Matteüs 13

Zie Zee van Galilea (Kinneret): De zee van Galilea is het meer van Galilea (Kinneret), een zoetwatermeer in het noorden van het huidige Israël.

Waar alleen ‘de zee’ staat, is dit meer bedoeld.

θάλασσα (thalassa), ‘zee’: het meer van Galilea; zie Matt. 4:18.

παραβολή (parabole), ‘gelijkenis’: een verhaal of vergelijking waarmee iets over het koninkrijk duidelijk wordt gemaakt; het is verwant aan het Hebreeuwse מָשָׁל (mashal).

μυστήρια (mysteria), ‘geheimen’: wat verborgen is en alleen bekend wordt wanneer Elohim het openbaart.

Zie ook Matt. 25:29; Mark. 4:25; Luc. 8:18.

Het citaat is Jes. 6:9–10.

Het Hebreeuws is een opdracht aan de profeet: ‘Luister en luister, maar begrijp niet’, en: ‘Maak het hart van dit volk vet’.

De Griekse tekst heeft: ‘Met het gehoor zullen jullie horen’ en: ‘Het hart van dit volk is vet geworden’.

ἐπιστρέψωσιν (epistrepsosin), ‘terugkeren’: zich omkeren naar Elohim, het Hebreeuwse שׁוּב (shuv).

Het woord voor ‘zich bekeren’, μετανοέω, staat hier niet.

De woorden ‘Ik hen niet genees’ spreekt Yahweh; daarom schrijven wij ‘Ik’ met hoofdletter.

Zie ook Luc. 10:23–24.

πονηρός (poneros), ‘de boze’: letterlijk ‘de slechte’; hier de tegenstander van Elohim.

αἰών (aion), ‘eeuw’: een tijdperk; zie ook Matt. 12:32.

ζιζάνια (zizania), ‘onkruid’: waarschijnlijk een onkruid dat in het groen op graan lijkt.

Zie ook Mark. 4:30–32; Luc. 13:18–19.

De vogels die nestelen in de takken doen denken aan Ezech. 17:23, Ezech. 31:6 en Dan. 4:9, waar de vogels wonen in een grote boom.

λάχανα (lachana), ‘tuingewassen’: groenten en kruiden.

Zie ook Luc. 13:20–21. σάτον (saton), ‘maat’: de Griekse naam voor de Hebreeuwse se’a, ongeveer 7 liter. 3 maten zijn dus ongeveer 22 liter meel (een efa); vergelijk Gen. 18:6, ‘drie maten meel’.

Het citaat is Ps. 78:2, een psalm van Asaf.

Het Hebreeuws heeft ‘ik open mijn mond met een spreuk; ik laat raadsels uit de oudheid stromen’; de Griekse tekst heeft ‘ik zal mijn mond openen in gelijkenissen’ en ‘ik zal uitspreken wat verborgen was sinds de grondlegging’. καταβολή (katabole), ‘grondlegging’: het leggen van een fundament.

κόσμος (kosmos), ‘wereld’: de bewoonde wereld, de mensen. υἱοί (huioi), ‘zonen’: wie bij het koninkrijk of bij de boze hoort.

συντέλεια (synteleia), ‘voleinding’: het einde, de afsluiting; zie ook Matt. 24:3 en 28:20.

σκάνδαλα (skandala), ‘struikelblokken’: alles wat mensen laat struikelen. ἀνομία (anomia), ‘wetteloosheid’: leven zonder de wet van Elohim.

κάμινος (kaminos), ‘oven’: een stookoven; vergelijk Dan. 3:6.

Dit lijkt op Dan. 12:3: de verstandigen zullen stralen als de glans van het uitspansel.

σαγήνη (sagene), ‘sleepnet’: een groot net dat door het water wordt getrokken en alles vangt.

μαθητευθείς (matheteutheis), ‘leerling geworden’: tot leerling gemaakt, onderwezen; vergelijk het werkwoord in Matt. 28:19.

Zie Nazaret (Zijn vaderstad): Met ‘Zijn vaderstad’ wordt waarschijnlijk Nazaret bedoeld (zie Matteüs 2:23 en Markus 1:9), in Neder-Galilea.

De naam staat hier niet in de tekst.

πατρίς (patris), ‘vaderstad’: de eigen woonplaats; hier Nazaret (zie Matt. 2:23).

τέκτων (tekton), ‘timmerman’: ook ‘handwerker, bouwer’. ἀδελφοί (adelphoi), ‘broers’. Μαριάμ (Mariam) is de naam Maria.

Judas is hier een broer van Yeshua, niet Judas Iskariot.

Zie Nazaret (Zijn vaderstad): Met ‘Zijn vaderstad’ wordt waarschijnlijk Nazaret bedoeld (zie Matteüs 2:23 en Markus 1:9), in Neder-Galilea.

De naam staat hier niet in de tekst.

ἀπιστία (apistia), ‘ongeloof’: gebrek aan geloof, van πίστις (pistis), ‘geloof’.