Jesaja 40

נַחֲמוּ נַחֲמוּ (nachamu nachamu), ‘troost, troost’: de herhaling maakt de oproep dringend.

Elohim spreekt hier zelf, tot een groep die niet wordt genoemd.

Zijn woorden staan daarom rood, tot en met vers 2.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

דַּבְּרוּ עַל לֵב (dabberu al lev), ‘spreek tot het hart van’: letterlijk ‘spreek op het hart’.

Het betekent vriendelijk en bemoedigend spreken; zo ook Gen. 34:3 en Hos. 2:16.

קוֹל קוֹרֵא (qol qore), ‘een stem roept’: wie roept, wordt niet gezegd.

Het Hebreeuws laat open of ‘in de woestijn’ bij ‘roept’ of bij ‘baan’ hoort.

Wij nemen het bij ‘baan’, zoals de volgende regel (‘in de steppe’) laat zien.

Matt. 3:3, Mark. 1:3 en Joh. 1:23 halen deze regel aan.

הֶעָקֹב (he’aqov), ‘wat oneffen is’: letterlijk ‘het kromme’ of ‘het heuvelachtige’.

הָרְכָסִים (harekhasim), ‘de ruwe plekken’: de betekenis is niet zeker; misschien ‘bergruggen’.

כְּבוֹד יְהוָה (kevod Yahweh), ‘de heerlijkheid van Yahweh’: zoals in Exod. 16:7 en 16:10.

Het Hebreeuws noemt de sprekers niet.

Wij lezen: de stem zegt ‘Roep!’, een tweede spreker vraagt ‘Wat moet ik roepen?’, en het antwoord (6b–8) volgt zonder aanduiding van de spreker.

רוּחַ יְהוָה (ruach Yahweh), ‘de wind van Yahweh’: ruach betekent ‘wind’, ‘adem’ en ‘geest’.

Hier is het de wind die het gras doet verdorren.

In vers 13 kiezen wij voor hetzelfde woord ‘Geest’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

מְבַשֶּׂרֶת (mevasseret), ‘boodschapster’: een vrouw die goed nieuws brengt.

Het Hebreeuws kan ‘boodschapster van Sion’ betekenen, maar ook ‘Sion, jij die goed nieuws brengt’.

Wij kiezen het eerste.

אֲדֹנָי יְהוִה (Adonai Yahweh), ‘Heer Yahweh’: zie Jes. 3:15.

עָלוֹת (alot), ‘zogende ooien’: dieren die jongen zogen.

שֹׁעַל (sho’al), ‘holte van de hand’: de holle hand, waarin je water kunt dragen.

רוּחַ יְהוָה (ruach Yahweh), ‘de Geest van Yahweh’: ruach betekent ook ‘wind’ en ‘adem’; zie vers 7.

Hier kiezen wij ‘Geest’.

Vergelijk Rom. 11:34 en 1 Kor. 2:16.

אִיִּים (iyyim), ‘eilanden’: ook ‘kustlanden’, de verre landen aan de zee (zoals Ps. 97:1).

Libanon was beroemd om zijn cederbossen.

Zelfs al zijn bomen als brandhout en al zijn dieren als offers zouden Yahweh niet genoeg eer geven.

מֵאֶפֶס (me’efes), ‘minder dan nietigheid’: het voorzetsel מִן (min) kan ‘van’ of ‘minder dan’ betekenen.

Wij kiezen de vergelijking.

Dezelfde keuze maken wij in 41:24.

פֶּסֶל (pesel), ‘beeld’: een door mensen gemaakt godenbeeld.

Wij gebruiken in dit hoofdstuk steeds dit woord.

הַמְסֻכָּן (hamsukkan), ‘wie te arm is’: dit woord komt alleen hier voor; de betekenis is niet zeker.

חוּג (chug), ‘kring’: de gewelfde ronding van de aarde, de horizon.

אַף בַּל (af bal), ‘nauwelijks’: letterlijk ‘zelfs niet’.

Het staat driemaal na elkaar.

Wij vertalen: ‘nauwelijks zijn ze geplant’, enzovoort.

קָדוֹשׁ (qadosh), ‘de Heilige’: een naam voor Yahweh.

Zijn woorden staan weer rood.

צְבָאָם (tsevaam), ‘hun leger’: de sterren als het leger van de hemel.

Zie ook Ps. 147:4.

אֱלֹהֵי עוֹלָם (Elohe olam), ‘de Elohim van de eeuwigheid’: olam is een lange, onbegrensde tijd.

קוֹיֵ יְהוָה (qoye Yahweh), ‘wie op Yahweh hopen’: het werkwoord קָוָה (qavah) betekent ‘hopen’ en ‘uitzien naar’.