Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Yahweh roept Jozua
1Na de dood van Mozes, de dienaar van Yahweh, sprak Yahweh tot Jozua, de zoon van Nun, de helper van Mozes:
וַיְהִ֗י
(vayhi)
en het was
אַחֲרֵ֛י
(acharei)
na
מ֥וֹת
(mot)
de dood van
מֹשֶׁ֖ה
(moshe)
Mozes
עֶ֣בֶד
(eved)
dienaar van
יְהוָ֑ה
(Yahweh)
Yahweh
וַיֹּ֤אמֶר
(vayomer)
en zei
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
אֶל
(el)
tot
יְהוֹשֻׁ֣עַ
(yehoshua)
Jozua
בִּן
(bin)
zoon van
נ֔וּן
(nun)
Nun
מְשָׁרֵ֥ת
(mesharet)
helper van
מֹשֶׁ֖ה
(moshe)
Mozes
לֵאמֹֽר
(lemor)
zeggende
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
מְשָׁרֵת (mesjaret), ‘helper’: iemand die een grote leider persoonlijk dient.
Dit is een ander woord dan עֶבֶד (eved), ‘dienaar’, dat hier alleen voor Mozes staat.
Jozua was al Mozes’ helper in Exod. 24:13; 33:11.
Het boek sluit direct aan op de dood van Mozes (Deut. 34:5).
Aanvullend
Jasher 88:1–4 bevestigt de woorden van Yahweh aan Jozua (Joz. 1:2–7).
2„Mozes, Mijn dienaar, is gestorven. Sta nu op en steek deze Jordaan over, jij en heel dit volk, naar het land dat Ik hun geef, aan de zonen van Israël.
מֹשֶׁ֥ה
(moshe)
Mozes
עַבְדִּ֖י
(avdi)
mijn dienaar
מֵ֑ת
(met)
is gestorven
וְעַתָּה֩
(veata)
en nu
ק֨וּם
(qum)
sta op
עֲבֹ֜ר
(avor)
steek over
אֶת
(et)
(obj.)
הַיַּרְדֵּ֣ן
(hayarden)
de Jordaan
הַזֶּ֗ה
(haze)
deze
אַתָּה֙
(ata)
jij
וְכָל
(vekhal)
en heel
הָעָ֣ם
(haam)
het volk
הַזֶּ֔ה
(haze)
dit
אֶל
(el)
naar
הָאָ֕רֶץ
(haarets)
het land
אֲשֶׁ֧ר
(asher)
dat
אָנֹכִ֛י
(anokhi)
Ik
נֹתֵ֥ן
(noten)
geef
לָהֶ֖ם
(lahem)
hun
לִבְנֵ֥י
(livnei)
aan de zonen van
יִשְׂרָאֵֽל
(yisrael)
Israël
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
4Jullie gebied zal zijn: van de woestijn en deze Libanon tot aan de grote rivier, de rivier Eufraat. Dat is heel het land van de Hethieten. Het reikt tot aan de grote zee waar de zon ondergaat.
מֵהַמִּדְבָּר֩
(mehamidbar)
vanaf de woestijn
וְהַלְּבָנ֨וֹן
(vehalevanon)
en de Libanon
הַזֶּ֜ה
(haze)
deze
וְֽעַד
(vead)
en tot
הַנָּהָ֧ר
(hanahar)
de rivier
הַגָּד֣וֹל
(hagadol)
de grote
נְהַר
(nehar)
rivier van
פְּרָ֗ת
(perat)
Eufraat
כֹּ֚ל
(kol)
heel
אֶ֣רֶץ
(erets)
het land van
הַֽחִתִּ֔ים
(hachitim)
de Hethieten
וְעַד
(vead)
en tot
הַיָּ֥ם
(hayam)
de zee
הַגָּד֖וֹל
(hagadol)
de grote
מְב֣וֹא
(mevo)
het ondergaan van
הַשָּׁ֑מֶשׁ
(hashamesh)
de zon
יִֽהְיֶ֖ה
(yihye)
zal zijn
גְּבוּלְכֶֽם
(gevulekhem)
jullie gebied
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
De Libanon is het gebergte in het noorden van het land (Libanon).
De Eufraat is de grote rivier in het noordoosten (nu Syrië en Irak).
‘De zee waar de zon ondergaat’ is de Middellandse Zee, in het westen.
Het ‘land van de Hethieten’ is hier een naam voor het gebied tussen de Libanon en de Eufraat; de precieze begrenzing is niet bekend.
5Alle dagen van je leven zal niemand tegen je standhouden. Zoals Ik met Mozes was, zo zal Ik met jou zijn. Ik zal je niet loslaten en je niet verlaten.
לֹֽא
(lo)
niet
יִתְיַצֵּ֥ב
(yityatsev)
zal standhouden
אִישׁ֙
(ish)
man
לְפָנֶ֔יךָ
(lefaneikha)
voor je aangezicht
כֹּ֖ל
(kol)
alle
יְמֵ֣י
(yemei)
dagen van
חַיֶּ֑יךָ
(chayeikha)
je leven
כַּֽאֲשֶׁ֨ר
(kaasher)
zoals
הָיִ֤יתִי
(hayiti)
Ik was
עִם
(im)
met
מֹשֶׁה֙
(moshe)
Mozes
אֶהְיֶ֣ה
(ehye)
Ik zal zijn
עִמָּ֔ךְ
(imakh)
met jou
לֹ֥א
(lo)
niet
אַרְפְּךָ֖
(arpekha)
Ik zal je loslaten
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
אֶעֶזְבֶֽךָּ
(eezveka)
Ik zal je verlaten
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
7Wees alleen sterk en zeer moedig. Let erop dat je doet naar heel de wet die Mozes, Mijn dienaar, je geboden heeft. Wijk er niet van af, naar rechts of naar links, zodat je overal waar je gaat verstandig handelt.
רַק֩
(raq)
alleen
חֲזַ֨ק
(chazaq)
wees sterk
וֶֽאֱמַ֜ץ
(veemats)
en moedig
מְאֹ֗ד
(meod)
zeer
לִשְׁמֹ֤ר
(lishmor)
om te waken
לַעֲשׂוֹת֙
(laasot)
om te doen
כְּכָל
(kekhal)
overeenkomstig heel
הַתּוֹרָ֗ה
(hatora)
de wet
אֲשֶׁ֤ר
(asher)
die
צִוְּךָ֙
(tsivekha)
heeft je geboden
מֹשֶׁ֣ה
(moshe)
Mozes
עַבְדִּ֔י
(avdi)
mijn dienaar
אַל
(al)
niet
תָּס֥וּר
(tasur)
wijk af
מִמֶּ֖נּוּ
(mimenu)
ervan
יָמִ֣ין
(yamin)
rechts
וּשְׂמֹ֑אול
(usemovl)
en links
לְמַ֣עַן
(lemaan)
opdat
תַּשְׂכִּ֔יל
(taskil)
je verstandig handelt
בְּכֹ֖ל
(bekhol)
in alles
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
waar
תֵּלֵֽךְ
(telekh)
je gaat
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
תּוֹרָה (torah), ‘wet’: het onderricht dat Yahweh door Mozes gaf.
שָׂכַל (sakal), ‘verstandig handelen’: ook ‘inzicht hebben’ of ‘slagen’. Wij houden steeds ‘verstandig handelen’ aan, ook in vers 8.
8Dit boek van de wet mag niet uit je mond wijken. Je moet er dag en nacht over nadenken, zodat je erop let te doen naar alles wat erin geschreven staat. Want dan zul je je wegen doen slagen en dan zul je verstandig handelen.
לֹֽא
(lo)
niet
יָמ֡וּשׁ
(yamush)
wijkt
סֵפֶר֩
(sefer)
het boek van
הַתּוֹרָ֨ה
(hatora)
de wet
הַזֶּ֜ה
(haze)
dit
מִפִּ֗יךָ
(mipikha)
uit je mond
וְהָגִ֤יתָ
(vehagita)
en je zult overdenken
בּוֹ֙
(bo)
daarin
יוֹמָ֣ם
(yomam)
overdag
וָלַ֔יְלָה
(valayla)
en 's nachts
לְמַ֨עַן֙
(lemaan)
opdat
תִּשְׁמֹ֣ר
(tishmor)
je erop let
לַעֲשׂ֔וֹת
(laasot)
om te doen
כְּכָל
(kekhal)
overeenkomstig alles
הַכָּת֖וּב
(hakatuv)
wat geschreven staat
בּ֑וֹ
(bo)
daarin
כִּי
(ki)
want
אָ֛ז
(az)
dan
תַּצְלִ֥יחַ
(tatsliach)
zul je laten slagen
אֶת
(et)
(obj.)
דְּרָכֶ֖ךָ
(derakhekha)
je wegen
וְאָ֥ז
(veaz)
en dan
תַּשְׂכִּֽיל
(taskil)
zul je verstandig handelen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
הָגָה (hagah), ‘nadenken’: letterlijk ‘zachtjes zeggen’ of ‘mompelen’.
Het woord wordt ook gebruikt in Ps. 1:2.
הִצְלִיחַ (hitslieach), ‘doen slagen’: letterlijk ‘je weg doen gelukken’.
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
11„Ga door het kamp en geef het volk dit bevel: Maak proviand voor jullie klaar. Want over drie dagen steken jullie deze Jordaan over. Jullie gaan het land binnen om het in bezit te nemen. Yahweh, jullie Elohim, geeft het jullie om het in bezit te nemen.”
עִבְר֣וּ
(ivru)
ga door
בְּקֶ֣רֶב
(beqerev)
in het midden van
הַֽמַּחֲנֶ֗ה
(hamachane)
het kamp
וְצַוּ֤וּ
(vetsauu)
en geef bevel
אֶת
(et)
(obj.)
הָעָם֙
(haam)
het volk
לֵאמֹ֔ר
(lemor)
zeggende
הָכִ֥ינוּ
(hakhinu)
maak klaar
לָכֶ֖ם
(lakhem)
voor jullie
צֵידָ֑ה
(tseida)
proviand
כִּ֞י
(ki)
want
בְּע֣וֹד
(beod)
over
שְׁלֹ֣שֶׁת
(sheloshet)
drie
יָמִ֗ים
(yamim)
dagen
אַתֶּם֙
(atem)
jullie
עֹֽבְרִים֙
(overim)
steken over
אֶת
(et)
(obj.)
הַיַּרְדֵּ֣ן
(hayarden)
de Jordaan
הַזֶּ֔ה
(haze)
deze
לָבוֹא֙
(lavo)
om binnen te gaan
לָרֶ֣שֶׁת
(lareshet)
om in bezit te nemen
אֶת
(et)
(obj.)
הָאָ֔רֶץ
(haarets)
het land
אֲשֶׁר֙
(asher)
dat
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹֽהֵיכֶ֔ם
(eloheikhem)
jullie Elohim
נֹתֵ֥ן
(noten)
geeft
לָכֶ֖ם
(lakhem)
jullie
לְרִשְׁתָּֽהּ
(lerishtah)
om het in bezit te nemen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
14Jullie vrouwen, jullie kleine kinderen en jullie vee blijven in het land dat Mozes jullie gegeven heeft aan de overkant van de Jordaan. Maar jullie, alle dappere krijgers, steken gewapend over, voor jullie broeders uit. Jullie zullen hen helpen,
נְשֵׁיכֶ֣ם
(nesheikhem)
jullie vrouwen
טַפְּכֶם֮
(tapekhem)
jullie kleine kinderen
וּמִקְנֵיכֶם֒
(umiqneikhem)
en jullie vee
יֵשְׁב֕וּ
(yeshevu)
zullen wonen
בָּאָ֕רֶץ
(baarets)
in het land
אֲשֶׁ֨ר
(asher)
dat
נָתַ֥ן
(natan)
heeft gegeven
לָכֶ֛ם
(lakhem)
aan jullie
מֹשֶׁ֖ה
(moshe)
Mozes
בְּעֵ֣בֶר
(beever)
aan de overkant van
הַיַּרְדֵּ֑ן
(hayarden)
de Jordaan
וְאַתֶּם֩
(veatem)
en jullie
תַּעַבְר֨וּ
(taavru)
zullen oversteken
חֲמֻשִׁ֜ים
(chamushim)
gewapend
לִפְנֵ֣י
(lifnei)
voor
אֲחֵיכֶ֗ם
(acheikhem)
jullie broeders
כֹּ֚ל
(kol)
alle
גִּבּוֹרֵ֣י
(giborei)
dappere krijgers van
הַחַ֔יִל
(hachayil)
de strijdmacht
וַעֲזַרְתֶּ֖ם
(vaazartem)
en jullie zullen helpen
אוֹתָֽם
(otam)
hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
Uitleg
חֲמֻשִׁים (chamusjim), ‘gewapend’: het woord komt voor in Exod. 13:18, Joz. 4:12 en Richt. 7:11.
Het betekent waarschijnlijk ‘in slagorde’ of ‘gewapend’.
15totdat Yahweh jullie broeders rust geeft, net als jullie, en ook zij het land in bezit nemen dat Yahweh, jullie Elohim, hun geeft. Dan zullen jullie terugkeren naar het land dat jullie bezit is, en het in bezit nemen. Dat is het land dat Mozes, de dienaar van Yahweh, jullie gegeven heeft aan de overkant van de Jordaan, waar de zon opgaat.”
עַ֠ד
(ad)
tot
אֲשֶׁר
(asher)
dat
יָנִ֨יחַ
(yaniach)
rust geeft
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
לַֽאֲחֵיכֶם֮
(laacheikhem)
aan jullie broeders
כָּכֶם֒
(kakhem)
zoals jullie
וְיָרְשׁ֣וּ
(veyareshu)
en zij in bezit nemen
גַם
(gam)
ook
הֵ֔מָּה
(hema)
zij
אֶת
(et)
(obj.)
הָאָ֕רֶץ
(haarets)
het land
אֲשֶׁר
(asher)
dat
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹֽהֵיכֶ֖ם
(eloheikhem)
jullie Elohim
נֹתֵ֣ן
(noten)
geeft
לָהֶ֑ם
(lahem)
hun
וְשַׁבְתֶּ֞ם
(veshavtem)
en jullie zullen terugkeren
לְאֶ֤רֶץ
(leerets)
naar het land van
יְרֻשַּׁתְכֶם֙
(yerushatkhem)
jullie bezit
וִֽירִשְׁתֶּ֣ם
(virishtem)
en in bezit nemen
אוֹתָ֔הּ
(otah)
het
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
dat
נָתַ֣ן
(natan)
heeft gegeven
לָכֶ֗ם
(lakhem)
aan jullie
מֹשֶׁה֙
(moshe)
Mozes
עֶ֣בֶד
(eved)
dienaar van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
בְּעֵ֥בֶר
(beever)
aan de overkant van
הַיַּרְדֵּ֖ן
(hayarden)
de Jordaan
מִזְרַ֥ח
(mizrach)
het opgaan van
הַשָּֽׁמֶשׁ
(hashamesh)
de zon
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
Uitleg
הֵנִיחַ (henieach), ‘rust geven’: Yahweh geeft de stammen aan de overkant rust van hun vijanden.
17Zoals wij in alles naar Mozes hebben geluisterd, zo zullen wij naar jou luisteren. Moge Yahweh, jouw Elohim, alleen met je zijn, zoals Hij met Mozes was.
כְּכֹ֤ל
(kekhol)
overeenkomstig alles
אֲשֶׁר
(asher)
wat
שָׁמַ֨עְנוּ֙
(shamanu)
wij hebben geluisterd
אֶל
(el)
naar
מֹשֶׁ֔ה
(moshe)
Mozes
כֵּ֖ן
(ken)
zo
נִשְׁמַ֣ע
(nishma)
zullen wij luisteren
אֵלֶ֑יךָ
(eleikha)
naar jou
רַ֠ק
(raq)
alleen
יִֽהְיֶ֞ה
(yihye)
moge zijn
יְהוָ֤ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֨יךָ֙
(eloheikha)
jouw Elohim
עִמָּ֔ךְ
(imakh)
met jou
כַּאֲשֶׁ֥ר
(kaasher)
zoals
הָיָ֖ה
(haya)
Hij was
עִם
(im)
met
מֹשֶֽׁה
(moshe)
Mozes
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
18Ieder die zich verzet tegen je bevel en niet luistert naar je woorden, in alles wat je hem beveelt, zal ter dood gebracht worden. Wees alleen sterk en moedig.”
כָּל
(kal)
ieder
אִ֞ישׁ
(ish)
man
אֲשֶׁר
(asher)
die
יַמְרֶ֣ה
(yamre)
zich verzet tegen
אֶת
(et)
(obj.)
פִּ֗יךָ
(pikha)
je mond
וְלֹֽא
(velo)
en niet
יִשְׁמַ֧ע
(yishma)
luistert naar
אֶת
(et)
(obj.)
דְּבָרֶ֛יךָ
(devareikha)
je woorden
לְכֹ֥ל
(lekhol)
in alles
אֲשֶׁר
(asher)
wat
תְּצַוֶּ֖נּוּ
(tetsavenu)
je hem beveelt
יוּמָ֑ת
(yumat)
zal ter dood gebracht worden
רַ֖ק
(raq)
alleen
חֲזַ֥ק
(chazaq)
wees sterk
וֶאֱמָֽץ
(veemats)
en moedig
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Het Hebreeuws zegt letterlijk: ‘wie zich verzet tegen je mond’.
Wij vertalen ‘tegen je bevel’, zoals ‘tegen de mond van Yahweh’ in Deut. 1:26 wordt vertaald.