1 Koningen 20

Samaria was de hoofdstad van het noordrijk, op een heuvel in het bergland van Efraïm, bij het huidige Sebastiya (Westelijke Jordaanoever).

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

Aram is het land ten noordoosten van Israël, rond Damascus, ongeveer het huidige Syrië.

Het volk noemen wij ‘Arameeërs’, zoals in 2 Sam. 8.

אֲדֹנִי (adoni), ‘mijn heer’: aanspreking van een koning door een mens.

Wij schrijven ‘heer’ met een kleine letter; voor Yahweh gebruiken wij ‘mijn Heer’.

Achab vraagt de oudsten van het land om raad.

Het gaat hier om wat Ben-Hadad vraagt in vers 3 en vers 5–6: eerst alles wat aan Achab is, daarna alles wat zijn dienaren mooi vinden.

Achab stemt eerst in met de eis van vers 3 (vers 4), maar weigert de tweede eis, het doorzoeken van de huizen (vers 6).

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

אֱלֹהִים (elohim), ‘de goden’: het werkwoord יַעֲשׂוּן (ya'asun) staat in het meervoud.

Ben-Hadad zweert bij zijn eigen goden.

Het is dus niet de Naam Elohim.

Dit is een spreekwoord.

Wie zich omgordt (zich klaarmaakt voor de strijd) kan nog niets verwachten.

Wie de gordel losmaakt (na de strijd) mag pas dan roemen.

Het Hebreeuws zegt alleen ‘wie omgordt’ en ‘wie losmaakt’; ‘de gordel’ is de bedoeling van de zin.

סֻכּוֹת (sukkot), ‘hutten’: tijdelijke onderkomens van takken of doek, ook gebruikt voor een legerkamp.

Het is hetzelfde woord als in Lev. 23:42.

Het Hebreeuws noemt de naam Ben-Hadad hier niet, maar alleen ‘hij’.

Wij noemen de naam voor de duidelijkheid.

Dit is een profeet die Yahweh citeert.

Zijn woorden staan daarom niet in rood, maar in zwart met enkele aanhalingstekens, zoals bij de profeten in 1 Sam. 15:2 en 2 Sam. 7:5.

נַעַר (na'ar), ‘jongen’: hier jonge krijgers of dienaren van de bestuurders.

Wij houden ‘jongen’ aan, omdat het één Hebreeuws woord is.

Het aantal van 7.000 man is klein vergeleken met het leger van Aram.

Vergelijk 1 Kon. 19:18, waar Yahweh ook 7.000 noemt.

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

לִתְשׁוּבַת הַשָּׁנָה (litshuvat hashanah), ‘als het jaar weer rond is’: letterlijk ‘bij de terugkeer van het jaar’.

Dat is het begin van het nieuwe jaar, in de lente, wanneer de koningen ten strijde trokken.

Dezelfde uitdrukking staat in 2 Sam. 11:1 en 1 Kon. 20:26.

Zie Aram: Aram is het gebied van de Arameeërs, in het huidige Syrië.

אֱלֹהֵי הָרִים (elohei harim), ‘een god van de bergen’: de dienaren van de koning van Aram denken dat Yahweh alleen sterk is in de bergen van Israël, waar Samaria ligt.

Daarom schrijven wij ‘god’ met een kleine letter: dit is hun mening over Hem, niet de belijdenis van Israël.

In vers 28 wijst Yahweh deze mening af.

פַּחוֹת (pachot), ‘stadhouders’: bestuurders die door de koning zijn aangesteld, in plaats van koningen die zelf over hun gebied regeren.

Afek ligt waarschijnlijk op de hoogte ten oosten van het meer van Galilea, bij het huidige Afiq (Fiq) op de Golan (Israël); de ligging is onzeker en er zijn meer plaatsen met deze naam.

Zie ook 1 Kon. 20:30.

חֲשִׂפֵי עִזִּים (chasifei izzim), ‘kleine kuddes geiten’: dit woord komt maar hier voor.

De betekenis ‘kleine kudde’ is niet zeker.

Wij vertalen het zo, omdat de zin Israëls kleine leger wil vergelijken met het grote leger van Aram.

אִישׁ הָאֱלֹהִים (ish haelohim), ‘man van Elohim’: een profeet.

De woorden van Yahweh zijn hier door de profeet geciteerd en staan daarom niet in rood.

Zie vers 13.

Afek: zie vers 26.

חֶדֶר בְּחֶדֶר (cheder becheder), ‘kamer in kamer’: een binnenkamer in de stad, om zich te verbergen.

Wij vertalen letterlijk.

חֶסֶד (chesed), ‘trouw’: wij vertalen dit woord overal met ‘trouw’.

Hier betekent ‘koningen van trouw’ koningen die genade tonen aan een verslagen vijand.

Dit vers is moeilijk.

Het Hebreeuws zegt: ‘de mannen letten op een teken’ (נִחֵשׁ, nichesh), ‘haastten zich’ en ‘grepen’ (וַיַּחְלְטוּ, vayachletu, een woord dat maar hier staat) ‘het van hem’.

Wij vertalen: zij herkenden in zijn woord ‘mijn broer’ een gunstig teken en grepen dat dadelijk aan.

Damascus is de hoofdstad van Aram, in het zuidwesten van het huidige Syrië.

Het ligt nog altijd op dezelfde plek.

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

חוּצוֹת (chutsot), ‘straten’: eigen straten of handelswijken voor Israëlitische kooplieden.

Het woord staat letterlijk ‘buitenplaatsen’.

Het Hebreeuws noemt geen sprekerswisseling.

Het gedeelte ‘Dan laat ik u gaan op grond van een verbond’ zijn de woorden van Achab.

Wij zetten ze tussen nieuwe aanhalingstekens.

Daarna volgt het verhaal.

בְּנֵי הַנְּבִיאִים (bnei hanevi'im), ‘zonen van de profeten’: leerlingen of leden van een profetengroep.

De man die weigert te slaan, krijgt een straf omdat hij niet naar het woord van Yahweh luisterde.

De straf (een leeuw) komt onmiddellijk.

De tekst geeft verder geen reden.

אֲפֵר (afer), ‘verband’: dit woord staat maar hier (vers 38 en 41).

Het lijkt op het woord voor ‘as’ (אֵפֶר, efer), maar de zin vraagt een doek of verband over de ogen.

Wij vertalen ‘verband’.

כִּכַּר (kikkar), ‘talent’: een gewicht van ongeveer 34 kilogram.

Het staat hier voor een zeer grote som zilver.

מִשְׁפָּט (mishpat), ‘recht’: wij vertalen dit woord overal met ‘recht’.

Hier is het een uitspraak van de rechter: ‘vonnis’.

חֵרֶם (cherem), ‘ban’: wat aan Yahweh is gewijd om vernietigd te worden.

Zie Lev. 27:28–29 en Deut. 7:2.

‘De man van Mijn ban’ is Ben-Hadad.

Yahweh had hem aan de vernietiging prijsgegeven, maar Achab liet hem gaan.

Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.

סַר וְזָעֵף (sar vezaef), ‘somber en kwaad’: dezelfde woorden staan in 1 Kon. 21:4.

Daar wordt Achab weer somber, nu over de wijngaard van Naboth.