Nehemia 2

נִיסָן (Nisan) is de eerste maand van de Joodse kalender, ongeveer maart–april.

In 1:1 staat Kislev, de negende maand, ook van ‘het twintigste jaar’.

Nisan van het twintigste jaar komt dus enkele maanden later in het jaar.

Dat kan op twee manieren: de tekst telt de regeringsjaren van de koning vanaf de herfst, of Nehemia wachtte maanden tot de koning hem aansprak.

Het Hebreeuws zegt dit niet.

רָעִים (ra’im), ‘slecht’: de koning ziet aan Nehemia’s gezicht dat hij somber is, terwijl hij niet ziek lijkt.

Wij vertalen ‘er slecht uitzien’.

לְעוֹלָם יִחְיֶה (le’olam yichyeh), ‘moge hij voor eeuwig leven’: een gebruikelijke hofgroet (vergelijk 1 Kon. 1:31 en Dan. 2:4).

Nehemia bidt kort, in stilte, tot de Elohim van de hemel voordat hij antwoordt.

Dit is een tweede gebed naast het lange gebed van hoofdstuk 1.

אֶשְׁלָחֵנִי (tishlacheni), ‘u mij zendt’: Nehemia vraagt om gezonden te worden, niet om zijn ontslag.

שֵׁגַל (shegal), ‘koningin’: een woord dat in het Hebreeuws zelden voorkomt (ook in Ps. 45:10).

Het duidt de gemalin van de koning aan.

De betekenis is vrij zeker, het woord zelf zeldzaam.

עֵבֶר הַנָּהָר (ever hanahar), ‘het gebied over de rivier’: letterlijk ‘de overkant van de Rivier’, het gebied westelijk van de Eufraat, een provincie van het Perzische rijk.

פַּחוֹת (pachot), ‘landvoogden’, zijn de bestuurders van dat gebied (zie ook 5:14).

פַּרְדֵּס (pardes), ‘park’: een koninklijke tuin of bos; het woord komt uit het Perzisch.

Het komt ook voor in Pred. 2:5 en Hoogl. 4:13.

Asaf is hier de bewaker van het koninklijk park en is niet dezelfde als de zanger Asaf.

Anders dan Ezra (Ezra 8:22) accepteert Nehemia een militaire escorte van de koning.

סַנְבַלַּט הַחֹרֹנִי (Sanballat haChoroni), ‘Sanballat de Choroniet’: waarschijnlijk uit Bet-Choron, ten noordwesten van Jeruzalem; zeker is dat niet.

Hij is een tegenstander van Nehemia die ook in 2:19, 3:33, 4:1 en 6 verschijnt.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Drie dagen rust na de lange reis; zo ook in Ezra 8:32.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Nehemia houdt zijn plan geheim.

Het Hebreeuws zegt: ‘wat mijn Elohim in mijn hart gaf’; Nehemia schrijft zijn plan aan Elohim toe.

Zie Dalpoort (ligging onzeker): De Dalpoort lag in de westelijke of zuidwestelijke muur van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet zeker.

Zie Mestpoort (ligging onzeker): De Mestpoort lag aan de zuidkant van Jeruzalem, bij het dal van Hinnom.

De precieze plaats is niet zeker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Nehemia trekt ’s nachts langs de muur, van de Dalpoort naar de Mestpoort.

De ligging van alle poorten, bronnen en vijvers is niet zeker.

De geschreven tekst (ketiv) heeft המפרוצים als één woord.

De voorgelezen tekst (qere) heeft הֵם פְּרוּצִים (hem perutsim), ‘zij waren doorbroken’.

Wij volgen het qere.

Zie Bronpoort (ligging onzeker): De Bronpoort lag aan de zuidoostkant van Jeruzalem, bij de vijver van Siloam.

De precieze plaats is niet zeker.

Zie Koningsvijver (ligging onzeker): De Koningsvijver lag in het zuiden van Jeruzalem, bij de Siloam.

De precieze plaats is niet zeker.

שַׁעַר הָעַיִן (sha’ar ha’ayin), ‘Bronpoort’, en בְּרֵכַת הַמֶּלֶךְ (berekhat hamelekh), ‘Koningsvijver’: bij het zuidoostelijke deel van de stad.

Mogelijk dezelfde vijver als de Vijver van Sjelach in 3:15.

De ligging is onzeker.

Het puin is zo dicht dat het dier niet verder kan.

Zie Dalpoort (ligging onzeker): De Dalpoort lag in de westelijke of zuidwestelijke muur van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet zeker.

נַחַל (nachal), ‘beekdal’: het dal ten oosten van Jeruzalem, het Kidrondal (zie Jer. 31:40).

De ligging komt uit de context.

הַסְּגָנִים (hasegannim), ‘de bestuurders’: Perzische of Joodse functionarissen.

Wij vertalen steeds ‘bestuurders’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חֶרְפָּה (cherpah), ‘schande’: het woord uit 1:3 keert terug.

Nehemia roept de aanwezigen op de muur te herbouwen, zodat de smaad ophoudt.

וַיְחַזְּקוּ יְדֵיהֶם לַטּוֹבָה (vaychazzequ yedehem latovah), ‘zij versterkten hun handen voor het goede (werk)’: een uitdrukking voor moed geven en aan het werk gaan (zie Ezra 6:22 en Neh. 6:9).

גֶּשֶׁם הָעַרְבִי (Geshem ha’Arvi), ‘Gesjem de Arabier’: een Arabische leider.

Hij komt ook voor in 6:1, 2 en 6 (in 6:6 als Gasmu).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חֵלֶק וּצְדָקָה וְזִכָּרוֹן (cheleq utsedaqah vezikkaron), ‘deel, aanspraak en herinnering’: Nehemia zegt dat zij geen deel, geen wettelijke aanspraak en geen blijvende naam in Jeruzalem hebben.

Het woord צְדָקָה (tsedaqah), elders ‘gerechtigheid’, betekent hier ‘recht’ of ‘aanspraak’.