Maleachi 3

הָאָדוֹן (ha’adon), ‘de Heer’: met het lidwoord, een titel voor Yahweh (zie Jes. 1:24 en 3:1). Het Hebreeuws zegt niet of ‘de Heer’ en ‘de bode van het verbond’ dezelfde zijn of twee verschillende. Wij laten het open. Daarom schrijven wij ‘Zijn tempel’ met een hoofdletter (de tempel van de Heer), maar ‘hij’ bij de bode met een kleine letter.

הֵיכָל (heikhal), ‘tempel’: zoals in Hag. 2:15.

מַלְאַךְ הַבְּרִית (mal’akh habberit), ‘de bode van het verbond’: een bode die het verbond bewaakt of vernieuwt. Vergelijk Mal. 2:4–8.

Vanaf dit vers tot en met vers 4 spreekt de profeet over de bode en de Heer (derde persoon). Het staat daarom zwart.

בְּנֵי לֵוִי (benei Levi), ‘de zonen van Levi’: de priesters en Levieten. Zij worden gezuiverd, zodat hun offers weer aanvaard worden (vergelijk 1:10–11).

בִּצְדָקָה (bitsdaqah), ‘in gerechtigheid’: tsedaqah is ‘gerechtigheid’.

מְכַשְּׁפִים (mekhashefim), ‘tovenaars’: zie Deut. 18:10–12. De zonden die volgen zijn tegen God (tovenarij, valse eed), tegen de naaste (overspel) en tegen de zwakken (loon, weduwe, wees, vreemdeling).

מַטֵּי גֵר (mattei ger), ‘die de vreemdeling opzij duwen’: letterlijk ‘die de vreemdeling buigen’. Vergelijk Deut. 24:17, ‘het recht van een vreemdeling verdraaien’.

Vanaf hier spreekt Yahweh weer zelf; de woorden staan rood.

כְלִיתֶם (khelitem), ‘jullie zijn vernietigd’: ‘zonen van Jakob’ verwijst terug naar 1:2.

בַּמֶּה (bammeh), ‘waarin?’: het refrein; zie de uitleg bij 1:2.

מַעֲשֵׂר (ma’aser), ‘de tiende’, en תְּרוּמָה (terumah), ‘heffing’: de tiende van de opbrengst, bestemd voor de Levieten (Lev. 27:30–32; Num. 18:21–28; Deut. 14:22–29). Zie ook Neh. 10:38–39 (NL 10:37–38) en 13:10–12.

טֶרֶף (teref), ‘voedsel’: letterlijk ‘prooi’ of ‘wat gegrepen wordt’. Hier is het voedsel voor de priesters en Levieten.

אֲרֻבּוֹת הַשָּׁמַיִם (arubbot hashshamayim), ‘de sluizen van de hemel’: zoals in Gen. 7:11. De regen komt als zegen.

עַד בְּלִי דָי (ad beli dai), ‘tot het meer dan genoeg is’: letterlijk ‘tot zonder genoeg’. De uitdrukking is zeldzaam; men vertaalt ook ‘tot er geen ruimte meer is’.

אִם לֹא (im lo), ‘of niet’: een formule voor een nadrukkelijke vraag. Wij vertalen: ‘zal Ik dan niet … openen?’

תְשַׁכֵּל (teshakkel), ‘zal verliezen’: letterlijk ‘zal kinderloos zijn’. De wijnstok verliest zijn vrucht niet.

אִשְּׁרוּ (ishsheru), ‘zij zullen gelukkig prijzen’: van אָשַׁר (ashar). Hetzelfde werkwoord staat in vers 15 (‘wij prijzen gelukkig’): de volken prijzen Israël zoals Israël nu de hoogmoedigen prijst.

Hier eindigt de rede die in vers 5 begon.

נִדְבַּרְנוּ (nidbarnu), ‘wij hebben onder elkaar gesproken’: een wederkerige vorm, zoals in vers 16.

קְדֹרַנִּית (qedorannit), ‘in rouw’: een zeldzaam woord dat verder niet voorkomt. Het hangt samen met een stam voor ‘donker’; men denkt aan rouwkleding of een sombere houding.

בֶּצַע (betsa), ‘winst’: wat het oplevert.

בָּחֲנוּ (bachanu), ‘zij hebben beproefd’: hetzelfde werkwoord als in vers 10. Mensen dagen Elohim uit, en zij komen er ongestraft van af.

סֵפֶר זִכָּרוֹן (sefer zikkaron), ‘een boek van gedachtenis’: een gedenkboek. Vergelijk Est. 6:1 en Exod. 32:32.

חֹשְׁבֵי שְׁמוֹ (choshevei shemo), ‘wie aan Zijn naam denken’: van חָשַׁב (chashav), ‘denken, achten’.

Vers 16 is verhalend en staat zwart: het is de profeet die vertelt. In vers 17 spreekt Yahweh weer zelf.

לַיּוֹם אֲשֶׁר אֲנִי עֹשֶׂה (layyom asher ani oseh), ‘op de dag die Ik maak’: letterlijk ‘voor de dag die Ik maak’. Het kan ook betekenen ‘op de dag dat Ik handel’ of ‘wanneer Ik hen tot eigen bezit maak’. Wij houden de letterlijke vorm. Dezelfde uitdrukking staat in vers 21.

חָמַל (chamal), ‘sparen’: medelijden hebben en niet straffen.

בֹּעֵר כַּתַּנּוּר (bo’er kattannur), ‘brandend als een oven’: een bakoven of smeltoven.

זֵדִים (zedim), ‘hoogmoedigen’: dezelfde mensen als in vers 15.

קַשׁ (qash), ‘stoppels’: zoals in Exod. 15:7.

שֹׁרֶשׁ וְעָנָף (shoresh ve’anaf), ‘wortel en tak’: niets blijft over, niet de wortel onder de grond en niet de tak erboven.

מַרְפֵּא (marpe), ‘genezing’.

פּוּשׁ (push), ‘springen’: het werkwoord is zeldzaam; kalveren springen uit de stal als ze vrij zijn.

מַרְבֵּק (marbeq), ‘stal’: een plaats waar vee gevoerd en vetgemest wordt. In 1 Sam. 28:24 staat het in ‘gemest kalf’.

אֵפֶר (efer), ‘as’: de goddelozen zijn verbrand en er blijft as van over.

חֹרֵב (Choreb), ‘Horeb’: de berg Sinaï (Exod. 3:1; Deut. 4:10). Wij schrijven ‘Horeb’, zoals in Deuteronomium.

חֻקִּים וּמִשְׁפָּטִים (chuqqim umishpatim), ‘voorschriften en rechtsregels’: zoals in Deut. 4:5.

יוֹם יְהוָה הַגָּדוֹל וְהַנּוֹרָא (yom Yahweh haggadol vehannora), ‘de dag van Yahweh, de grote en vreeswekkende’: zoals in Joël 3:4 (NL 2:31).

Dit is het laatste vers van het boek en het laatste vers van de profeten. Het Hebreeuws sluit af met het woord ‘ban’. Zie ook Luc. 1:17.