1 Koningen 22

De drie jaren vrede volgen op het verbond van Achab en Ben-Hadad in 1 Kon. 20:34.

Ramot in Gilead lag in het noorden van Gilead, aan de oostkant van de Jordaan.

De ligging is niet zeker; vaak wordt gedacht aan Tell Ramith of aan Ramtha, in het noorden van het huidige Jordanië.

Het was een vrijstad (Deut. 4:43; Joz. 20:8).

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Josafat vraagt eerst naar het woord van Yahweh.

Daarna pas gaat hij verder met het plan van Achab.

Zie ook vers 7.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

אֲדֹנָי (adonai), ‘mijn Heer’: de profeten zeggen hier Adonai, niet Yahweh.

Josafat vraagt daarna of er ook nog een profeet van Yahweh is (vers 7).

In vers 12 gebruiken de profeten wel de Naam Yahweh.

Josafat vraagt naar een ‘profeet van Yahweh’.

Hij wil dus ook nog raad van een profeet van Yahweh zelf.

מִיכָיְהוּ (mikhayehu), ‘Micha’: in de naam zit de Naam van Yahweh.

Wij schrijven ‘Micha’.

Hij is een andere man dan de profeet Micha van het boek Micha.

סָרִיס (saris), ‘hofdienaar’: iemand in dienst van het hof.

Het woord kan ook ‘eunuch’ betekenen; wij kiezen het algemene ‘hofdienaar’.

Samaria: zie 1 Kon. 20:1.

De dorsvloer was een open plek bij de poort.

מְלֻבָּשִׁים בְּגָדִים (melubbashim begadim), ‘gekleed in gewaden’: de tekst zegt niet welke gewaden.

Wij voegen niets toe.

Zedekia citeert Yahweh.

Zijn woorden staan daarom niet in rood, maar in zwart met enkele aanhalingstekens, zoals bij de profeten in 1 Kon. 20:13.

De uitkomst laat zien dat zijn woorden niet uitkomen.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

De profeten noemen nu de Naam Yahweh.

Zij zeggen ‘wees succesvol’ (הַצְלַח, hatslach).

Wat zij zeggen, is gunstig voor de koning en past bij vers 6.

Het geschreven woord (ketiv) heeft ‘uw woorden’ (דבריך), het qere ‘uw woord’ (דְבָרְךָ).

Wij volgen het qere, dat past bij ‘een woord’ in de rest van de zin.

חַי־יְהוָה (chai Yahweh), ‘zo waar Yahweh leeft’: een eed.

Zie ook 1 Sam. 28:10.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Micha herhaalt hier de woorden van de andere profeten.

De koning reageert in vers 16 alsof hij niet de waarheid spreekt.

De tekst zegt niet hoe Micha het zegt; wij vertalen letterlijk.

Vanaf hier vertelt Micha wat hij gezien heeft.

De woorden van Yahweh in dit visioen (vers 17, 20, 21 en 22) staan in rood.

De rest van het verhaal van Micha staat in zwart.

צְבָא הַשָּׁמַיִם (tseva hashamayim), ‘leger van de hemel’: de hemelse wezens rondom de troon van Yahweh.

Dit gedeelte tot en met vers 23 beschrijft een visioen: Micha ziet Yahweh en Zijn raad.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

פָּתָה (patah), ‘overhalen’: iemand door woorden meekrijgen, ook door misleiding.

Dezelfde werkwoordsvorm staat in vers 21 en 22.

הָרוּחַ (haruach), ‘de geest’: met het lidwoord, dus een bepaalde geest.

De tekst zegt niet welke geest het is en hoe hij heet.

Wij schrijven ‘geest’ met een kleine letter; het gaat niet om de Geest van Elohim.

רוּחַ שֶׁקֶר (ruach sheqer), ‘leugengeest’: letterlijk ‘een geest van leugen’.

Yahweh stuurt de geest niet zomaar weg: Hij zegt ‘je zult het ook kunnen’ en vers 23 zegt dat Yahweh de leugengeest in de mond van de profeten heeft gegeven.

Wij vertalen letterlijk en leggen niets uit wat er niet staat.

Zie ook 1 Sam. 16:14 (‘een boze geest van Yahweh’).

רוּחַ יְהוָה (ruach Yahweh), ‘Geest van Yahweh’: Zedekia zegt dat de Geest van Yahweh bij hem was.

Hij geeft Micha daarmee een klap op de kaak.

Wij schrijven ‘Geest’ met een hoofdletter, omdat het gaat om de Geest van Yahweh.

חֶדֶר בְּחֶדֶר (cheder becheder), ‘kamer in kamer’: zie 1 Kon. 20:30.

Micha spreekt hier tot Zedekia (vers 24).

בֶּן־הַמֶּלֶךְ (ben hamelekh), ‘zoon van de koning’: de tekst zegt niet of dit een echte zoon is of een titel.

Wij vertalen letterlijk.

לֶחֶם לַחַץ (lechem lachats), ‘brood van de nood’: een karig rantsoen, brood van onderdrukking.

Zie ook Jes. 30:20.

שִׁמְעוּ עַמִּים כֻּלָּם (shim'u ammim kullam), ‘luister, alle volken’: dezelfde woorden staan in Micha 1:2.

Zie Ramot in Gilead (ligging onzeker): Ramot in Gilead wordt gezocht bij Tell Ramith, in het noorden van Jordanië.

Dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Achab verkleedt zich en laat Josafat zijn eigen kleren dragen.

De tekst zegt niet waarom.

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

De koning van Aram had 32 koningen bij zich (1 Kon. 20:1).

Hier zijn het 32 wagencommandanten.

Josafat schreeuwt.

De tekst zegt niet tot wie en wat hij roept.

לְתֻמּוֹ (letummo), ‘zonder te mikken’: letterlijk ‘in zijn onschuld’ of ‘in zijn eenvoud’.

De man trof de koning dus zonder dat hij wist wie het was.

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

חֵיק הָרֶכֶב (cheq harekhev), ‘de holte van de wagen’: de ruimte in de wagen waar de menner stond.

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

De vijver van Samaria: de ligging is niet bekend.

Hij lag bij de stad Samaria (zie 1 Kon. 20:1).

Zie Vijver van Samaria (ligging onzeker): De vijver van Samaria lag bij de stad Samaria.

De precieze plaats is niet bekend.

‘Volgens het woord van Yahweh’: zie 1 Kon. 21:19.

Daar noemt Yahweh de plaats waar de honden het bloed van Naboth likten (in Jizreël).

Hier gebeurt het in Samaria.

De tekst zegt alleen dat het volgens het woord van Yahweh was.

בֵּית הַשֵּׁן (beit hashen), ‘het ivoren huis’: een paleis met ivoren versieringen.

Zie ook Amos 3:15.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Josafats leeftijd en regeerperiode staan zoals in de Masoretische tekst.

Wij rekenen niet na.

Dit vers is in Nederlandse Bijbels het tweede deel van 1 Kon. 22:43.

Daardoor loopt de nummering van hier tot het einde van het hoofdstuk één vers verschillend.

Hebreeuws 1 Kon. 22:45–54 is Nederlands 22:44–53.

Wij houden de Hebreeuwse nummering aan.

הַקָּדֵשׁ (haqadesh), ‘de mannelijke tempelhoeren’: zoals in 1 Kon. 15:12.

Zie Seïr: Seïr (Edom) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.

נִצָּב (nitsav), ‘aangestelde’: iemand die door een ander is aangesteld.

Edom stond onder Juda, zoals sinds David (2 Sam. 8:14).

Ezjon-Geber lag aan de noordpunt van de Rietzee, bij Elat, het huidige Aqaba/Elat.

Zie 1 Kon. 9:26.

De ligging van Ofir is onzeker.

Zie Tarsis (Tarsus?; ligging onzeker): De ligging van Tarsis is onzeker.

Vaak wordt gedacht aan Tartessos in het zuiden van Spanje, maar ook aan Tarsus in Cilicië.

Op deze kaart staat Tarsus; Spanje valt buiten het kaartbeeld.

אֳנִיּוֹת תַּרְשִׁישׁ (oniyot tarshish), ‘schepen van Tarsis’: zeeschepen voor lange reizen.

De ligging van Tarsis is onzeker.

Bij ‘werden verbrijzeld’ heeft het geschreven woord (ketiv) een enkelvoud (נשברה), het qere een meervoud (נִשְׁבְּרוּ).

Wij volgen het qere.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Joram (יְהוֹרָם, Yehoram) is hier de zoon van Josafat, koning van Juda.

Er is ook een Joram in Israël (zoon van Achab); zij zijn verschillende personen.

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

וַיַּכְעֵס (vayakh'es), ‘hij prikkelde tot toorn’: zoals in 1 Kon. 21:22.