדֶרֶךְ אֶחָד (lev echad vederekh echad), ‘één hart en één weg’: een ongedeelde wil, gericht op Yahweh.

בְּרִית עוֹלָם (berit olam), ‘verbond voor eeuwig’: zie ook Jer. 50:5.

Het is hetzelfde verbond als het ‘nieuwe verbond’ van Jer. 31:31–34.

בֶּאֱמֶת (be’emet), ‘in waarheid’: het woord אֱמֶת (emet) betekent ook ‘trouw, betrouwbaarheid’.

Yahweh plant het volk zeker en stevig in dit land.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

Zie Sefela: De Sefela is het heuvelland tussen de kustvlakte en het bergland van Juda.

Zie Negev: De Negev is het droge zuidelijke deel van het land, rond Beër-Sjeba.

שְׁבוּתָם (shevutam), ‘hun lot’: zie Jer. 30:3.