Johannes 7

Zie Galilea: Galilea is het noorden van het land, ten westen van de Jordaan en het meer van Galilea.

Nazaret en Kapernaüm liggen in dit gebied.

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

Ἰουδαῖοι (Ioudaioi), ‘Joden’: in Johannes zijn dit vaak de leiders in Judea en Jeruzalem die tegenover Yeshua staan, niet het hele volk (vergelijk 7:13 en 7:15).

Yeshua en Zijn leerlingen zijn zelf ook Joden.

σκηνοπηγία (skenopegia), ‘feest van de hutten’: zeven dagen lang woonde het volk in hutten (Lev. 23:34–43; Deut. 16:13–15).

Het Hebreeuwse woord is סֻכּוֹת (sukkot).

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

‘Zijn broers’ zijn de broers van Yeshua; zie ook Matt. 13:55 en Mark. 6:3.

παρρησία (parresia), ‘openlijkheid’: wij vertalen het als ‘openlijk’ (ook 7:13 en 7:26). φανερόω (phaneroo), ‘openbaren’: zie ook 9:3.

καιρός (kairos), ‘tijd’, het juiste moment.

In 7:30 en 8:20 staat een ander woord, ὥρα (hora), ‘uur’.

ἀναβαίνω (anabaino), ‘opgaan’: Jeruzalem ligt hoog, men ‘ging op’ naar het feest.

In vers 10 gaat Yeshua zelf toch op.

Sommige handschriften hebben ‘Ik ga nog niet op’ (οὔπω, oupo) in plaats van ‘Ik ga niet op’ (οὐκ, ouk).

Wij volgen de SBLGNT: ‘niet’.

Zie Galilea: Galilea is het noorden van het land, ten westen van de Jordaan en het meer van Galilea.

Nazaret en Kapernaüm liggen in dit gebied.

Het Grieks heeft ἐκεῖνος (ekeinos), ‘die’: de Joden noemen Yeshua niet bij naam.

Wij schrijven ‘Hij’, met hoofdletter, ook in de woorden van tegenstanders (zoals in Matteüs).

γογγυσμός (gongysmos), ‘gemompel’: zacht, heimelijk praten.

Het hoort bij γογγύζω (gongyzo), ‘mopperen’ in 6:41.

Hier gaat het niet om klagen maar om fluisterend praten; daarom schrijven wij hier en in vers 32 ‘gemompel’ en ‘mompelen’.

ἱερόν (hieron), ‘tempel’: heel het tempelterrein (zie Matt. 21:12).

γράμματα (grammata), letterlijk ‘letters, geschriften’: kennis van de Schrift.

De Joden verwonderen zich dat iemand die niet bij een leraar geleerd heeft, zo onderwijst.

δόξα (doxa), ‘heerlijkheid’: het kan ook ‘eer’ betekenen, zoals het Hebreeuwse כָּבוֹד (kavod).

Wij schrijven ‘eer’ in 5:41–44, 9:24 en 12:43, waar het gaat om waardering door mensen of om eer geven aan Elohim.

Overal elders, ook hier en in 8:50 en 8:54, schrijven wij ‘heerlijkheid’. ἀληθής (alethes), ‘waar’, is een ander woord dan ἀληθινός (alethinos), ‘waarachtig’, in vers 28.

νόμος (nomos), ‘wet’: hier de wet van Mozes, het Hebreeuwse תּוֹרָה (torah).

De vraag ‘Waarom proberen jullie Mij te doden?’ gaat terug op 7:1 en 5:18.

‘Een demon hebben’: bezeten zijn; hier een scheldwoord.

Zie ook 8:48 en 10:20.

‘Eén werk’: de genezing op sabbat in Jeruzalem; zie 5:1–9.

De besnijdenis gaat terug op Abraham (Gen. 17:10–12) en staat in de wet van Mozes (Lev. 12:3): op de achtste dag.

χολάω (cholao), ‘boos zijn’: een zeldzaam woord.

De zin begint in het Grieks met ‘Als’ en is lang; wij houden hem als één zin. ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ (holon anthropon hygie), ‘een heel mens gezond’: een mens helemaal gezond.

κρίνω (krino), ‘oordelen’; κρίσις (krisis), ‘oordeel’. ὄψις (opsis), ‘uiterlijk’: wat men aan de buitenkant ziet.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Ἱεροσολυμῖται (Hierosolymitai), ‘inwoners van Jeruzalem’; zie ook Mark. 1:5.

χριστός (christos), ‘gezalfde’, is het Griekse woord voor het Hebreeuwse מָשִׁיחַ (mashiach), ‘Messias’. ἄρχοντες (archontes), ‘leiders’: de leiders van het volk.

Het Grieks zegt niet waarop dit idee berust, dat niemand zou weten waar de Messias vandaan komt; vergelijk 7:41–42, waar de menigte de Schrift aanhaalt.

ἀληθινός (alethinos), ‘waarachtig’: wij onderscheiden dit van ἀληθής (alethes), ‘waar’ (7:18).

Wij lezen ‘Ook Mij kennen jullie’ als een uitspraak.

Het kan ook als een vraag of als ironie worden gelezen.

παρ᾽ αὐτοῦ εἰμι (par’ autou eimi), letterlijk ‘Ik ben van bij Hem’: Ik kom van Hem.

ὥρα (hora), ‘uur’: vergelijk καιρός (kairos) in 7:6.

Het ‘uur’ van Yeshua komt later in Johannes terug (bijvoorbeeld 12:23 en 13:1).

σημεῖον (semeion), ‘teken’: een wonder dat iets laat zien.

Johannes noemt de wonderen van Yeshua ‘tekenen’ (zo ook 9:16).

ὑπηρέτης (hyperetes), ‘bediende’: hier dienaren van de tempelleiding.

Wij vertalen het zo ook in Matt. 26:58 en Mark. 14:54.

διασπορά (diaspora), ‘verstrooiing’: de plaatsen buiten het land waar Joden verspreid onder de volken wonen. Ἕλληνες (Hellenes), ‘Grieken’: Grieks sprekende niet-Joden.

Het feest duurde zeven dagen (Lev. 23:34); op de achtste dag was er een slotsamenkomst (Lev. 23:36).

Het Grieks zegt niet welke dag met ‘de laatste, de grote dag’ bedoeld is. διψάω (dipsao), ‘dorst hebben’: vergelijk Jes. 55:1.

Het Grieks noemt niet welk Schriftwoord bedoeld is.

Water dat stroomt: vergelijk Jes. 58:11, Zach. 14:8 en Joël 4:18 (in de Nederlandse telling is dit 3:18). κοιλία (koilia), letterlijk ‘buik’: het binnenste van de mens.

Het Grieks laat open of ‘zijn binnenste’ (αὐτοῦ) op de gelovige slaat of op Yeshua.

Wij volgen de interpunctie van de SBLGNT, waarin ‘wie in Mij gelooft’ bij het volgende hoort: het gaat dan om de gelovige.

δοξάζω (doxazo), ‘verheerlijken’: in Johannes wijst dit naar Yeshua’s dood en opstanding en Zijn terugkeer naar de Vader (vergelijk 12:16 en 12:23).

In sommige handschriften staat bij ‘Geest’ ook ‘heilige’ of ‘gegeven’.

De SBLGNT heeft alleen ‘Geest’.

‘De profeet’ is de profeet zoals Mozes (Deut. 18:15 en 18:18).

Zie ook 1:21 en 6:14.

Zie Galilea: Galilea is het noorden van het land, ten westen van de Jordaan en het meer van Galilea.

Nazaret en Kapernaüm liggen in dit gebied.

Zie Betlehem: Betlehem (Efrata) ligt ongeveer 9 km ten zuiden van Jeruzalem.

Betlehem als de plaats vanwaar de heerser komt: Micha 5:1 (in de Nederlandse telling is dit 5:2).

De belofte aan David: 2 Sam. 7:12–16 en Ps. 89:5 (in de Nederlandse telling is dit 89:4). σπέρμα (sperma), ‘nageslacht’: het Hebreeuwse זֶרַע (zera).

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) staat erachter ‘zoals deze mens’.

De SBLGNT heeft dat niet.

Nikodemus: zie 3:1–2 en 19:39.

Zie Galilea: Galilea is het noorden van het land, ten westen van de Jordaan en het meer van Galilea.

Nazaret en Kapernaüm liggen in dit gebied.

Het Grieks heeft ‘een profeet’; in vers 40 noemde de menigte ‘de profeet’.

De profeet Jona kwam uit Gat-Chefer (2 Kon. 14:25), een plaats in het gebied van Zebulon (Joz. 19:10–13), dus uit Galilea.