2 Samuël 24

וַיֹּסֶף (wayyosef), ‘opnieuw’: Yahweh’s toorn was eerder al ontbrand, zoals de hongersnood in 2 Sam. 21:1.

וַיָּסֶת (wayaset), ‘hij zette aan’: het onderwerp wordt niet genoemd.

Het kan Yahweh zijn, uit de zin ervoor. 1 Kron. 21:1 noemt een satan.

Wij laten het onderwerp open en schrijven ‘David werd aangezet’.

Dan ligt bij Tel Dan, in het uiterste noorden van Israël.

Beër-Sjeba ligt bij Tel Beër-Sjeba, in het zuiden van Israël.

Dat is zeker.

‘Van Dan tot Beër-Sjeba’ is de gewone omschrijving van heel het land (Richt. 20:1).

שֻׁטוּ (shut), ‘doorkruis’: reis heen en weer door het land.

פָּקַד (paqad), ‘tellen’: zoals in Num. 1:3.

‘Mijn heer’ (אֲדֹנִי, adoni) is een titel voor de koning.

Het is een ander woord dan Adonai, ‘mijn Heer’, voor Yahweh.

Wij spreken de koning aan met ‘u’.

Aroër lag aan de Arnon, bij Khirbet Arair (Jordanië).

Dat is waarschijnlijk dezelfde plaats als in Joz. 13:9, waar ook ‘de stad midden in de beek’ staat.

De ligging van Jaëzer is onzeker (Num. 21:32).

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

Het Hebreeuws heeft ‘de beek, de Gad’ (הַנַּחַל הַגָּד).

Wij vertalen ‘de beek van Gad’.

Gilead ligt ten oosten van de Jordaan (Jordanië).

Sidon is het huidige Saida (Libanon).

Dat is zeker.

De ligging van Dan-Jaän is onzeker.

Tachtim-Chodsji is onbekend.

Tachtim-Chodsji (תַּחְתִּים חָדְשִׁי) is een onbekende naam.

Sommige oude vertalingen lezen hier ‘Kades in het land van de Hethieten’.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

Tyrus is het huidige Sur (Libanon).

Dat is zeker.

De Negev is het droge gebied in het zuiden van Juda (Israël).

Zie Beër-Sjeba: Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, ongeveer 75 km ten zuidwesten van Jeruzalem.

De Chiwwieten en de Kanaänieten zijn twee van de volken die in het land woonden (Exod. 3:8).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

De telling duurde 9 maanden en 20 dagen.

Daarna kwam Joab in Jeruzalem.

אִישׁ חַיִל (ish chayil), ‘krijger’: letterlijk ‘man van kracht’.

1 Kron. 21:5 geeft andere getallen: 1.100.000 in Israël en 470.000 in Juda.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Davids hart ‘sloeg’ hem: zijn geweten klaagde hem aan, zoals in 1 Sam. 24:6.

Gad is profeet en ziener van David (1 Sam. 22:5).

Het ‘woord van Yahweh’ kwam tot hem voordat David opstond.

Yahweh spreekt hier tot Gad en geeft hem de boodschap voor David.

Daarom staat het hele vers rood.

De woorden ‘Zo zegt Yahweh’ staan tussen enkele aanhalingstekens, omdat Gad ze aan David moet doorgeven.

Vergelijk 1 Kron. 21:10.

דֶּבֶר (dever), ‘pest’: zoals in Exod. 5:3 en 9:3.

De Masoretische tekst heeft ‘zeven jaar’ hongersnood. 1 Kron. 21:12 heeft ‘drie jaar’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Davids keuze: in de hand van Yahweh vallen, niet in de hand van mensen.

Het geschreven woord (ketiv) heeft ‘Zijn ontferming’ (enkelvoud).

Het qere heeft ‘Zijn ontfermingen’ (meervoud).

Wij volgen het qere.

Zie Beër-Sjeba: Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, ongeveer 75 km ten zuidwesten van Jeruzalem.

עֵת מוֹעֵד (et mo’ed), ‘de bestemde tijd’: de betekenis is onzeker.

Het kan het einde van de drie dagen zijn of een vast moment op de dag.

De dorsvloer van Araunna lag op de berg Moria, de latere tempelberg in Jeruzalem (2 Kron. 3:1).

Dat is waarschijnlijk.

In 1 Kron. 21:15 heet hij Ornan.

Zie Dorsvloer van Araunna: De dorsvloer van Araunna lag op de berg Moria, waar later de tempel van Jeruzalem stond.

De engel wordt eerst ‘de engel’ genoemd, daarna ‘de engel van Yahweh’.

Wij vertalen beide neutraal, zoals het Hebreeuws.

Het geschreven woord (ketiv) schrijft de naam anders (האורנה) dan het qere (הארונה).

Wij houden de vaste spelling ‘Araunna’.

הֶעֱוֵיתִי (he’eveti), ‘ik heb verkeerd gehandeld’: van het woord voor ‘schuld’ (avon) en ‘krom’.

David noemt het volk ‘deze schapen’, zoals een herder zijn kudde.

Zie Dorsvloer van Araunna: De dorsvloer van Araunna lag op de berg Moria, waar later de tempel van Jeruzalem stond.

Araunna is een Jebusiet, een inwoner van Jeruzalem (Joz. 15:63).

מוֹרַג (morag), ‘dorsplank’: een zware plank met scherpe stenen, waarmee het koren wordt gedorst.

Het Hebreeuws zegt ‘Araunna, de koning’, naar de koning toe.

Dat kan betekenen dat Araunna een Jebusitische koning was.

Het kan ook een aanspreking zijn: ‘Alles geeft Araunna, o koning, aan de koning’.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

Vergelijk Gen. 23:9–16, waar Abraham er ook op staat de grond te betalen.

1 Kron. 21:25 noemt 600 sikkel goud voor heel de plaats.

Wij volgen de Masoretische tekst.

וַיֵּעָתֵר (wayye’ater), ‘liet Zich verbidden’: hetzelfde werkwoord als in 2 Sam. 21:14.

Zo eindigt ook dit onheil, net als de hongersnood van hoofdstuk 21.