Jesaja 57

נֶאֱסָף (ne’esaf), ‘weggenomen’: het werkwoord אָסַף (asaf) betekent ‘verzamelen’.

Het staat ook voor ‘verzameld worden bij zijn volk’ bij de dood (zoals in Gen. 25:8).

יָבוֹא שָׁלוֹם (yavo shalom), ‘hij gaat in tot de vrede’: letterlijk ‘hij komt vrede’.

Het kan ook betekenen: ‘vrede komt’.

Hier begint een toespraak van Yahweh tegen wie zich van Hem afkeren.

Het eerste ‘Mij’ staat in vers 6.

Wij zetten het hele stuk (vers 3–13) rood.

תִּתְעַנָּגוּ (titannagu), ‘maken jullie je vrolijk’: hetzelfde werkwoord als in 55:2 (‘genieten’), hier met spot.

De tekst zegt niet wie bespot wordt.

Het tweede ‘over wie’ (עַל מִי, al mi) vertalen wij ‘tegen wie’, omdat het om spot gaat.

הָאֵלִים (ha’elim), ‘de terebinten’: grote bomen; zie 1:29.

De klinkers kunnen ook ‘de goden’ geven.

Wij nemen ‘terebinten’.

חַלְקֵי־נַחַל (chalqei nachal), ‘gladde stenen van het beekdal’: een woordspeling met חֶלְקֵךְ (chelqekh), ‘je deel’.

De tekst zegt niet waarvoor de stenen dienden; waarschijnlijk werden zij vereerd.

זִכְרוֹנֵךְ (zikhronekh), ‘je gedenkteken’: letterlijk ‘je herinnering’.

Het gaat om een teken achter de deur; wat het was, is niet zeker.

לַמֶּלֶךְ (lammelekh), ‘naar de koning’: de medeklinkers zijn dezelfde als die van Molech (מֹלֶךְ, zie Lev. 18:21).

Het kan dus ook ‘naar Molech’ zijn.

בְּרֹב דַּרְכֵּךְ (berov darkekh), ‘van je lange weg’: letterlijk ‘in de veelheid van je weg’.

תְכַזֵּבִי (tekhazzevi), ‘loog’: het werkwoord betekent ‘liegen’ of ‘bedriegen’.

צִדְקָתֵךְ (tsidqatekh), ‘je gerechtigheid’: wat zij zelf rechtvaardig noemt.

Het is bedoeld als ironie: haar werken zullen haar niet redden.

קִבּוּצַיִךְ (qibbutsayikh), ‘je verzameling’: het woord komt alleen hier voor.

De betekenis is onzeker: wat zij bijeengebracht heeft (afgodsbeelden of bondgenoten), of haar schare.

וְאָמַר (veamar), ‘en Hij zal zeggen’: het onderwerp wordt niet genoemd.

Omdat de woorden ‘Mijn volk’ luiden, nemen wij aan dat Yahweh spreekt.

Een soortgelijke oproep staat in 40:3.

רָם וְנִשָּׂא (ram venissa), ‘hoog en verheven’: dezelfde woorden als in 6:1.

לְעוֹלָם (le’olam), ‘voor eeuwig’, en לָנֶצַח (lanetsach), ‘voor altijd’: twee woorden voor tijdsduur naast elkaar.

בֶּצַע (betsa), ‘winstbejag’: winst die men hebzuchtig of onrechtmatig haalt.

שַׁלֵּם נִחֻמִים (shallem nichumim), ‘troost teruggeven’: het werkwoord שִׁלֵּם (shillem) betekent ‘vergoeden’ of ‘teruggeven’.

בּוֹרֵא נִיב שְׂפָתָיִם (bore niv sefatayim), ‘Ik schep de vrucht van de lippen’: het woord ניב (niv) komt zelden voor.

De bedoeling is waarschijnlijk dat Yahweh het woord van vrede op de lippen legt.

Efeziërs 2:17 haalt dit vers aan.

Het geschreven woord (ketiv) is נוב (nov).

Het qere is נִיב (niv).

Wij volgen het qere.

רֶפֶשׁ וָטִיט (refesh vatit), ‘modder en slijk’: wat een onrustige zee op het strand werpt.

אָמַר אֱלֹהָי (amar elohai), ‘zegt mijn Elohim’: de profeet sluit af met woorden van zijn Elohim in de derde persoon.

Daarom staat dit vers zwart.

Bijna dezelfde woorden staan in 48:22, waar Yahweh zelf spreekt.