Ezechiël 36

הָרֵי יִשְׂרָאֵל (harei Yisra’el), ‘bergen van Israël’: het hele land, zoals in Ezech. 6:2–3.

Daar sprak Yahweh tegen de bergen over oordeel; hier spreekt Hij tot hen over herstel.

בָּמוֹת עוֹלָם (bamot olam), ‘de eeuwige hoogten’: de oude bergen van het land, die Israël als bezit kreeg.

De vijand, vooral Edom (vers 5), noemt ze ‘ons bezit’.

Het woord ‘hoogten’ is hetzelfde als in Ezech. 6:3.

שְׁמוֹת וְשְׁאֹף (shamot veshe’of), ‘verwoesten en happen’: het tweede werkwoord is zeldzaam en betekent letterlijk ‘snakken, hijgen naar’, als een dier dat zijn prooi grijpt.

De betekenis is niet helemaal zeker.

הָרִים (harim), ‘bergen’, גְּבָעוֹת (geva’ot), ‘heuvels’, אֲפִיקִים (afiqim), ‘beekbeddingen’ en גֵּאָיוֹת (ge’ayot), ‘dalen’: dezelfde opsomming als in Ezech. 6:3.

Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.

אִם לֹא (im lo), ‘zeker’: zoals in Ezech. 5:11.

כְּלִמַּת גּוֹיִם (kelimmat goyim), ‘de smaad van de volken’: de schande die de volken over het land brachten.

נָשָׂאתִי אֶת יָדִי (nasati et yadi), ‘Ik heb Mijn hand opgeheven’: de beweging van een eed; vergelijk Ezech. 20:5 en Exod. 6:8.

קָרְבוּ לָבוֹא (qarevu lavo), ‘zij zullen spoedig komen’: letterlijk ‘zij zijn nabij om te komen’; het gaat om de terugkeer van Israël uit de ballingschap.

וְנַעֲבַדְתֶּם וְנִזְרַעְתֶּם (vena’avadtem venizra’tem), ‘en jullie zullen bewerkt en bezaaid worden’: de bergen worden weer akkerland.

כְּקַדְמוֹתֵיכֶם (keqadmoteikhem), ‘zoals vroeger’: zoals in de tijd voor het oordeel.

לְשַׁכְּלָם (leshakkelam), ‘hen kinderloos maken’: het land wordt voorgesteld als een dier dat zijn bewoners verslindt, zoals in vers 13.

אֹכֶלֶת אָדָם (okhelet adam), ‘menseneter’: de bergen kregen de naam een land te zijn dat zijn bewoners verslindt (vergelijk Num. 13:32).

In de geschreven tekst staat אָתִּי (atti), ‘jij’ (vrouwelijk, met een extra letter); de overlevering leest אַתְּ (att).

Ook staat er in de geschreven tekst גּוֹיֵךְ (goyekh), ‘je volk’; de overlevering leest גּוֹיַיִךְ (goyayikh), ‘je volken’.

Wij volgen de overlevering.

In de geschreven tekst staat וְגוֹיֵךְ (vegoyekh), ‘je volk’; de overlevering leest וְגוֹיַיִךְ (vegoyayikh), ‘je volken’.

Voor het werkwoord staat in de geschreven tekst תַּכְשִׁלִי (takhshili), ‘laten struikelen’; de overlevering leest תְשַׁכְּלִי (teshakkeli), ‘kinderloos maken’.

Wij volgen de overlevering.

תַּכְשִׁילִי (takhshili), ‘laten struikelen’: zoals in vers 14 in de geschreven tekst.

In de geschreven tekst staat וְגוֹיֵךְ (vegoyekh), ‘je volk’; de overlevering leest וְגוֹיַיִךְ (vegoyayikh), ‘je volken’.

Wij volgen de overlevering.

כְּטֻמְאַת הַנִּדָּה (ketum’at hanniddah), ‘als de onreinheid van een vrouw in haar maandstonden’: zie Lev. 15:19–30.

Een beeld van de grootste onreinheid.

גִּלּוּלֵיהֶם (gillulehem), ‘hun mestgoden’: zie de uitleg bij Ezech. 6:4.

שֵׁם קָדְשִׁי (shem qodshi), ‘Mijn heilige naam’: de naam van Yahweh, met alles wat Hij is.

Doordat Israël werd weggevoerd, dachten de volken dat Yahweh Zijn volk niet kon beschermen.

לֹא לְמַעַנְכֶם (lo lema’ankhem), ‘niet omwille van jullie’: Yahweh redt Israël niet om wat het verdient, maar omwille van Zijn naam.

Vergelijk Ezech. 20:9, 14, 22.

נְאֻם אֲדֹנָי יְהוִה (ne’um Adonai Yahweh), ‘godsspraak van Heer Yahweh’: zie de uitleg bij Ezech. 5:11.

וְזָרַקְתִּי עֲלֵיכֶם מַיִם טְהוֹרִים (vezaraqti aleikhem mayim tehorim), ‘Ik zal rein water over jullie sprenkelen’: vergelijk het water van reiniging in Num. 19:17–19.

לֵב חָדָשׁ (lev chadash), ‘een nieuw hart’, en רוּחַ חֲדָשָׁה (ruach chadashah), ‘een nieuwe geest’: zie Ezech. 11:19.

Het hart is in het Hebreeuws de plaats van denken en willen.

רוּחִי (ruchi), ‘Mijn Geest’: de Geest van Yahweh zelf, die Hij in Zijn volk legt; vergelijk Ezech. 37:14.

Het woord ruach is hier met hoofdletter vertaald omdat het om Yahweh’s eigen Geest gaat.

וִהְיִיתֶם לִי לְעָם (vihyitem li le’am), ‘jullie zullen Mij tot volk zijn’, en אֲנִי אֶהְיֶה לָכֶם לֵאלֹהִים (ani ehyeh lakhem lelohim), ‘Ik zal jullie tot Elohim zijn’: de verbondsformule, zoals in Lev. 26:12 en Ezech. 11:20.

וְהוֹשַׁעְתִּי (vehoshati), ‘Ik zal redden’: wij vertalen hoshia steeds met ‘redden’.

וּנְקֹטֹתֶם בִּפְנֵיכֶם (unqotem bifneikhem), ‘jullie zullen van jezelf walgen’: letterlijk ‘jullie zullen walgen voor jullie gezichten’.

Het werkwoord kan ook ‘afkeer voelen’ betekenen; vergelijk Ezech. 6:9.

נְאֻם אֲדֹנָי יְהוִה (ne’um Adonai Yahweh), ‘godsspraak van Heer Yahweh’: zie de uitleg bij Ezech. 5:11.

כְּגַן עֵדֶן (kegan Eden), ‘als de tuin van Eden’: een verwijzing naar de tuin van Gen. 2:8.

Het verwoeste land wordt zo vruchtbaar als de eerste tuin; vergelijk Joël 2:3 en Jes. 51:3.

אִדָּרֵשׁ (iddaresh), ‘Ik zal laten vragen’: het werkwoord darash is ‘zoeken, vragen’; Yahweh laat Zich door Israël om dit bidden.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

צֹאן קָדָשִׁים (tso’n qodashim), ‘een kudde offerdieren’: dieren die tot een offer zijn geheiligd.

Op de feesten in Jeruzalem zijn het er zeer veel; vergelijk 2 Kron. 35:7–9.