1 Koningen 6

Het huis van Yahweh, de tempel, wordt gebouwd op de tempelberg in Jeruzalem (Israël).

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

בַּיִת (bayit), ‘huis’: het huis voor Yahweh is de tempel.

Het getal 480 staat hier letterlijk.

Het verblijf in Egypte duurde volgens Exod. 12:40 430 jaar.

Sommige oude vertalingen hebben hier een ander getal.

Wij volgen de Masoretische tekst met 480 jaar.

Een el is ongeveer 45 cm.

Het huis was dus ongeveer 27 meter lang, 9 meter breed en 13,5 meter hoog.

Vergelijk de tabernakel in Exod. 26.

אוּלָם (ulam), ‘voorhal’: de ruimte voor de ingang.

הֵיכָל (hekal), ‘hoofdzaal’: de grote ruimte van het huis, voor het binnenste vertrek.

Wij vertalen hekal in 1 Kon. 6–8 steeds met ‘hoofdzaal’, devir (het achterste vertrek) met ‘binnenste vertrek’ en ulam met ‘voorhal’.

חַלּוֹנֵי שְׁקֻפִים אֲטֻמִים (challone shequfim atumim), ‘vensters met kozijnen, gesloten’: de betekenis van beide woorden is onzeker.

Sommige oude vertalingen lezen hier anders.

Zij denken aan vensters die naar binnen smal werden.

Wij vertalen letterlijk.

יָצִיעַ (yatsia), ‘aanbouw’: een bouwdeel tegen de muur.

צְלָעוֹת (tsela’ot), ‘zijkamers’: letterlijk ‘ribben, zijden’.

דְּבִיר (devir), ‘binnenste vertrek’: het achterste vertrek van het huis.

Het wordt in vers 16 ‘het hoogheilige’ genoemd en in vers 19 is het de plaats van de ark.

De geschreven tekst (ketiv) heeft יצוע (yatsua), ‘bed, rustplaats’.

De voorgelezen tekst (qere) heeft יציע (yatsia).

Wij volgen de qere.

Hetzelfde geldt voor de verzen 6 en 10.

מִגְרָעוֹת (migra’ot), ‘insprongen’: verdikkingen of randen in de muur waarop de balken rusten.

Zo worden de balken niet in de muur van het huis zelf vastgezet.

De lagen waren ongeveer 2,25 meter, 2,7 meter en 3,15 meter breed (5, 6 en 7 el).

אֶבֶן שְׁלֵמָה מַסָּע (even shelemah massa), ‘volledige steen uit de groeve’: stenen die al in de groeve op maat waren gemaakt.

De betekenis van מַסָּע (massa) is niet zeker.

כֶּתֶף (ketef), ‘schouder’: hier ‘zijde’.

De rechterzijde is, met het gezicht naar het oosten, waarschijnlijk de zuidzijde.

בְּלוּלִים (belulim), ‘wenteltrappen’: de betekenis is onzeker.

גֵּבִים (gevim) en שְׂדֵרוֹת (sederot): ‘balken’ en ‘rijen’.

De betekenis van beide woorden is onzeker.

Het gaat om de dekking van het huis, van ceder.

Het Hebreeuws zegt alleen ‘vijf el zijn hoogte’.

Het is onzeker of dit per laag is of voor de hele aanbouw.

Wij volgen de tekst letterlijk.

Vergelijk 1 Kon. 2:3.

De voorwaarde staat hier voor het huis zelf: het huis alleen is niet genoeg.

וְשָׁכַנְתִּי (veshakanti), ‘en Ik zal wonen’: verwant met מִשְׁכָּן (mishkan), ‘tabernakel’.

Zie Exod. 25:8 en Lev. 26:11–12.

סְפָן (sefan), ‘plafond’: de betekenis is onzeker.

Met ‘de muren van het plafond’ zijn waarschijnlijk de balken of de bovenrand van de wanden bedoeld.

בְּרוֹשִׁים (berosim), ‘cypressen’: zie 5:22.

20 el is ongeveer 9 meter.

קֹדֶשׁ הַקֳּדָשִׁים (qodesh haqodashim), ‘het hoogheilige’: de heiligste plaats.

Dezelfde uitdrukking staat in Exod. 26:33.

De geschreven tekst (ketiv) heeft מירכותי (mirkoti).

De voorgelezen tekst (qere) heeft מִיַּרְכְּתֵי (miyarkete), ‘van de achterzijde van’.

Wij volgen de qere.

40 el is ongeveer 18 meter.

Het huis was samen 60 el lang (vers 2): 40 el hoofdzaal en 20 el binnenste vertrek.

Het laatste woord, לִפְנֵי (lifne), ‘ervoor’, hangt los in de zin.

Wij nemen het als ‘vóór het binnenste vertrek’.

פְּקָעִים (peqa’im), ‘kolokwinten’: de vruchten van een klimplant.

פְּטוּרֵי צִצִּים (peturei tsitsim), ‘open bloemen’: bloemen die geopend zijn.

De betekenis van beide woorden is niet zeker.

De ark van het verbond: zie Exod. 25:10–22.

זָהָב סָגוּר (zahav sagur), ‘zuiver goud’: letterlijk ‘omsloten goud’.

Het is een ander woord dan in Exodus (טָהוֹר, tahor).

Wij vertalen beide met ‘zuiver goud’. 20 el is ongeveer 9 meter.

Het binnenste vertrek was dus 9 meter lang, 9 meter breed en 9 meter hoog: een kubus.

Het begin van het vers, וְלִפְנֵי הַדְּבִיר (velifne haddevir), ‘en aan de voorkant van het binnenste vertrek’, is moeilijk.

Wij nemen het als de ruimte van het binnenste vertrek zelf.

Het is onzeker.

רַתּוּקוֹת (rattuqot), ‘kettingen’: de betekenis is onzeker.

De geschreven tekst (ketiv) heeft ברתיקות (birtiqot).

De voorgelezen tekst (qere) heeft בְּרַתּוּקוֹת (berattuqot).

Wij volgen de qere.

עֵץ שֶׁמֶן (ets shemen), ‘olijfhout’: letterlijk ‘oliehout’.

Het gaat waarschijnlijk om olijfhout.

Tien el is ongeveer 4,5 meter.

Cherubs zijn hemelse wezens, zoals in Exod. 25:18–20 en Gen. 3:24.

Vijf el is ongeveer 2,25 meter.

De vleugelwijdte van elke cherub was dus 10 el, ongeveer 4,5 meter.

Twee keer 10 el is 20 el: precies de breedte van het binnenste vertrek (vers 20).

De buitenste vleugels raakten de muren, de binnenste vleugels raakten elkaar in het midden.

פִּתּוּחֵי מִקְלְעוֹת (pittuchei miqla’ot), ‘gesneden figuren’: figuren die in het hout zijn gesneden.

תִּמֹרוֹת (timorot), ‘palmen’: palmbomen of palmtakken.

‘Van binnen en van buiten’ betekent: in het binnenste vertrek en in de hoofdzaal.

De woorden הָאַיִל מְזוּזוֹת חֲמִשִׁית (ha’ayil mezuzot chamishit), ‘de bovendorpel, de deurposten, een vijfde’, zijn moeilijk.

De maat kan een vijfde van de breedte van de muur zijn, of de vorm van de deuropening.

Wij vertalen letterlijk.

Het is onzeker.

וְיֵרֵד (vejered), ‘en hij liet neerkomen’: het goud werd op het snijwerk gelegd en vastgemaakt.

De betekenis is onzeker.

מֵאֵת רְבִעִית (me’et reviit), ‘een vierde’: hier is de maat waarschijnlijk een vierde van de breedte van de muur.

De betekenis is onzeker.

Wij vertalen letterlijk.

גְּלִילִים (gelilim), ‘draaiend’: de delen van de deur konden draaien of opvouwen.

De betekenis is onzeker.

מְיֻשָּׁר (meyushshar), ‘gelijkmatig’: het goud lag recht en glad op het snijwerk.

חָצֵר הַפְּנִימִית (chatser happenimit), ‘de binnenste voorhof’: de voorhof rond het huis.

כְּרֻתֹת אֲרָזִים (kerutot arazim), ‘cederbalken’: balken van ceder, in een rij boven de stenen.

De betekenis van כְּרֻתֹת is niet zeker.

Zie vers 1: de maand Zif is de tweede maand.

בּוּל (Bul), ‘Bul’: de achtste maand, ongeveer oktober en november.

De bouw duurde van de tweede maand van het vierde jaar tot de achtste maand van het elfde jaar.

Dat is ongeveer zeven en een half jaar.

De tekst rondt af op zeven jaar.

De geschreven tekst (ketiv) heeft מִשְׁפָּטוֹ (mishpato), ‘zijn bepaling’.

De voorgelezen tekst (qere) heeft מִשְׁפָּטָיו (mishpatav), ‘zijn bepalingen’.

Wij volgen de qere.