Jesaja 19

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מַשָּׂא (massa), ‘last’: zie 13:1.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

וְסִכְסַכְתִּי (vesikhsakhti), ‘Ik zal ophitsen’: letterlijk ‘Ik zal doen botsen’.

Egypte wordt tegen zichzelf opgezet: een burgeroorlog.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

נָבְקָה (navqah), ‘raakt leeg’: letterlijk ‘wordt leeggemaakt’.

De geest, de moed en het inzicht van Egypte lopen weg.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

נְאֻם (ne’um), ‘godsspraak’: zie Jes. 1:24.

Hier staat de formule aan het eind van Zijn woorden en is daarom rood.

יָם (yam), ‘zee’: hier de Nijl, de grote rivier van Egypte.

In Egypte heette de Nijl vaak ‘zee’; vergelijk Nah. 3:8.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

יְאֹרֵי מָצוֹר (ye’orei matsor), ‘de Nijlarmen van Egypte’: zoals in 2 Kon. 19:24.

מָצוֹר (matsor) is een andere vorm van de naam Egypte; het kan ook ‘bolwerk’ betekenen.

Wij vertalen ‘Egypte’.

Zie Nijl: De Nijl stroomt van het zuiden naar het noorden door Egypte en mondt met een delta uit in de Middellandse Zee.

עָרוֹת (arot), ‘weiden’: het woord is zeldzaam en de betekenis is onzeker.

Het kan ook ‘kale plekken’ of ‘oevers’ zijn.

Zie Nijl: De Nijl stroomt van het zuiden naar het noorden door Egypte en mondt met een delta uit in de Middellandse Zee.

חַכָּה (chakkah), ‘hengel’: een haak aan een lijn.

מִכְמֹרֶת (mikhmoret), ‘net’: een groot net dat over het water wordt uitgespreid.

שְׂרִיקוֹת (seriqot), ‘gekamd’: gekamd vlas is klaar om te spinnen.

חוֹרָי (chorai), ‘wit weefsel’: het woord is zeldzaam; het kan ook ‘wit linnen’ of ‘witte kleding’ betekenen.

De betekenis is niet helemaal zeker.

שָׁתֹתֶיהָ (shatoteyha), ‘haar steunpilaren’: letterlijk ‘haar grondvesten’; het gaat om de leiders van het land.

Sommige vertalers denken aan ‘weefgetouwen’.

De betekenis is onzeker.

Dit vers is moeilijk.

Sommige oude vertalingen lezen het anders.

Zie Soan: Soan (Tanis) lag in de noordoostelijke Nijldelta, bij het huidige San el-Hagar.

צֹעַן (Tso’an), ‘Soan’: een stad in het noordoosten van de Nijldelta, in het Grieks Tanis.

Zie Num. 13:22 en Ps. 78:12.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

יָעַץ (ya’ats), ‘besluiten’: het werkwoord ‘raad geven’ of ‘plannen’.

Het hoort bij het zelfstandig naamwoord עֵצָה (etsah), ‘raad’.

Bij de wijzen van Egypte heet het ‘raad’ (vers 3, 11); bij Yahweh heet het ‘besluit’ (vers 12, 17).

Zie Soan: Soan (Tanis) lag in de noordoostelijke Nijldelta, bij het huidige San el-Hagar.

Zie Nof (Memfis): Memfis (Mof) was een oude hoofdstad van Egypte, bij Mit Rahina, ten zuiden van het huidige Caïro, aan de Nijl.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

נֹף (Nof), ‘Nof’: Memfis, de oude hoofdstad van Egypte, ten zuiden van de delta.

In Hos. 9:6 staat dezelfde stad onder de naam Memfis.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מָסַךְ (masakh), ‘heeft ingeschonken’: het werkwoord wordt gebruikt voor het mengen en inschenken van wijn.

Het past bij het beeld van de dronkaard.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

רֹאשׁ וְזָנָב (rosh vezanav), ‘hoofd en staart’, en כִּפָּה וְאַגְמוֹן (kippah ve’agmon), ‘palmtak en bies’: de hoge en de lage, de leiders en het gewone volk.

Niemand in Egypte kan nog iets doen.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

כַּנָּשִׁים (kannashim), ‘als vrouwen’: dat wil zeggen: zonder kracht en bang.

Zo ook in Nah. 3:13.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

חָגָּא (chagga), ‘schrik’: het woord komt alleen hier voor.

De betekenis is onzeker; het past bij ‘beven’.

Sommige vertalers denken aan ‘reden tot schaamte’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

שְׂפַת כְּנַעַן (sefat Kena’an), ‘de taal van Kanaän’: letterlijk ‘de lip van Kanaän’.

Dat is het Hebreeuws.

עִיר הַהֶרֶס (ir ha-heres), ‘Stad van de verwoesting’.

Met één andere medeklinker (עִיר הַחֶרֶס, ir ha-cheres) staat er ‘Stad van de zon’, dat is Heliopolis, de stad On.

Sommige oude vertalingen lezen anders.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מַצֵּבָה (matsevah), ‘gewijde steen’: een rechtopstaande steen als teken en gedenkteken.

Hier staat hij in het land Egypte voor Yahweh.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מוֹשִׁיעַ (moshia), ‘redder’: iemand die redding brengt; verwant met yeshuah, ‘redding’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

וְנוֹדַע יְהוָה (venoda Yahweh), ‘Yahweh zal Zich bekendmaken’: het werkwoord staat in een vorm die ‘Zich laten kennen’ betekent.

De Egyptenaren leren Yahweh kennen.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

נָגֹף וְרָפוֹא (nagof verafo), ‘slaan en genezen’: letterlijk ‘slaand en genezend’.

Het slaan van Yahweh leidt tot genezing.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

וְעָבְדוּ מִצְרַיִם אֶת אַשּׁוּר (ve’avdu Mitsrayim et Ashur), ‘Egypte zal samen met Assyrië dienen’: het woordje אֶת (et) betekent hier ‘met’.

Het kan ook het lijdend voorwerp aanduiden: ‘Egypte zal Assyrië dienen’.

Wij kiezen ‘samen met’, omdat vers 21 zegt dat zij Yahweh dienen.

Het werkwoord ‘dienen’ (avad) heeft daar dezelfde betekenis.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

הָאָרֶץ (ha’arets), ‘de aarde’: het woord kan ook ‘het land’ betekenen.

Wij kiezen ‘aarde’, omdat Egypte en Assyrië de grote machten van de wereld zijn.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

עַמִּי (ammi), ‘Mijn volk’, מַעֲשֵׂה יָדַי (ma’aseh yadai), ‘het werk van Mijn handen’, en נַחֲלָתִי (nachalati), ‘Mijn erfdeel’: namen die elders aan Israël gegeven worden (Exod. 6:7; Deut. 32:9).

Hier zegent Yahweh ook Egypte en Assyrië zo.