Jesaja 41

Hier spreekt Yahweh tot de volken in de verte.

Zijn woorden staan rood.

מִי הֵעִיר (mi he’ir), ‘wie wekte op’: de man die hier bedoeld wordt, krijgt geen naam.

Hij komt uit het oosten (vers 2) en uit het noorden (vers 25).

אֲנִי הוּא (ani hu), ‘Ik ben Hij’: een vaste uitspraak van Yahweh.

Vergelijk Deut. 32:39: ‘Ik, Ik ben Hij’.

דֶּבֶק (devek), ‘soldeer’: de verbinding tussen twee delen metaal.

עַבְדִּי (avdi), ‘Mijn knecht’: hier is Israël, ook Jakob genoemd, de knecht.

Vergelijk 42:1 en 42:19.

אֲצִילֶיהָ (atsileiha), ‘haar uithoeken’: dit woord komt alleen hier voor.

De betekenis is niet zeker; het staat naast ‘de einden van de aarde’.

תִּשְׁתָּע (tishta), ‘kijk angstig rond’: dit werkwoord komt alleen hier en in vers 23 voor.

Het betekent waarschijnlijk ‘angstig om je heen kijken’.

אַנְשֵׁי רִיבֶךָ (anshei rivekha), ‘de mannen die een rechtszaak tegen je voeren’: letterlijk ‘de mannen van je twist’.

Het woord רִיב (riv) is ‘twist’ en ‘rechtszaak’; zie vers 21.

מַצֻּתֶךָ (matsutekha), ‘je twist’: een zeldzaam woord; de betekenis is niet helemaal zeker.

נְאֻם יְהוָה (ne’um Yahweh), ‘godsspraak van Yahweh’: zie Jes. 1:24.

מוֹרַג (morag), ‘dorsslede’: een zware slede met scherpe stenen of ijzer eronder, die over het graan wordt getrokken.

תִּזְרֵם (tizrem), ‘je want ze’: wannen is het graan omhoog gooien, zodat de wind het kaf wegblaast.

אֶעֱנֵם (e’enem), ‘Ik zal hen antwoorden’: van עָנָה (anah), ‘antwoorden’; zo ook in Hos. 2:23–24.

שְׁפָיִים (shefayim), ‘kale hoogten’: kale heuveltoppen zonder begroeiing.

שִׁטָּה (shittah), ‘acacia’: de boom van het ‘acaciahout’ (Exod. 25:5).

וְיָשִׂימוּ (veyasimu), ‘het ter harte nemen’: letterlijk ‘en zij leggen’; de woorden ‘ter harte’ staan er niet, maar horen bij de uitdrukking (vergelijk vers 22).

עֲצֻמוֹת (atsumot), ‘bewijzen’: eigenlijk ‘sterke gronden’; het woord komt alleen hier voor.

אֱלֹהִים (elohim), ‘goden’: hier meervoud.

Yahweh daagt de beelden uit te bewijzen dat zij goden zijn.

De geschreven tekst (ketiv) heeft וְנִרְא (venir) zonder slotletter.

De voorgelezen tekst (qere) heeft וְנִרְאֶה (venir’eh), ‘en wij zien’.

Wij volgen de qere.

De betekenis is gelijk.

מֵאַיִן (me’ayin), ‘minder dan niets’: het voorzetsel min kan ‘van’ of ‘minder dan’ betekenen; zie 40:17.

מֵאָפַע (me’afa), ‘minder dan nietigheid’: een zeldzaam woord; de betekenis is niet helemaal zeker.

סְגָנִים (seganim), ‘bestuurders’: stadhouders of hoge ambtenaren.

צַדִּיק (tsaddiq), ‘rechtvaardig’: in een rechtszaak betekent het ‘in zijn recht’, ‘gelijk hebbend’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Dit vers is in het Hebreeuws zeer kort: letterlijk ‘de eerste aan Sion: zie, zie hen!

En aan Jeruzalem geef Ik een boodschapper.’

De woorden ‘zeg Ik tegen’ vullen wij aan.

Vergelijk 40:9.

אָוֶן (aven), ‘ijdel’: ook ‘onheil’ of ‘nietigheid’.