Het lied in Juda: een sterke stad, de weg van de rechtvaardige en de doden die leven
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Het lied in het land Juda
1Op die dag zal dit lied worden gezongen in het land Juda: „Wij hebben een sterke stad. Redding zet Hij als muren en wal.
בַּיּ֣וֹם
(bayom)
op de dag
הַה֔וּא
(hahu)
die
יוּשַׁ֥ר
(yushar)
wordt gezongen
הַשִּׁיר
(hashir)
het lied
הַזֶּ֖ה
(haze)
dit
בְּאֶ֣רֶץ
(beerets)
in het land van
יְהוּדָ֑ה
(yehuda)
Juda
עִ֣יר
(ir)
stad
עָז
(az)
sterk
לָ֔נוּ
(lanu)
voor ons
יְשׁוּעָ֥ה
(yeshua)
redding
יָשִׁ֖ית
(yashit)
Hij zet
חוֹמ֥וֹת
(chomot)
muren
וָחֵֽל
(vachel)
en wal
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.
Uitleg
Het lied loopt van vers 1 tot en met vers 19.
Het is een lied van het volk.
Het is niet Yahweh die hier spreekt.
יְשׁוּעָה (yeshuah), ‘redding’: Yahweh zelf is de muur en de wal van de stad. De muren zijn geen stenen, maar redding.
יְהוּדָה (Yehudah), ‘Juda’: het land van de stam Juda, in het zuiden van het land.
5Want Hij heeft de bewoners van de hoogte neergebogen, de hooggelegen stad. Hij haalt haar omlaag, Hij haalt haar omlaag tot op de aarde. Hij laat haar tot in het stof reiken.
כִּ֤י
(ki)
want
הֵשַׁח֙
(heshach)
Hij heeft neergebogen
יֹשְׁבֵ֣י
(yoshevei)
bewoners van
מָר֔וֹם
(marom)
hoogte
קִרְיָ֖ה
(qirya)
stad
נִשְׂגָּבָ֑ה
(nisgava)
hooggelegen
יַשְׁפִּילֶ֤נָּה
(yashpilena)
Hij haalt haar omlaag
יַשְׁפִּילָהּ֙
(yashpilah)
Hij haalt haar omlaag
עַד
(ad)
tot
אֶ֔רֶץ
(erets)
aarde
יַגִּיעֶ֖נָּה
(yagiena)
Hij laat haar reiken
עַד
(ad)
tot
עָפָֽר
(afar)
stof
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
De ‘hooggelegen stad’ is waarschijnlijk dezelfde stad als de burcht van de vreemden in Jes. 25:2.
Haar bewoners worden neergebogen.
Het Hebreeuws herhaalt ‘Hij haalt haar omlaag’. Dat doet de zin sterker klinken.
9Mijn ziel verlangt naar U in de nacht. Ook mijn geest in mijn binnenste zoekt U vroeg. Want wanneer Uw rechtsbesluiten de aarde treffen, leren de bewoners van de wereld gerechtigheid.
נַפְשִׁ֤י
(nafshi)
mijn ziel
אִוִּיתִ֨יךָ֙
(ivitikha)
ik verlang naar U
בַּלַּ֔יְלָה
(balayla)
in de nacht
אַף
(af)
ook
רוּחִ֥י
(ruchi)
mijn geest
בְקִרְבִּ֖י
(beqirbi)
in mijn binnenste
אֲשַֽׁחֲרֶ֑ךָּ
(ashachareka)
ik zoek U vroeg
כִּ֞י
(ki)
want
כַּאֲשֶׁ֤ר
(kaasher)
wanneer
מִשְׁפָּטֶ֨יךָ֙
(mishpateikha)
Uw rechtsbesluiten
לָאָ֔רֶץ
(laarets)
voor de aarde
צֶ֥דֶק
(tsedeq)
gerechtigheid
לָמְד֖וּ
(lamedu)
zij leren
יֹשְׁבֵ֥י
(yoshevei)
bewoners van
תֵבֵֽל
(tevel)
wereld
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
נֶפֶשׁ (nefesh), ‘ziel’, en רוּחַ (ruach), ‘geest’: het hele innerlijk verlangt naar Yahweh.
אֲשַׁחֲרֶךָּ (ashacharekka), ‘ik zoek U vroeg’: het werkwoord is verwant aan שַׁחַר (shachar), ‘dageraad’. Het betekent: ik zoek U met ernst, al in de vroegte.
10Als de goddeloze gunst wordt bewezen, leert hij geen gerechtigheid. In een land van rechtschapenheid doet hij onrecht. De hoogheid van Yahweh ziet hij niet.
יֻחַ֤ן
(yuchan)
wordt gunst bewezen
רָשָׁע֙
(rasha)
de goddeloze
בַּל
(bal)
niet
לָמַ֣ד
(lamad)
hij leert
צֶ֔דֶק
(tsedeq)
gerechtigheid
בְּאֶ֥רֶץ
(beerets)
in het land van
נְכֹח֖וֹת
(nekhochot)
rechtschapenheid
יְעַוֵּ֑ל
(yeavel)
hij doet onrecht
וּבַל
(uval)
en niet
יִרְאֶ֖ה
(yire)
hij ziet
גֵּא֥וּת
(geut)
hoogheid van
יְהוָֽה
(Yahweh)
Yahweh
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
יֻחַן (yuchan), ‘gunst wordt bewezen’: van חָנַן (chanan), ‘genadig zijn’.
Als de goddeloze alleen gunst krijgt en geen oordeel, leert hij niets.
נְכֹחוֹת (nekhochot), ‘rechtschapenheid’: letterlijk ‘wat recht voor zich uit is’. Het is een land waar het recht heerst, en toch doet de goddeloze daar onrecht.
11Yahweh, Uw hand is opgeheven, maar zij zien het niet. Laat hen de ijver voor het volk zien en laat hen beschaamd worden. Ja, het vuur voor Uw vijanden zal hen verteren.
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
רָ֥מָה
(rama)
opgeheven
יָדְךָ֖
(yadekha)
Uw hand
בַּל
(bal)
niet
יֶחֱזָי֑וּן
(yechezayun)
zij zien het
יֶחֱז֤וּ
(yechezu)
laat hen zien
וְיֵבֹ֨שׁוּ֙
(veyevoshu)
en laat hen beschaamd worden
קִנְאַת
(qinat)
ijver voor
עָ֔ם
(am)
volk
אַף
(af)
ook
אֵ֖שׁ
(esh)
vuur
צָרֶ֥יךָ
(tsareikha)
Uw vijanden
תֹאכְלֵֽם
(tokhlem)
het verteert hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
קִנְאַת עָם (qinat am), ‘de ijver voor het volk’: Yahweh is vurig voor Zijn volk.
De zin kan ook betekenen: ‘de ijver van het volk’.
Wij lezen: Yahweh zet Zich vurig in voor Zijn volk.
אֵשׁ צָרֶיךָ (esh tsarekha), ‘het vuur voor Uw vijanden’: het vuur dat voor hen bestemd is. De woorden kunnen ook betekenen: ‘het vuur van Uw vijanden’.
14Doden zullen niet leven. Schimmen zullen niet opstaan. Daarom hebt U hen gestraft en vernietigd, en U hebt elke herinnering aan hen laten verdwijnen.
מֵתִים֙
(metim)
doden
בַּל
(bal)
niet
יִחְי֔וּ
(yichyu)
zij zullen leven
רְפָאִ֖ים
(refaim)
schimmen
בַּל
(bal)
niet
יָקֻ֑מוּ
(yaqumu)
zij zullen opstaan
לָכֵ֤ן
(lakhen)
daarom
פָּקַ֨דְתָּ֙
(paqadta)
U hebt gestraft
וַתַּשְׁמִידֵ֔ם
(vatashmidem)
en U hebt vernietigd hen
וַתְּאַבֵּ֥ד
(vateabed)
en U hebt laten verdwijnen
כָּל
(kal)
alle
זֵ֖כֶר
(zekher)
herinnering
לָֽמוֹ
(lamo)
aan hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
רְפָאִים (refa’im), ‘schimmen’: de doden in het dodenrijk.
Zie ook Job 26:5, Ps. 88:11 en Spr. 9:18.
De heersers van vers 13 zijn dood en komen niet terug. Dat staat tegenover vers 19, waar de doden van Yahweh wel opstaan.
18Wij werden zwanger, wij kregen weeën, alsof wij wind hebben gebaard. Redding brengen wij op aarde niet teweeg. En de bewoners van de wereld vallen niet.
הָרִ֣ינוּ
(harinu)
wij werden zwanger
חַ֔לְנוּ
(chalnu)
wij kregen weeën
כְּמ֖וֹ
(kemo)
alsof
יָלַ֣דְנוּ
(yaladnu)
wij hebben gebaard
ר֑וּחַ
(ruach)
wind
יְשׁוּעֹת֙
(yeshuot)
reddingen
בַּל
(bal)
niet
נַ֣עֲשֶׂה
(naase)
wij brengen teweeg
אֶ֔רֶץ
(erets)
aarde
וּבַֽל
(uval)
en niet
יִפְּל֖וּ
(yipelu)
zij vallen
יֹשְׁבֵ֥י
(yoshevei)
bewoners van
תֵבֵֽל
(tevel)
wereld
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
יִפְּלוּ (yippelu), ‘zij vallen’: het werkwoord betekent ‘vallen’.
Hier kan het ook ‘ter wereld komen’ betekenen, zoals bij een geboorte.
Het kan ook betekenen dat de bewoners niet vallen, dus dat de vijanden niet zijn verslagen.
Wij laten de letterlijke vorm staan.
יְשׁוּעֹת (yeshuot), ‘redding’: meervoud van yeshuah. Het woord staat ook in vers 1.
19Uw doden zullen leven. Mijn lijk, zij zullen opstaan. Word wakker en jubel, bewoners van het stof! Want Uw dauw is een dauw van lichten, en de aarde laat de schimmen vallen.”
יִֽחְי֣וּ
(yichyu)
zij zullen leven
מֵתֶ֔יךָ
(meteikha)
Uw doden
נְבֵלָתִ֖י
(nevelati)
mijn lijk
יְקוּמ֑וּן
(yequmun)
zij zullen opstaan
הָקִ֨יצוּ
(haqitsu)
word wakker
וְרַנְּנ֜וּ
(veranenu)
en jubel
שֹׁכְנֵ֣י
(shokhenei)
bewoners van
עָפָ֗ר
(afar)
stof
כִּ֣י
(ki)
want
טַ֤ל
(tal)
dauw van
אוֹרֹת֙
(orot)
lichten
טַלֶּ֔ךָ
(talekha)
Uw dauw
וָאָ֖רֶץ
(vaarets)
en de aarde
רְפָאִ֥ים
(refaim)
schimmen
תַּפִּֽיל
(tapil)
zij laat vallen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
נְבֵלָתִי (nevelati), ‘mijn lijk’: een enkelvoud met ‘mijn’.
Het woord wordt hier als verzamelwoord gebruikt: de lijken van het volk.
Sommige oude vertalingen lezen anders.
Wij volgen de Masoretische tekst.
אוֹרֹת (orot), ‘lichten’: het woord kan ook ‘kruiden’ betekenen, zoals in 2 Kon. 4:39. De dauw van Yahweh geeft nieuw leven, zoals dauw het gras doet groeien.
רְפָאִים (refa’im), ‘schimmen’: zie vers 14.
תַּפִּיל (tappil), ‘laat vallen’: dit is hetzelfde werkwoord als ‘vallen’ in vers 18. De aarde laat de doden ‘vallen’, dat wil zeggen: zij brengt ze voort zoals een vrouw een kind baart.
Het lied eindigt hier. In vers 20 spreekt Yahweh zelf.
20„Ga, mijn volk, ga je kamers binnen en sluit je deur achter je. Verberg je voor heel even, tot de gramschap voorbij is.”
לֵ֤ךְ
(lekh)
ga
עַמִּי֙
(ami)
mijn volk
בֹּ֣א
(bo)
kom binnen
בַחֲדָרֶ֔יךָ
(bachadareikha)
in je kamers
וּֽסְגֹ֥ר
(usegor)
en sluit
דְּלָתְךָ֖
(delatekha)
je deur
בַּעֲדֶ֑ךָ
(baadekha)
achter je
חֲבִ֥י
(chavi)
verberg je
כִמְעַט
(kimat)
als een weinig
רֶ֖גַע
(rega)
ogenblik
עַד
(ad)
tot
יַעֲבָר
(yaavar)
het voorbij is
זָֽעַם
(zaam)
gramschap
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Hier spreekt Yahweh Zelf.
Hij noemt Israël ‘mijn volk’.
חֲבִי (chavi), ‘verberg je’: blijf verborgen in je kamer, tot het oordeel is voorbijgegaan. Vergelijk Exod. 12:22.
Lezing
De geschreven tekst (ketiv) heeft דלתיך (delatekha), ‘je deuren’.
De voorgelezen tekst (qere) heeft דְּלָתְךָ (delatkha), ‘je deur’.
Wij volgen de qere.
Voor het slot geldt iets dergelijks: de geschreven tekst (ketiv) heeft יעבור (ya’avor), ‘hij gaat voorbij’; de voorgelezen tekst (qere) heeft יַעֲבָר (ya’avar), ‘hij is voorbij’.
21Want zie, Yahweh komt uit Zijn plaats om de schuld van de bewoners van de aarde over hen te straffen. De aarde zal haar bloed blootleggen en haar gedoden niet meer bedekken.
כִּֽי
(ki)
want
הִנֵּ֤ה
(hine)
zie
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
יֹצֵ֣א
(yotse)
komt uit
מִמְּקוֹמ֔וֹ
(mimeqomo)
van Zijn plaats
לִפְקֹ֛ד
(lifqod)
om te straffen
עֲוֺ֥ן
(avon)
schuld van
יֹֽשֵׁב
(yoshev)
bewoner van
הָאָ֖רֶץ
(haarets)
de aarde
עָלָ֑יו
(alav)
over hem
וְגִלְּתָ֤ה
(vegileta)
en zal blootleggen
הָאָ֨רֶץ֙
(haarets)
de aarde
אֶת
(et)
(obj.)
דָּמֶ֔יהָ
(dameiha)
haar bloed
וְלֹֽא
(velo)
en niet
תְכַסֶּ֥ה
(tekhase)
zij zal bedekken
ע֖וֹד
(od)
meer
עַל
(al)
over
הֲרוּגֶֽיהָ
(harugeiha)
haar gedoden
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
מִמְּקוֹמוֹ (mimmeqomo), ‘uit Zijn plaats’: Yahweh komt uit de plaats waar Hij woont.
Vergelijk Mi. 1:3.
עֲוֺן (avon), ‘schuld’: het woord betekent zowel de overtreding als de straf die erop volgt.
דָּמֶיהָ (dameha), ‘haar bloed’: het meervoud van dam, dus bloed dat is vergoten. De aarde heeft het bloed van de vermoorden opgenomen en laat het nu zien.