Jesaja 33

שׁוֹדֵד (shoded), ‘verwoester’: het Hebreeuws noemt niet wie dit is.

Vergelijk Assyrië in 31:8.

חָנֵּנוּ (chonnenu), ‘wees ons genadig’: Het is een gebed.

De profeet en het volk spreken Yahweh aan met ‘U’.

Het Hebreeuws heeft זְרֹעָם (zeroam), ‘hun arm’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Sommige oude vertalingen lezen ‘onze arm’, wat past bij ‘onze redding’.

Wij vertalen עַמִּים (ammim) ‘naties’ en גּוֹיִם (goyim) ‘volken’, zoals in Ps. 33:10.

הֶחָסִיל (hechasil), ‘de kaalvreter’: een van de vier namen voor sprinkhanen; zie Joël 1:4.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

אֱמוּנַת (emunat), ‘zekerheid’: vastheid, betrouwbaarheid.

אֶרְאֶלָּם (er’ellam), ‘hun helden’: een zeldzaam woord.

De betekenis is onzeker.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Sommige oude vertalingen lezen anders.

אֱנוֹשׁ (enosh), ‘sterveling’: de mens in zijn zwakte.

Wij volgen de Masoretische tekst: עָרִים (arim), ‘steden’.

Sommige oude vertalingen lezen hier een ander woord.

Libanon, Saron, Basan en de Karmel zijn vruchtbare of bosrijke streken.

Dat ze verwelken, is een beeld van verwoesting.

יֹאמַר (yomar), ‘zegt’: letterlijk ‘zal zeggen’.

Hier begint Yahweh zelf te spreken; Zijn woorden lopen door tot en met vers 13 en staan rood.

חֲשַׁשׁ (chashash), ‘dor gras’, en קַשׁ (qash), ‘stoppels’: wat niets waard is en snel brandt.

רוּחֲכֶם (ruachkhem), ‘jullie adem’: het woord betekent ook ‘geest’.

מִשְׂרְפוֹת שִׂיד (misrefot sid), ‘verbrande kalk’: kalk wordt gemaakt door kalksteen te branden.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

חֲנֵפִים (chanefim), ‘goddelozen’: hetzelfde woord als in 32:6.

Vergelijk Ps. 15:2–3 en Ps. 24:4, waar hetzelfde wordt gevraagd en beantwoord.

Het Hebreeuws noemt niet welke koning wordt bedoeld.

Vergelijk 32:1 en vers 22.

סֹפֵר (sofer), ‘schrijver’: ook wie telt of boekhoudt.

De vragen noemen mensen die tellen en wegen.

Mogelijk zijn dat de vijandelijke beambten die schatting eisten en de torens telden.

נוֹעָז (noaz), ‘onstuimig’: een zeldzaam woord.

De betekenis is onzeker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

מוֹעֲדֵנוּ (moedenu), ‘onze vastgestelde tijden’: de feesten en samenkomsten die Yahweh vaststelt; zie Lev. 23:2.

Jeruzalem ligt niet aan een rivier.

De rivieren en brede stromen zijn een beeld: Yahweh is voor de stad wat een brede rivier is, een bescherming tegen vijandelijke schepen.

Drie titels van Yahweh: שֹׁפְטֵנוּ (shofetenu), ‘onze rechter’, מְחֹקְקֵנוּ (mechoqqenu), ‘onze wetgever’, en מַלְכֵּנוּ (malkenu), ‘onze koning’.

Het woord mechoqeq komt van choq, ‘voorschrift’.

Zie ook Deut. 33:21; in Num. 21:18 betekent het woord ‘scepter’.

Het beeld is een schip waarvan de touwen slap hangen.

Het Hebreeuws heeft כֵן (ken), ‘voet’ of ‘basis’, en תָּרְנָם (tornam), ‘hun mast’.

נֵס (nes), ‘zeil’: het woord kan ook ‘vlag’ of ‘banier’ betekenen, zoals in 31:9.

נְשֻׂא עָוֺן (nesu avon), ‘de schuld vergeven’: letterlijk ‘gedragen wat schuld betreft’.

Het werkwoord nasa betekent ‘dragen’ en ook ‘vergeven’.

Hier is het ‘vergeven’; vergelijk Exod. 34:7.