Elohim Bijbel

1 Samuël 12

12345678910111213141516171819202122232425262728293031

Samuëls afscheidsrede

Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).

Samuël legt rekenschap af

1Samuël zei tegen heel Israël: „Zie, ik heb naar jullie stem geluisterd in alles wat jullie tegen mij zeiden. Ik heb een koning over jullie gemaakt.
וַיֹּ֤אמֶר
(vayomer)
en hij zei
שְׁמוּאֵל֙
(shemuel)
Samuël
אֶל
(el)
tegen
כָּל
(kal)
heel
יִשְׂרָאֵ֔ל
(yisrael)
Israël
הִנֵּה֙
(hine)
zie
שָׁמַ֣עְתִּי
(shamati)
ik heb geluisterd
בְקֹֽלְכֶ֔ם
(beqolekhem)
naar jullie stem
לְכֹ֥ל
(lekhol)
in alles
אֲשֶׁר
(asher)
wat
אֲמַרְתֶּ֖ם
(amartem)
jullie hebben gezegd
לִ֑י
(li)
tegen mij
וָאַמְלִ֥יךְ
(vaamlikh)
en ik heb koning gemaakt
עֲלֵיכֶ֖ם
(aleikhem)
over jullie
מֶֽלֶךְ
(melekh)
een koning
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

Samuël houdt hier zijn afscheidsrede als leider van het volk.

De aanleiding staat in 1 Sam. 8:5–6 (het verzoek om een koning) en 1 Sam. 11:14–15.

2Zie, nu gaat de koning voor jullie uit. Ik ben oud en grijs geworden. Mijn zonen zijn bij jullie. Ik ben van jongs af tot vandaag voor jullie uit gegaan.
וְעַתָּ֞ה
(veata)
en nu
הִנֵּ֥ה
(hine)
zie
הַמֶּ֣לֶךְ
(hamelekh)
de koning
מִתְהַלֵּ֣ךְ
(mithalekh)
wandelend
לִפְנֵיכֶ֗ם
(lifneikhem)
voor jullie
וַאֲנִי֙
(vaani)
en ik
זָקַ֣נְתִּי
(zaqanti)
ben oud geworden
וָשַׂ֔בְתִּי
(vasavti)
en ik ben grijs geworden
וּבָנַ֖י
(uvanay)
en mijn zonen
הִנָּ֣ם
(hinam)
zie
אִתְּכֶ֑ם
(itekhem)
bij jullie
וַאֲנִי֙
(vaani)
en ik
הִתְהַלַּ֣כְתִּי
(hithalakhti)
heb gewandeld
לִפְנֵיכֶ֔ם
(lifneikhem)
voor jullie
מִנְּעֻרַ֖י
(mineuray)
van mijn jeugd
עַד
(ad)
tot
הַיּ֥וֹם
(hayom)
de dag
הַזֶּֽה
(haze)
deze
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

מִנְּעֻרַי (minne’uray), ‘van mijn jeugd af’: van af het begin van zijn dienst, zie 1 Sam. 3.

3Hier ben ik. Getuig tegen mij voor het aangezicht van Yahweh en van Zijn gezalfde. Wiens os heb ik genomen? Wiens ezel heb ik genomen? Wie heb ik uitgebuit? Wie heb ik onderdrukt? Uit wiens hand heb ik een afkoopsom genomen om mijn ogen ervoor te sluiten? Ik geef het jullie terug.”
הִנְנִ֣י
(hinni)
zie mij
עֲנ֣וּ
(anu)
getuig
בִי֩
(bi)
tegen mij
נֶ֨גֶד
(neged)
tegenover
יְהוָ֜ה
(Yahweh)
Yahweh
וְנֶ֣גֶד
(veneged)
en tegenover
מְשִׁיח֗וֹ
(meshicho)
Zijn gezalfde
אֶת
(et)
(obj.)
שׁוֹר֩
(shor)
de os van
מִ֨י
(mi)
wie
לָקַ֜חְתִּי
(laqachti)
heb ik genomen
וַחֲמ֧וֹר
(vachamor)
en de ezel van
מִ֣י
(mi)
wie
לָקַ֗חְתִּי
(laqachti)
heb ik genomen
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
מִ֤י
(mi)
wie
עָשַׁ֨קְתִּי֙
(ashaqti)
heb ik uitgebuit
אֶת
(et)
(obj.)
מִ֣י
(mi)
wie
רַצּ֔וֹתִי
(ratsoti)
heb ik onderdrukt
וּמִיַּד
(umiyad)
en uit de hand van
מִי֙
(mi)
wie
לָקַ֣חְתִּי
(laqachti)
heb ik genomen
כֹ֔פֶר
(kofer)
een afkoopsom
וְאַעְלִ֥ים
(vealim)
en ik zou verbergen
עֵינַ֖י
(einay)
mijn ogen
בּ֑וֹ
(bo)
ermee
וְאָשִׁ֖יב
(veashiv)
en ik zal teruggeven
לָכֶֽם
(lakhem)
aan jullie
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

מְשִׁיחוֹ (meshicho), ‘Zijn gezalfde’: de koning Saul (vergelijk vers 5).

כֹּפֶר (kofer), ‘afkoopsom’: een geschenk waarmee men een rechter omkoopt. Het zich afwenden van de ogen is: een misdaad over het hoofd zien.

Lezing

In sommige oude vertalingen staat hier ook ‘een paar sandalen’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

4Zij zeiden: „U hebt ons niet uitgebuit en niet onderdrukt. U hebt niets uit iemands hand genomen.”
וַיֹּ֣אמְר֔וּ
(vayomru)
en zij zeiden
לֹ֥א
(lo)
niet
עֲשַׁקְתָּ֖נוּ
(ashaqtanu)
u hebt uitgebuit ons
וְלֹ֣א
(velo)
en niet
רַצּוֹתָ֑נוּ
(ratsotanu)
u hebt onderdrukt ons
וְלֹֽא
(velo)
en niet
לָקַ֥חְתָּ
(laqachta)
u hebt genomen
מִיַּד
(miyad)
uit de hand van
אִ֖ישׁ
(ish)
een man
מְאֽוּמָה
(meuma)
iets
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

Het volk spreekt Samuël aan met ‘u’.

5Hij zei tegen hen: „Yahweh is getuige tegen jullie, en Zijn gezalfde is vandaag getuige, dat jullie niets in mijn hand hebben gevonden.” Zij zeiden: „Getuige!”
וַיֹּ֨אמֶר
(vayomer)
en hij zei
אֲלֵיהֶ֜ם
(aleihem)
tegen hen
עֵ֧ד
(ed)
getuige
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
בָּכֶ֗ם
(bakhem)
tegen jullie
וְעֵ֤ד
(veed)
en getuige
מְשִׁיחוֹ֙
(meshicho)
Zijn gezalfde
הַיּ֣וֹם
(hayom)
op de dag
הַזֶּ֔ה
(haze)
deze
כִּ֣י
(ki)
dat
לֹ֧א
(lo)
niet
מְצָאתֶ֛ם
(metsatem)
jullie hebben gevonden
בְּיָדִ֖י
(beyadi)
in mijn hand
מְא֑וּמָה
(meuma)
iets
וַיֹּ֖אמֶר
(vayomer)
en hij zei
עֵֽד
(ed)
getuige
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Lezing

Het werkwoord ‘hij zei’ staat in het Hebreeuws in het enkelvoud.

Wij nemen het volk als onderwerp.

Yahweh heeft Zijn volk steeds gered

6Samuël zei tegen het volk: „Yahweh is het die Mozes en Aäron heeft aangesteld en die jullie vaderen uit het land Egypte heeft laten optrekken.
וַיֹּ֥אמֶר
(vayomer)
en hij zei
שְׁמוּאֵ֖ל
(shemuel)
Samuël
אֶל
(el)
tegen
הָעָ֑ם
(haam)
het volk
יְהוָ֗ה
(Yahweh)
Yahweh
אֲשֶׁ֤ר
(asher)
die
עָשָׂה֙
(asa)
heeft aangesteld
אֶת
(et)
(obj.)
מֹשֶׁ֣ה
(moshe)
Mozes
וְאֶֽת
(veet)
en (obj.)
אַהֲרֹ֔ן
(aharon)
Aäron
וַאֲשֶׁ֧ר
(vaasher)
en die
הֶעֱלָ֛ה
(heela)
heeft laten optrekken
אֶת
(et)
(obj.)
אֲבֹתֵיכֶ֖ם
(avoteikhem)
jullie vaderen
מֵאֶ֥רֶץ
(meerets)
uit het land van
מִצְרָֽיִם
(mitsrayim)
Egypte
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Uitleg

In het Hebreeuws staat hier geen werkwoord: ‘Yahweh, Hij die …’.

Wij vullen ‘is het’ aan.

עָשָׂה (asah), ‘maken’: hier ‘aanstellen’, tot leiders maken.

7Ga nu staan, dan treed ik met jullie in het geding voor het aangezicht van Yahweh. Het gaat om alle daden van gerechtigheid van Yahweh, die Hij voor jullie en voor jullie vaderen heeft gedaan.
וְעַתָּ֗ה
(veata)
en nu
הִֽתְיַצְּב֛וּ
(hityatsevu)
stel jullie op
וְאִשָּׁפְטָ֥ה
(veishafeta)
en ik zal in het geding gaan
אִתְּכֶ֖ם
(itekhem)
met jullie
לִפְנֵ֣י
(lifnei)
voor het aangezicht van
יְהוָ֑ה
(Yahweh)
Yahweh
אֵ֚ת
(et)
(obj.)
כָּל
(kal)
alle
צִדְק֣וֹת
(tsidqot)
de daden van gerechtigheid van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
אֲשֶׁר
(asher)
die
עָשָׂ֥ה
(asa)
Hij heeft gedaan
אִתְּכֶ֖ם
(itekhem)
voor jullie
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
אֲבוֹתֵיכֶֽם
(avoteikhem)
jullie vaderen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

צִדְקוֹת (tsidqot), ‘daden van gerechtigheid’: de redding en rechtsdaden van Yahweh.

Dezelfde woorden staan in Richt. 5:11.

נִשְׁפַּט (nishpat), ‘in het geding treden’: een rechtszaak voeren.

8Toen Jakob in Egypte kwam, riepen jullie vaderen om hulp tot Yahweh. Yahweh stuurde Mozes en Aäron. Zij leidden jullie vaderen uit Egypte en lieten hen op deze plaats wonen.
כַּֽאֲשֶׁר
(kaasher)
zoals
בָּ֥א
(ba)
kwam
יַעֲקֹ֖ב
(yaaqov)
Jakob
מִצְרָ֑יִם
(mitsrayim)
Egypte
וַיִּזְעֲק֤וּ
(vayizaqu)
en zij riepen om hulp
אֲבֽוֹתֵיכֶם֙
(avoteikhem)
jullie vaderen
אֶל
(el)
tot
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וַיִּשְׁלַ֨ח
(vayishlach)
en hij stuurde
יְהוָ֜ה
(Yahweh)
Yahweh
אֶת
(et)
(obj.)
מֹשֶׁ֣ה
(moshe)
Mozes
וְאֶֽת
(veet)
en (obj.)
אַהֲרֹ֗ן
(aharon)
Aäron
וַיּוֹצִ֤יאוּ
(vayotsiu)
en zij leidden uit
אֶת
(et)
(obj.)
אֲבֹֽתֵיכֶם֙
(avoteikhem)
jullie vaderen
מִמִּצְרַ֔יִם
(mimitsrayim)
uit Egypte
וַיֹּשִׁב֖וּם
(vayoshivum)
en zij lieten hen wonen
בַּמָּק֥וֹם
(bamaqom)
op de plaats
הַזֶּֽה
(haze)
deze
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Uitleg

De tekst springt over de tijd tussen Jakobs komst in Egypte en de bevrijding heen.

Vergelijk Exod. 2:23–25.

9Zij vergaten Yahweh, hun Elohim. Hij verkocht hen in de hand van Sisera, de aanvoerder van het leger van Chasor. Hij verkocht hen ook in de hand van de Filistijnen en in de hand van de koning van Moab. Die voerden oorlog tegen hen.
וַֽיִּשְׁכְּח֖וּ
(vayishkechu)
en zij vergaten
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֵיהֶ֑ם
(eloheihem)
hun Elohim
וַיִּמְכֹּ֣ר
(vayimkor)
en Hij verkocht
אֹתָ֡ם
(otam)
hen
בְּיַ֣ד
(beyad)
in de hand van
סִֽיסְרָא֩
(sisera)
Sisera
שַׂר
(sar)
de aanvoerder van
צְבָ֨א
(tseva)
het leger van
חָצ֜וֹר
(chatsor)
Chasor
וּבְיַד
(uveyad)
en in de hand van
פְּלִשְׁתִּ֗ים
(pelishtim)
de Filistijnen
וּבְיַד֙
(uveyad)
en in de hand van
מֶ֣לֶךְ
(melekh)
de koning van
מוֹאָ֔ב
(moav)
Moab
וַיִּֽלָּחֲמ֖וּ
(vayilachamu)
en zij streden
בָּֽם
(bam)
tegen hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Chasor: Chasor lag in het noorden van het land, ten noorden van het meer van Galilea (Tel Hazor).

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Zie Moab: Moab ligt ten oosten van de Dode Zee, in het huidige Jordanië.

Uitleg

Vergelijk Richt. 3:12 (Moab), Richt. 4:2 (Sisera, Chasor) en Richt. 10:7 (de Filistijnen).

10Toen riepen zij om hulp tot Yahweh en zeiden: ‘Wij hebben gezondigd, want wij hebben Yahweh verlaten en de Baäls en de Astarten gediend. Red ons nu uit de hand van onze vijanden, dan zullen wij U dienen.’
וַיִּזְעֲק֤וּ
(vayizaqu)
en zij riepen om hulp
אֶל
(el)
tot
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
וַיֹּאמְר֣וּ
(vayomru)
en zij zeiden
חָטָ֔אנוּ
(chatanu)
wij hebben gezondigd
כִּ֤י
(ki)
want
עָזַ֨בְנוּ֙
(azavnu)
wij hebben verlaten
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וַנַּעֲבֹ֥ד
(vanaavod)
en wij dienden
אֶת
(et)
(obj.)
הַבְּעָלִ֖ים
(habealim)
de Baäls
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
הָעַשְׁתָּר֑וֹת
(haashtarot)
de Astarten
וְעַתָּ֗ה
(veata)
en nu
הַצִּילֵ֛נוּ
(hatsilenu)
red ons
מִיַּ֥ד
(miyad)
uit de hand van
אֹיְבֵ֖ינוּ
(oyeveinu)
onze vijanden
וְנַעַבְדֶֽךָּ
(venaavdeka)
en wij zullen U dienen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

Het citaat staat binnen Samuëls rede, daarom met enkele aanhalingstekens.

Lezing

De geschreven tekst (ketiv) heeft ‘en hij zei’, enkelvoud.

De voorgelezen tekst (qere) heeft ‘en zij zeiden’.

Wij volgen de qere.

11Yahweh stuurde Jerubbaal, Bedan, Jefta en Samuël. Hij redde jullie uit de hand van jullie vijanden rondom, en jullie woonden veilig.
וַיִּשְׁלַ֤ח
(vayishlach)
en hij stuurde
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
אֶת
(et)
(obj.)
יְרֻבַּ֣עַל
(yerubaal)
Jerubbaal
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
בְּדָ֔ן
(bedan)
Bedan
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
יִפְתָּ֖ח
(yiftach)
Jefta
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
שְׁמוּאֵ֑ל
(shemuel)
Samuël
וַיַּצֵּ֨ל
(vayatsel)
en Hij redde
אֶתְכֶ֜ם
(etkhem)
jullie
מִיַּ֤ד
(miyad)
uit de hand van
אֹֽיְבֵיכֶם֙
(oyeveikhem)
jullie vijanden
מִסָּבִ֔יב
(misaviv)
rondom
וַתֵּשְׁב֖וּ
(vateshevu)
en jullie woonden
בֶּֽטַח
(betach)
veilig
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

Jerubbaal is Gideon, zie Richt. 6:32.

Jefta: Richt. 11.

Lezing

Een richter Bedan is niet bekend.

In sommige oude vertalingen staat hier Barak (vergelijk Richt. 4–5).

Wij volgen de Masoretische tekst.

Nu hebben jullie een koning

12Jullie zagen dat Nachasj, de koning van de zonen van Ammon, tegen jullie optrok. Toen zeiden jullie tegen mij: ‘Nee, een koning moet over ons regeren.’ Maar Yahweh, jullie Elohim, was jullie koning.
וַתִּרְא֗וּ
(vatiru)
en jullie zagen
כִּֽי
(ki)
dat
נָחָ֞שׁ
(nachash)
Nachasj
מֶ֣לֶךְ
(melekh)
koning van
בְּנֵֽי
(benei)
de zonen van
עַמּוֹן֮
(amon)
Ammon
בָּ֣א
(ba)
kwam
עֲלֵיכֶם֒
(aleikhem)
tegen jullie
וַתֹּ֣אמְרוּ
(vatomru)
en jullie zeiden
לִ֔י
(li)
tegen mij
לֹ֕א
(lo)
nee
כִּי
(ki)
maar
מֶ֖לֶךְ
(melekh)
een koning
יִמְלֹ֣ךְ
(yimlokh)
zal regeren
עָלֵ֑ינוּ
(aleinu)
over ons
וַיהוָ֥ה
(vaYahweh)
en Yahweh
אֱלֹהֵיכֶ֖ם
(eloheikhem)
jullie Elohim
מַלְכְּכֶֽם
(malkekhem)
jullie koning
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Ammon: Ammon ligt ten oosten van de Jordaan, rond het huidige Amman in Jordanië.

Uitleg

De aanval van Nachasj staat in 1 Sam. 11:1, het verzoek om een koning in 1 Sam. 8:5–6.

13Nu dan, zie de koning die jullie hebben gekozen en om wie jullie hebben gevraagd. Zie, Yahweh heeft een koning over jullie gezet.
וְעַתָּ֗ה
(veata)
en nu
הִנֵּ֥ה
(hine)
zie
הַמֶּ֛לֶךְ
(hamelekh)
de koning
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
die
בְּחַרְתֶּ֖ם
(bechartem)
jullie hebben gekozen
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
die
שְׁאֶלְתֶּ֑ם
(sheeltem)
jullie hebben gevraagd
וְהִנֵּ֨ה
(vehine)
en zie
נָתַ֧ן
(natan)
heeft gegeven
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
עֲלֵיכֶ֖ם
(aleikhem)
over jullie
מֶֽלֶךְ
(melekh)
een koning
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
14Als jullie ontzag hebben voor Yahweh en Hem dienen, naar Zijn stem luisteren en jullie je niet verzetten tegen het bevel van Yahweh, dan volgen jullie Yahweh, jullie Elohim. Ook de koning die over jullie regeert, zal Hem volgen.
אִם
(im)
als
תִּֽירְא֣וּ
(tireu)
jullie ontzag hebben voor
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֗ה
(Yahweh)
Yahweh
וַעֲבַדְתֶּ֤ם
(vaavadtem)
en jullie dienen
אֹתוֹ֙
(oto)
Hem
וּשְׁמַעְתֶּ֣ם
(ushematem)
en jullie luisteren
בְּקֹל֔וֹ
(beqolo)
naar Zijn stem
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
תַמְר֖וּ
(tamru)
jullie je verzetten
אֶת
(et)
(obj.)
פִּ֣י
(pi)
de mond van
יְהוָ֑ה
(Yahweh)
Yahweh
וִהְיִתֶ֣ם
(vihyitem)
en jullie zullen zijn
גַּם
(gam)
zowel
אַתֶּ֗ם
(atem)
jullie
וְגַם
(vegam)
en zowel
הַמֶּ֨לֶךְ֙
(hamelekh)
de koning
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
die
מָלַ֣ךְ
(malakh)
koning is
עֲלֵיכֶ֔ם
(aleikhem)
over jullie
אַחַ֖ר
(achar)
achter
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֵיכֶֽם
(eloheikhem)
jullie Elohim
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

פִּי יהוה (pi Yahweh), letterlijk ‘de mond van Yahweh’: wat Yahweh gebiedt.

Lezing

Het Hebreeuws van vers 14 eindigt zonder duidelijke volgzin: ‘en jullie zullen zijn, jullie en de koning, achter Yahweh, jullie Elohim’.

Wij lezen dit als de volgzin: dan zullen jullie Hem volgen.

Men kan het ook lezen als een tweede voorwaarde, waarna de volgzin ontbreekt (‘het is goed’ of ‘dan is het goed’).

Wij voegen niets toe.

15Maar als jullie niet naar de stem van Yahweh luisteren en jullie je verzetten tegen het bevel van Yahweh, dan zal de hand van Yahweh tegen jullie zijn, zoals tegen jullie vaderen.
וְאִם
(veim)
en als
לֹ֤א
(lo)
niet
תִשְׁמְעוּ֙
(tishmeu)
jullie luisteren
בְּק֣וֹל
(beqol)
naar de stem van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וּמְרִיתֶ֖ם
(umeritem)
en jullie je verzetten
אֶת
(et)
(obj.)
פִּ֣י
(pi)
de mond van
יְהוָ֑ה
(Yahweh)
Yahweh
וְהָיְתָ֧ה
(vehayeta)
en zal zijn
יַד
(yad)
de hand van
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
בָּכֶ֖ם
(bakhem)
tegen jullie
וּבַאֲבֹתֵיכֶֽם
(uvaavoteikhem)
en tegen jullie vaderen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Lezing

De Masoretische tekst heeft ‘en tegen jullie vaderen’.

Sommige oude vertalingen hebben ‘en tegen jullie koning’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Donder en regen in de oogsttijd

16Ga ook nu staan en zie deze grote zaak die Yahweh voor jullie ogen doet.
גַּם
(gam)
ook
עַתָּה֙
(ata)
nu
הִתְיַצְּב֣וּ
(hityatsevu)
stel jullie op
וּרְא֔וּ
(ureu)
en zie
אֶת
(et)
(obj.)
הַדָּבָ֥ר
(hadavar)
de zaak
הַגָּד֖וֹל
(hagadol)
grote
הַזֶּ֑ה
(haze)
deze
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
die
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
עֹשֶׂ֖ה
(ose)
doet
לְעֵינֵיכֶֽם
(leeineikhem)
voor jullie ogen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

דָּבָר (davar), ‘woord, zaak’: hier het teken van vers 17–18.

17Is het vandaag niet de tarweoogst? Ik zal tot Yahweh roepen. Dan geeft Hij donder en regen. Dan weten en zien jullie dat jullie kwaad groot is. Dat kwaad hebben jullie voor de ogen van Yahweh gedaan door een koning voor jullie te vragen.”
הֲל֤וֹא
(halo)
is het niet
קְצִיר
(qetsir)
oogst van
חִטִּים֙
(chitim)
tarwe
הַיּ֔וֹם
(hayom)
vandaag
אֶקְרָא֙
(eqra)
ik zal roepen
אֶל
(el)
tot
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וְיִתֵּ֥ן
(veyiten)
en Hij zal geven
קֹל֖וֹת
(qolot)
stemmen
וּמָטָ֑ר
(umatar)
en regen
וּדְע֣וּ
(udeu)
en weet
וּרְא֗וּ
(ureu)
en zie
כִּֽי
(ki)
dat
רָעַתְכֶ֤ם
(raatkhem)
jullie kwaad
רַבָּה֙
(raba)
groot is
אֲשֶׁ֤ר
(asher)
dat
עֲשִׂיתֶם֙
(asitem)
jullie hebben gedaan
בְּעֵינֵ֣י
(beeinei)
in de ogen van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
לִשְׁא֥וֹל
(lishol)
om te vragen
לָכֶ֖ם
(lakhem)
voor jullie
מֶֽלֶךְ
(melekh)
een koning
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

De tarweoogst valt in mei–juni, in het droge seizoen.

Regen is dan ongewoon.

קֹלֹת (qolot), ‘stemmen’: donder, zoals in Exod. 9:23.

18Samuël riep tot Yahweh. Yahweh gaf op die dag donder en regen. Heel het volk kreeg groot ontzag voor Yahweh en voor Samuël.
וַיִּקְרָ֤א
(vayiqra)
en hij riep
שְׁמוּאֵל֙
(shemuel)
Samuël
אֶל
(el)
tot
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וַיִּתֵּ֧ן
(vayiten)
en gaf
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
קֹלֹ֥ת
(qolot)
stemmen
וּמָטָ֖ר
(umatar)
en regen
בַּיּ֣וֹם
(bayom)
op de dag
הַה֑וּא
(hahu)
die
וַיִּירָ֨א
(vayira)
en kreeg ontzag
כָל
(kal)
heel
הָעָ֥ם
(haam)
het volk
מְאֹ֛ד
(meod)
zeer
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
שְׁמוּאֵֽל
(shemuel)
Samuël
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
19Heel het volk zei tegen Samuël: „Bid voor uw dienaren tot Yahweh, uw Elohim, zodat wij niet sterven. Want bij al onze zonden hebben wij nog dit kwaad toegevoegd: dat wij een koning voor ons hebben gevraagd.”
וַיֹּאמְר֨וּ
(vayomru)
en zij zeiden
כָל
(kal)
heel
הָעָ֜ם
(haam)
het volk
אֶל
(el)
tot
שְׁמוּאֵ֗ל
(shemuel)
Samuël
הִתְפַּלֵּ֧ל
(hitpalel)
bid
בְּעַד
(bead)
voor
עֲבָדֶ֛יךָ
(avadeikha)
uw dienaren
אֶל
(el)
tot
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֖יךָ
(eloheikha)
uw Elohim
וְאַל
(veal)
en niet
נָמ֑וּת
(namut)
wij sterven
כִּֽי
(ki)
want
יָסַ֤פְנוּ
(yasafnu)
wij hebben toegevoegd
עַל
(al)
aan
כָּל
(kal)
al
חַטֹּאתֵ֨ינוּ֙
(chatoteinu)
onze zonden
רָעָ֔ה
(raa)
het kwaad
לִשְׁאֹ֥ל
(lishol)
om te vragen
לָ֖נוּ
(lanu)
voor ons
מֶֽלֶךְ
(melekh)
een koning
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)

Wees niet bang, maar volg Yahweh

20Samuël zei tegen het volk: „Wees niet bang. Jullie zelf hebben al dit kwaad gedaan. Maar wijk niet af van Yahweh en dien Yahweh met heel jullie hart.
וַיֹּ֨אמֶר
(vayomer)
en hij zei
שְׁמוּאֵ֤ל
(shemuel)
Samuël
אֶל
(el)
tegen
הָעָם֙
(haam)
het volk
אַל
(al)
niet
תִּירָ֔אוּ
(tirau)
wees bang
אַתֶּ֣ם
(atem)
jullie
עֲשִׂיתֶ֔ם
(asitem)
hebben gedaan
אֵ֥ת
(et)
(obj.)
כָּל
(kal)
al
הָרָעָ֖ה
(haraa)
het kwaad
הַזֹּ֑את
(hazot)
dit
אַ֗ךְ
(akh)
maar
אַל
(al)
niet
תָּס֨וּרוּ֙
(tasuru)
wijk af
מֵאַחֲרֵ֣י
(meacharei)
van achter
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וַעֲבַדְתֶּ֥ם
(vaavadtem)
en dien
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
בְּכָל
(bekhal)
met heel
לְבַבְכֶֽם
(levavkhem)
jullie hart
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
21Wijk niet af, want dan gaan jullie achter de leegte aan, die niet helpt en niet redt. Want zij zijn leegte.
וְלֹ֖א
(velo)
en niet
תָּס֑וּרוּ
(tasuru)
wijk af
כִּ֣י
(ki)
want
אַחֲרֵ֣י
(acharei)
achter
הַתֹּ֗הוּ
(hatohu)
de leegte
אֲשֶׁ֧ר
(asher)
die
לֹֽא
(lo)
niet
יוֹעִ֛ילוּ
(yoilu)
zij helpen
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
יַצִּ֖ילוּ
(yatsilu)
zij redden
כִּי
(ki)
want
תֹ֥הוּ
(tohu)
leegte
הֵֽמָּה
(hema)
zij
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

תֹּהוּ (tohu), ‘leegte, nietigheid’: hier wat geen houvast geeft.

De tekst noemt niet wat bedoeld is; uit het verband kan men afgoden begrijpen.

Lezing

Het Hebreeuws heeft geen werkwoord voor ‘gaan achter’.

Wij vullen ‘gaan’ aan.

22Want Yahweh zal Zijn volk niet verstoten, omwille van Zijn grote naam. Want het heeft Yahweh behaagd van jullie een volk voor Zichzelf te maken.
כִּ֠י
(ki)
want
לֹֽא
(lo)
niet
יִטֹּ֤שׁ
(yitosh)
zal verstoten
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
אֶת
(et)
(obj.)
עַמּ֔וֹ
(amo)
Zijn volk
בַּעֲב֖וּר
(baavur)
omwille van
שְׁמ֣וֹ
(shemo)
Zijn naam
הַגָּד֑וֹל
(hagadol)
de grote
כִּ֚י
(ki)
want
הוֹאִ֣יל
(hoil)
het behaagde
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
לַעֲשׂ֥וֹת
(laasot)
te maken
אֶתְכֶ֛ם
(etkhem)
jullie
ל֖וֹ
(lo)
tot Zichzelf
לְעָֽם
(leam)
tot een volk
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

הוֹאִיל (ho’il), ‘het behaagde, besloot’.

23Het zij ver van mij dat ik tegen Yahweh zondig door te stoppen met bidden voor jullie. Ik zal jullie de goede en rechte weg onderwijzen.
גַּ֣ם
(gam)
ook
אָנֹכִ֗י
(anokhi)
ik
חָלִ֤ילָה
(chalila)
ver zij het
לִּי֙
(li)
van mij
מֵחֲטֹ֣א
(mechato)
te zondigen
לַֽיהוָ֔ה
(laYahweh)
tegen Yahweh
מֵחֲדֹ֖ל
(mechadol)
door op te houden
לְהִתְפַּלֵּ֣ל
(lehitpalel)
te bidden
בַּעַדְכֶ֑ם
(baadkhem)
voor jullie
וְהוֹרֵיתִ֣י
(vehoreiti)
en ik zal onderwijzen
אֶתְכֶ֔ם
(etkhem)
jullie
בְּדֶ֥רֶךְ
(bederekh)
in de weg
הַטּוֹבָ֖ה
(hatova)
de goede
וְהַיְשָׁרָֽה
(vehayshara)
en de rechte
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
24Heb alleen ontzag voor Yahweh en dien Hem in waarheid, met heel jullie hart. Want zie wat groots Hij bij jullie heeft gedaan.
אַ֣ךְ
(akh)
maar
יְר֣אוּ
(yeru)
heb ontzag
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֗ה
(Yahweh)
Yahweh
וַעֲבַדְתֶּ֥ם
(vaavadtem)
en dien
אֹת֛וֹ
(oto)
Hem
בֶּאֱמֶ֖ת
(beemet)
in waarheid
בְּכָל
(bekhal)
met heel
לְבַבְכֶ֑ם
(levavkhem)
jullie hart
כִּ֣י
(ki)
want
רְא֔וּ
(reu)
zie
אֵ֥ת
(et)
(obj.)
אֲשֶׁר
(asher)
wat
הִגְדִּ֖ל
(higdil)
Hij heeft groot gemaakt
עִמָּכֶֽם
(imakhem)
met jullie
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

אֱמֶת (emet), ‘waarheid, betrouwbaarheid’.

Zie ook Joz. 24:14.

25Maar als jullie volhouden in het kwaad, worden jullie weggevaagd, zowel jullie als jullie koning.”
וְאִם
(veim)
en als
הָרֵ֖עַ
(harea)
het kwaad
תָּרֵ֑עוּ
(tareu)
jullie zeker doen
גַּם
(gam)
ook
אַתֶּ֥ם
(atem)
jullie
גַּֽם
(gam)
ook
מַלְכְּכֶ֖ם
(malkekhem)
jullie koning
תִּסָּפֽוּ
(tisafu)
zullen jullie weggevaagd worden
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)