Jesaja 24

Jesaja 24 tot en met 27 vormen een eigen geheel: een oordeel over de hele aarde, met daarna lofzangen en belofte.

In dit hoofdstuk vertalen wij אֶרֶץ (erets) met ‘aarde’; het kan ook ‘land’ betekenen.

Het oordeel treft iedereen op dezelfde manier, hoog en laag, in alle rangen.

Elk paar bestaat uit twee kanten van dezelfde verhouding.

הִבּוֹק תִּבּוֹק (hibboq tibboq), ‘helemaal leeggemaakt’: letterlijk ‘leeggemaakt zal worden’.

Het herhaalde werkwoord maakt de zin sterk, zoals bij ‘sterven zul je sterven’.

תֵּבֵל (tevel), ‘wereld’: de bewoonde wereld.

תּוֹרֹת (torot), ‘wetten’: meervoud van תּוֹרָה (torah), ‘onderwijzing’ of ‘wet’.

אָלָה (alah), ‘vloek’: het woord kan ook ‘eed’ betekenen, een eed met een vloek voor wie hem breekt.

שָׁבַת (shavat), ‘is opgehouden’: hetzelfde werkwoord als in ‘sabbat’.

Het feest hoort niet meer bij de stad.

קִרְיַת־תֹּהוּ (qiryat tohu), ‘stad van de leegte’: תֹּהוּ (tohu) is het woord uit ‘woest en leeg’ in Gen. 1:2.

Welke stad bedoeld is, zegt het Hebreeuws niet.

Het kan elke stad zijn die onder het oordeel valt.

עָרְבָה (arvah), ‘is donker geworden’: van het woord ‘avond’.

גָּלָה (galah), ‘is in ballingschap gegaan’: de vreugde wordt weggevoerd zoals een volk.

נֹקֶף (noqef), ‘het afkloppen’: bij de olijfoogst sloeg men de takken met een stok.

עֹלֵלֹת (olelot), ‘nalezing’: wat na de oogst nog aan de wijnstok hangt.

Er blijft maar weinig over.

גְּאוֹן (ge’on), ‘hoogheid’: hetzelfde woord als ‘trots’ in 23:9.

Hier gaat het om de hoogheid van Yahweh.

בָּאֻרִים (ba’urim), ‘in het oosten’: letterlijk ‘in de lichten’.

De betekenis is niet zeker.

Het staat tegenover ‘de kustlanden van de zee’, het westen.

צְבִי לַצַּדִּיק (tsevi latsaddiq), ‘pracht voor de rechtvaardige’: ‘de rechtvaardige’ kan Yahweh zijn, of het rechtvaardige volk.

Het Hebreeuws laat dat open.

פַּחַד וָפַחַת וָפָח (pachad vafachat vafach), ‘schrik, kuil en strik’: drie woorden die op elkaar lijken in klank.

Zij zijn hier een woordspel.

אֲרֻבּוֹת (arubbot), ‘vensters’: dezelfde woorden als bij de vloed in Gen. 7:11, waar de vensters van de hemel geopend worden.

Het beeld is dat het water of het oordeel van boven komt.

מְלוּנָה (melunah), ‘hut’: een eenvoudige schuilplaats voor de nacht, zoals in een veld.

Zij zwaait in de wind.

פָּקַד עַל (paqad al), ‘straffen’: letterlijk ‘bezoeken aan’, zoals in Hos. 1:4.

יִפָּקֵדוּ (yippaqedu), ‘worden zij bezocht’: hetzelfde werkwoord als in vers 21.

Het is niet zeker of zij gestraft worden of dat er naar hen wordt omgezien.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חַמָּה (chammah), ‘de zon’: letterlijk ‘de gloeiende’.

לְבָנָה (levanah), ‘de maan’: letterlijk ‘de witte’.