2 Kronieken 30

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Het Pesach van Hizkia staat alleen in Kronieken.

Het werkwoord ‘stuurde’ (וַיִּשְׁלַח, vayishlach) heeft in het Hebreeuws geen voorwerp: ‘hij stuurde naar heel Israël’.

Wij lezen ‘bericht’.

Vers 6 vertelt dat het de renners met brieven waren.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

De tweede maand voor het Pesach is geregeld in Num. 9:10–11: wie onrein is of ver weg, mag het Pesach op de veertiende dag van de tweede maand houden.

Het Pesach hoort op de veertiende dag van de eerste maand te vallen (zie 2 Kron. 29:17).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

לְמַדַּי (lemaddai), ‘voldoende’: het Hebreeuws zegt alleen ‘genoeg’.

Wij lezen: in voldoende aantal.

Het heiligen van het huis duurde tot de zestiende dag van de eerste maand (2 Kron. 29:17).

Het Pesach op de veertiende dag was toen al voorbij.

Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, in het zuiden van Juda (Israël).

Dan ligt in het uiterste noorden van het land, bij Tel Dan (Israël).

Samen vormen zij de grenzen van het land.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

De volgorde is hier ‘van Beër-Sjeba tot Dan’.

In 1 Sam. 3:20 staat ‘van Dan tot Beër-Sjeba’.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

רָצִים (ratsim), ‘renners’: mannen die te voet boodschappen brengen.

Zie ook 1 Kon. 1:5 (mannen die voor Adonia uit renden) en 2 Kon. 10:25 (de lopers van de koning).

שַׁמָּה (shammah), ‘verwoesting’: hetzelfde woord als in 2 Kron. 29:8.

Zie ook 2 Kron. 28:19 voor de trouweloosheid (מָעַל, ma’al).

אַל תַּקְשׁוּ עָרְפְּכֶם (al taqshu orpekhem), ‘wees niet halsstarrig’: letterlijk ‘maak jullie nek niet hard’.

Zie ook Deut. 10:16.

רַחֲמִים לִפְנֵי שׁוֹבֵיהֶם (rachamim lifnei shoveihem), ‘ontferming bij hun gevangennemers’: dezelfde woorden staan in het gebed van Salomo, 1 Kon. 8:50.

Het Hebreeuws noemt niet wie lachte.

Wij vertalen ‘men’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

נִכְנְעוּ (nikne’u), ‘zij vernederden zich’: zij deden afstand van hun trots.

Zie ook 2 Kron. 7:14.

לֵב אֶחָד (lev echad), ‘één hart’: eensgezind, zoals in 1 Kron. 12:39.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חַג הַמַּצּוֹת (chag hammatsot), ‘het feest van de ongezuurde broden’: zeven dagen, vanaf de vijftiende dag van de eerste maand (Exod. 12:15–20; Lev. 23:6).

Het Pesach en het feest van de ongezuurde broden worden hier samen gevierd, zij het in de tweede maand.

De beek Kidron is het dal ten oosten van Jeruzalem, tussen de stad en de Olijfberg (Israël en Westelijke Jordaanoever).

Zie ook 2 Kron. 29:16.

Zie Beek Kidron: De beek Kidron is een droge dalbedding ten oosten van Jeruzalem, tussen de stad en de Olijfberg.

הַמְקַטְּרוֹת (hammeqattarot), ‘de wierookaltaren’: het woord komt zelden voor.

Het gaat om plaatsen om wierook te laten opgaan voor andere goden.

Zie 2 Kron. 28:24.

De veertiende dag van de tweede maand is de dag uit Num. 9:11.

תּוֹרָה (torah), ‘wet’: onderwijs, aanwijzing.

De wet van Mozes bepaalt wie het bloed sprenkelt: de priesters (Lev. 1:5).

הַפְּסָחִים (happesachim), ‘de Pesachoffers’: het meervoud van ‘Pesach’.

Gewoonlijk slachtte ieder gezin het eigen dier (Exod. 12:6).

Nu doen de Levieten het voor wie niet rein is.

Wie onrein was, mocht niet eten van het vlees van een vredeoffer (Lev. 7:20).

Voor het Pesach geldt in Num. 9:6–12 een eigen regeling.

טָהֳרַת הַקֹּדֶשׁ (taharat haqodesh), ‘de reinheid van het heilige’: de reinheid die voor het heiligdom vereist is.

וַיִּרְפָּא (vayirpa), ‘hij genas’: de tekst zegt niet van welke ziekte of straf.

Zie ook 2 Kron. 7:14.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

בִּכְלֵי עֹז (bikhlei oz), ‘met krachtige instrumenten’: letterlijk ‘met instrumenten van kracht’.

Wij nemen aan dat het om luid klinkende instrumenten gaat.

דִּבֶּר עַל לֵב (dibber al lev), ‘sprak tot het hart’: bemoedigen, zoals in Gen. 34:3 en 50:21.

מִתְוַדִּים (mitvaddim): dit werkwoord kan ‘danken’ betekenen, maar ook ‘schuld belijden’.

Wij kiezen ‘danken’.

הֵרִים (herim), ‘schonk’: letterlijk ‘hief op’.

Het is dezelfde stam als ‘heffing’ (תְּרוּמָה, terumah).

Samen schonken de koning en de leiders 2.000 stieren en 17.000 stuks kleinvee.

גֵּר (ger), ‘vreemdeling’: iemand die als gast in het land woont.

Het Hebreeuws spreekt hier van vreemdelingen die uit het land Israël kwamen, en van ‘hen die in Juda woonden’.

Wij laten open of die laatsten ook vreemdelingen waren.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Het grote feest van Salomo staat in 1 Kon. 8:65 en 2 Kron. 7:8–10: zeven dagen en nog eens zeven dagen.

מְעוֹן קָדְשׁוֹ (me’on qodsho), ‘Zijn heilige woning’: de hemel, zoals in Deut. 26:15.

De priesters zegenen het volk zoals in Num. 6:23–27.