Daniël 4

In de Hebreeuwse telling is dit vers 1 van hoofdstuk 4.

Nederlandse bijbels tellen dit als 4:4: Hebr. 3:31–33 = NL 4:1–3 en Hebr. 4:1–34 = NL 4:4–37.

De app zet de kruisverwijzingen zelf om.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

בָּבֶל (Bavel), ‘Babel’: de hoofdstad van Nebukadnezar, aan de Eufraat, in het huidige Irak.

חַרְטֻמַּיָּא (chartummayya), ‘de magiërs’, אָשְׁפַיָּא (ashfayya), ‘de bezweerders’, כַּשְׂדָּאֵי (kasdaé), ‘de Chaldeeën’, en גָּזְרַיָּא (gazrayya), ‘de waarzeggers’: vier groepen geleerden aan het hof.

‘Magiërs’ staat ook in Exod. 7:11.

Hier is ‘Chaldeeën’ de naam van een groep geleerden, niet van een volk.

בֵּלְטְשַׁאצַּר (Beltshatsar), ‘Beltsazar’: de naam die Daniël aan het hof kreeg.

De koning zegt dat die is ‘naar de naam van mijn god’.

Bel was een god van Babel (vergelijk Jes. 46:1 en Jer. 51:44).

רָז (raz), ‘geheim’: iets verborgens, ook het verborgen van een droom.

עִיר (ir), ‘wachter’: een wezen uit de hemel, dat in vers 14 samen met ‘de heiligen’ het besluit uitspreekt.

Het woord komt alleen in dit hoofdstuk voor (verzen 10, 14, 20).

Wij vertalen letterlijk en laten open wie of wat het is.

עִדָּנִין (iddanin), ‘tijden’: een tijdsduur die de tekst niet noemt.

Het kunnen jaren zijn of seizoenen.

Wij laten het open: ‘zeven tijden’.

עִלָּאָה (illa’ah), ‘de Hoogste’: de Aramese naam voor Elohim, vergelijk 4:21, 4:22 en 4:29 (NL 4:24, 4:25 en 4:32) en 7:25.

עֲנָה (ana), ‘antwoordde’: het Aramees gebruikt dit woord ook om een toespraak aan te heffen.

Wij vertalen steeds ‘antwoordde en zei’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft de meervoudsvormen לשנאיך (lesan’ayikh), ‘wie u haten’, en לעריך (le’arayikh), ‘uw vijanden’.

De voorgelezen tekst (qere) heeft de enkelvoudsvormen לְשָׂנְאָךְ (lesan’akh), ‘wie u haat’, en לְעָרָךְ (le’arakh), ‘uw vijand’.

Wij volgen het qere.

Deze zin loopt door in vers 21: ‘En dat de koning … zag, dit is de uitleg, koning’.

Daniël herhaalt de droom van de verzen 10–14 in korte vorm.

Het Aramees heeft hier een onbepaald meervoud (‘zij verjagen u’), vergelijk de verzen 29 en 30.

Wij vertalen met ‘men’.

De tekst zegt niet wie het doet.

שָׁמַיָּא (shemayya), ‘de hemel’: staat hier voor Elohim zelf.

Vergelijk vers 22: ‘de Hoogste heerst’.

מִלְכִּי (milki), ‘mijn raad’: de raad van een mens, anders dan het ‘besluit’ van de Hoogste in vers 21.

De geschreven tekst (ketiv) heeft het meervoud וחטיך (vachateykh), ‘uw zonden’.

De voorgelezen tekst (qere) heeft het enkelvoud וַחֲטָאָךְ (vachata’akh), ‘uw zonde’.

Wij volgen het qere.

In de verzen 25–30 spreekt de tekst over de koning in de derde persoon.

In vers 31 spreekt de koning weer zelf, in de eerste persoon.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

עַל הֵיכַל (al heikal), ‘op het paleis’: het voorzetsel kan ‘op’ of ‘bij’ betekenen.

Wij houden ‘op’; het gaat waarschijnlijk om het dak of de terrassen van het paleis.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

Hebr. 4:28–29 is NL 4:31–32.

סְפַת (sefat), ‘werd voltrokken’: letterlijk ‘kwam tot een einde’; het woord is helemaal uitgekomen.

Hier begint de koning weer in de eerste persoon te spreken (‘ik, Nebukadnezar’).

חֵיל שְׁמַיָּא (chel shemayya), ‘het leger van de hemel’: de hemelse machten.

מֶלֶךְ שְׁמַיָּא (melekh shemayya), ‘Koning van de hemel’: hier een naam van Elohim; ‘hemel’ staat voor Elohim, zoals in vers 23.