Deuteronomium 14

בָּנִים (banim), ‘zonen’: Israël is zoon van Yahweh (Exod. 4:22).

הִתְגֹּדֵד (hitgoded), ‘zich insnijden’, en een kale plek tussen de ogen (op het voorhoofd) zijn rouwgebruiken van andere volken.

Zie ook Lev. 21:5.

סְגֻלָּה (segullah), ‘eigen bezit’: zoals in Exod. 19:5, de kostbare schat van een koning.

תּוֹעֵבָה (to’evah), ‘gruwel’, zoals in Deut. 13:15.

Wat hierna volgt, zijn de dieren die Yahweh onrein noemt.

Deze lijst loopt parallel aan Lev. 11:2–23; wij gebruiken dezelfde dierennamen.

בְּהֵמָה (behemah), ‘landdier’, zoals in Lev. 11:2.

שֶׂה (seh) is een stuk kleinvee: ‘een van de schapen’ en ‘een van de geiten’.

Hier staan zeven wilde dieren die in Leviticus niet genoemd worden: אַיָּל (ayyal), ‘hert’; צְבִי (tsevi), ‘gazelle’; יַחְמוּר (yachmur), ‘damhert’; אַקּוֹ (akko), ‘steenbok’; דִּישֹׁן (dishon), ‘antilope’; תְּאוֹ (te’o), ‘wilde os’; זֶמֶר (zemer), ‘berggeit’.

De weergave van deze namen is onzeker.

Hier staan de drie dieren die één kenmerk hebben (herkauwen, geen gespleten hoef) in andere volgorde dan in Lev. 11:4–6: kameel, haas, klipdas.

Wij vertalen zoals in Leviticus: גָּמָל (gamal), ‘kameel’; אַרְנֶבֶת (arnevet), ‘haas’; שָׁפָן (shafan), ‘klipdas’.

Het varken heeft het andere kenmerk: wel een gespleten hoef, niet herkauwen (Lev. 11:7–8).

נְבֵלָה (nevelah), ‘kadaver’.

In Lev. 11:10–12 heten de dieren zonder vinnen en schubben ‘afschuwelijk’ (sheqets); hier staat alleen ‘onrein’.

De namen van de vogels (vers 12–18) zijn deels onzeker; wij volgen de weergave van Lev. 11:13–19.

נֶשֶׁר (nesher), ‘arend’; פֶּרֶס (peres), ‘lammergier’; עָזְנִיָּה (ozniyyah), ‘zwarte gier’.

Dit vers heeft drie namen: רָאָה (ra’ah), ‘wouw’; אַיָּה (ayyah), ‘valk’; דַּיָּה (dayyah), ‘zwarte wouw’.

In Lev. 11:14 staan alleen דָּאָה (da’ah), ‘wouw’, en ayyah.

Wij nemen aan dat ra’ah en da’ah dezelfde vogel zijn.

De weergave van dayyah is onzeker.

תִּנְשֶׁמֶת (tinshemet), ‘purperkoet’, zoals in Lev. 11:18.

Hier staat deze vogel naast het steenuiltje en de ooruil.

קָאָת (qa’at), ‘pelikaan’; רָחָם (racham), ‘aasgier’; שָׁלָךְ (shalakh), ‘aalscholver’.

In Lev. 11:17–18 staat dezelfde groep in andere volgorde.

שֶׁרֶץ הָעוֹף (sheretz ha’of), ‘gevleugelde wemelende dieren’: zoals in Lev. 11:20–23.

Anders dan in Leviticus wordt hier de uitzondering van de sprinkhanen niet genoemd.

נְבֵלָה (nevelah), ‘kadaver’: een dier dat uit zichzelf gestorven is.

Voor Israël zelf maakt het eten ervan onrein (Lev. 11:39–40; Lev. 17:15); hier mag het aan een vreemdeling gegeven worden.

נָכְרִי (nokhri), ‘buitenlander’: iemand die niet bij het volk hoort en er niet woont.

מַעֲשֵׂר (ma’aser), ‘tiende’: een tiende deel van de opbrengst.

עַשֵּׂר תְּעַשֵּׂר (asser te’asser), ‘je moet zeker de tiende geven’.

תִּירוֹשׁ (tirosh), ‘nieuwe wijn’, en יִצְהָר (yitshar), ‘olie’ (vers gewonnen olijfolie).

לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ (leshakken shemo), ‘Zijn naam laten wonen’: Yahweh woont met Zijn naam op de plaats die Hij kiest.

נָשָׂא (nasa), ‘dragen’: de oogst naar de plaats brengen.

לָשׂוּם שְׁמוֹ (lasum shemo), ‘Zijn naam stellen’: dezelfde gedachte als ‘laten wonen’ in vers 23.

וְנָתַתָּ בַּכָּסֶף (venatatta bakesef), letterlijk ‘geef het voor geld’: de oogst wordt voor geld ingeruild.

צָרַר (tsarar), ‘vastbinden’: het geld wordt in een doek of zak gebonden en in de hand gehouden.

תְּאַוֶּה נַפְשֶׁךָ (te’aweh nafshekha), letterlijk ‘wat je ziel verlangt’.

שֵׁכָר (shekhar), ‘sterke drank’, zoals in Lev. 10:9.

נַחֲלָה (nachalah), ‘erfdeel’: een stuk land als bezit.

De Levieten krijgen geen eigen land; zij leven van de tienden en de offers.

In het derde jaar blijft de tiende in de eigen stad; hij is dan voor de Leviet, de vreemdeling, de wees en de weduwe (vers 29).