Jesaja 42

עַבְדִּי (avdi), ‘Mijn Knecht’: Yahweh stelt Zijn Knecht voor.

Dit is het eerste van vier knechtsliederen: 42:1–4, 49:1–6, 50:4–9 en 52:13–53:12.

Wie de Knecht is, zegt de tekst hier niet.

In 41:8 heet Israël ‘Mijn knecht’; in vers 19 staat ‘de knecht van Yahweh’.

Of de Knecht het volk Israël is of een enkele persoon, laten wij open.

Matt. 12:18–21 haalt deze verzen aan.

וְלֹא יִשָּׂא (velo yissa), ‘en verheft niet’: het Hebreeuws laat het voorwerp weg.

Wij vullen ‘zijn stem’ aan uit de rest van het vers.

פִּשְׁתָּה (pishtah), ‘vlaspit’: de pit van een olielamp, gemaakt van vlas.

כֵּהָה (kehah), ‘zwak brandend’: bijna uitgedoofd.

יִכְהֶה (yikheh), ‘zwak gaan branden’, en יָרוּץ (yarutz), ‘geknakt worden’: verwant met ‘zwak brandend’ en ‘geknakt’ in vers 3.

הָאֵל (ha’el), ‘de El’: El met lidwoord, een naam voor Elohim.

Met deze aanhef beginnen de woorden van vers 6–9.

De aanhef zelf staat zwart.

Met ‘je’ wordt de Knecht van vers 1 aangesproken.

כְּבוֹדִי (kevodi), ‘Mijn heerlijkheid’: hetzelfde woord als in 40:5.

שִׁיר חָדָשׁ (shir chadash), ‘een nieuw lied’: zo ook Ps. 96:1 en Ps. 98:1.

Zie Kedar (ligging onzeker): Kedar is een Arabisch nomadenvolk (Genesis 25:13), dat in de woestijn ten oosten en zuiden van Kanaän woonde, in het noordwesten van Arabië.

De precieze ligging is niet zeker.

Het Hebreeuws laat bij ‘laat verheffen’ het voorwerp weg: wij vullen ‘de stem’ aan.

קִנְאָה (qin’ah), ‘ijver’: gloeiende inzet voor wat Hem toebehoort.

מֵעוֹלָם (me’olam), ‘al lange tijd’: letterlijk ‘vanaf lang geleden’.

מַעֲקַשִּׁים (ma’aqashim), ‘kromme plekken’, en מִישׁוֹר (mishor), ‘vlak land’: verwant met ‘wat oneffen is’ en ‘vlak land’ in 40:4.

אֱלֹהֵינוּ (eloheinu), ‘onze goden’: het Hebreeuws zegt ‘jullie’ in het meervoud tegen het beeld.

De beelden zijn geen Elohim.

מְשֻׁלָּם (meshullam), ‘de vertrouwde’: de betekenis is niet zeker.

Het woord is verwant met שָׁלֵם (shalem), ‘volledig’ en ‘in vrede’; ook ‘de beloonde’ of ‘de toegewijde’ is mogelijk.

Het Hebreeuws wisselt hier van ‘je’ naar ‘hij’: ‘je ziet veel’, ‘hij hoort niet’.

Wij volgen dat.

De geschreven tekst (ketiv) heeft רָאִיתָ (ra’ita), ‘je hebt gezien’.

De voorgelezen tekst (qere) heeft רָאוֹת (ra’ot), ‘zien’.

Wij volgen de qere.

תּוֹרָה (torah), ‘wet’: ook ‘onderwijs’.

הָפֵחַ בַּחוּרִים (hafe’ach bachurim), ‘verstrikt, jonge mannen’: het eerste woord komt alleen hier voor.

Met andere klinkers kan בַּחוּרִים ook ‘in holen’ betekenen (בַּחֹרִים, bachorim).

Dat past bij ‘verstrikt in kuilen’.

De betekenis is niet zeker; wij volgen de klinkers van de tekst.

Hier spreekt de profeet, namens het volk: ‘wij hebben gezondigd’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft een iets andere vorm: לִמְשׁוֹסָה (limshosah).

De voorgelezen tekst (qere) heeft לִמְשִׁסָּה (limshissah), ‘tot plundering’.

Wij volgen de qere.

De betekenis is gelijk.

חֵמָה אַפּוֹ (chemah appo), ‘de gloed van Zijn toorn’: letterlijk ‘de hitte van Zijn neus’; de neus staat voor de snuivende woede.