Filippenzen 1

Zie Filippi: Filippi lag in het oosten van Macedonië, ongeveer 15 km landinwaarts van de haven Neapolis.

Het was een Romeinse kolonie.

Het is niet de stad Caesarea Filippi uit de evangeliën.

δοῦλος (doulos), ‘knecht’: letterlijk ‘slaaf’, iemand die helemaal bij zijn heer hoort. ἅγιοι (hagioi), ‘heiligen’: de toegewijden, mensen die voor Elohim apart gezet zijn. ἐπίσκοποι (episkopoi), ‘opzieners’, en διάκονοι (diakonoi), ‘dienaars’: twee groepen die in de gemeente een taak hebben.

In Hand. 20:17 en 20:28 heten de ouderlingen van Efeze ook ‘opzieners’.

Filippi was een stad in Macedonië; Hand. 16 vertelt hoe de gemeente daar begon, met Lydia en de bewaker van de gevangenis.

Wij houden ‘Yeshua de Messias’ voor de Griekse volgorde ‘Messias Yeshua’, zoals in Galaten.

χάρις (charis), ‘genade’, en εἰρήνη (eirene), ‘vrede’: de groet van de brieven van Paulus; ‘vrede’ klinkt als het Hebreeuwse sjalom.

κοινωνία (koinonia), ‘gemeenschap’: ook ‘deelname, bijdrage’.

De brief laat open of Paulus hier de gemeenschap in het geloof bedoelt, de steun van de gemeente, of beide; zie ook 4:15.

ἡμέρα Χριστοῦ Ἰησοῦ (hemera Christou Iesou), ‘de dag van Yeshua de Messias’: de dag waarop Hij komt.

De profeten spreken van ‘de dag van Yahweh’; Paulus gebruikt de uitdrukking hier voor de Messias.

Vergelijk 1:10 en 2:16.

δίκαιον (dikaion), ‘terecht’: ook ‘rechtvaardig, billijk’. ἔχειν με … ὑμᾶς (echein me … humas): het Grieks heeft twee naamwoorden in de vierde naamval, daarom kan de zin ‘ik heb jullie in het hart’ of ‘jullie hebben mij in het hart’ betekenen; wij kiezen het eerste. ἀπολογία (apologia), ‘verdediging’, en βεβαίωσις (bebaiosis), ‘bevestiging’: woorden uit het recht. συγκοινωνός (sygkoinonos), ‘deelgenoot’: wie samen met anderen deelt.

σπλάγχνα (splagchna), ‘diepe genegenheid’: letterlijk ‘ingewanden’, de zetel van gevoelens, zoals wij zeggen ‘uit het diepst van het hart’.

ἐπίγνωσις (epignosis), ‘volle kennis’: grondige, doorleefde kennis; wij gebruiken dezelfde weergave in Kol. 1:9–10. αἴσθησις (aisthesis), ‘inzicht’: waarnemingsvermogen, fijn gevoel voor wat goed is.

τὰ διαφέροντα (ta diaferonta), ‘wat van belang is’: letterlijk ‘de verschillende dingen’; het kan ook ‘het beste, het uitnemende’ betekenen. εἰλικρινής (eilikrines), ‘lauter’: zonder bijmengsel, doorzichtig; ἁγνός in 4:8 vertalen wij ‘zuiver’. ἀπρόσκοποι (aproskopoi), ‘zonder aanstoot’: zonder zelf te struikelen of anderen te laten struikelen; het Grieks laat beide toe.

ἀδελφοί (adelfoi), ‘broers’: het Griekse woord omvat in de gemeente ook de zusters; Paulus bedoelt alle gelovigen.

πραιτώριον (praitorion), ‘pretorium’: de keizerlijke garde of het paleis van de stadhouder; het woord komt ook voor in Matt. 27:27, Mark. 15:16 en Hand. 23:35.

De brief zegt niet in welke stad Paulus gevangen zit. ἐν Χριστῷ (en Christo), ‘in de Messias’: kan bij ‘boeien’ horen (‘mijn boeien om de Messias’) of bij ‘openbaar’.

φθόνος (fthonos), ‘afgunst’; ἔρις (eris), ‘twist’: strijd om de eerste plaats. εὐδοκία (eudokia), ‘goede wil’: welwillendheid.

ἐριθεία (eritheia), ‘eigenbelang’: ook ‘partijzucht’, het zoeken van de eigen kring.

σωτηρία (soteria), ‘redding’: ook ‘behoud, bevrijding’.

De brief laat open of Paulus bevrijding uit de gevangenis, zijn behoud bij Elohim of beide bedoelt. ἐπιχορηγία (epichoregia), ‘hulp’: rijkelijke toerusting.

‘De Geest van Yeshua de Messias’: de Geest die Yeshua de Messias geeft; vergelijk Gal. 4:6, ‘de Geest van Zijn Zoon’.

ἀποκαραδοκία (apokaradokia), ‘vol verwachting uitzien’: een zeldzaam woord voor gespannen uitzien naar wat komt.

De Griekse zin is lang; wij splitsen hem in twee zinnen en voegen ‘Dat past bij’ toe voor de tweede helft van de bijzin. μεγαλύνω (megalyno), ‘groot maken’: eer geven.

κέρδος (kerdos), ‘winst’: wat men erbij krijgt.

Het Grieks breekt hier af: ‘Maar als het leven in het vlees — dit is voor mij vrucht van werk — en wat ik zal kiezen, weet ik niet’.

De zin heeft geen eigen werkwoord in de eerste helft; wij vullen ‘is’ aan. σάρξ (sarx), ‘vlees’: hier het aardse, lichamelijke leven.

ἀναλύω (analyo), ‘opbreken’: losmaken, zoals men een tent opbreekt of een schip losmaakt; Paulus bedoelt hier heengaan uit het leven. συνέχομαι (synechomai), ‘gedrongen worden’: van twee kanten in het nauw gebracht.

παρουσία (parousia), ‘komst’: letterlijk ‘aanwezigheid’. καύχημα (kauchema), ‘roem’: waarop men zich beroemt, van καυχάομαι (kauchaomai), ‘roemen’.

πολιτεύομαι (politeuomai), ‘leven als burger’: leven als burger van een stad of gemeenschap; zie het woord πολίτευμα in 3:20.

De Griekse zin is lang en gaat door in vers 28; wij splitsen hem. συναθλέω (synatheleo), ‘samen strijden’: als sporters in één ploeg. στήκω (steko), ‘standhouden’: rechtop blijven staan.

ἀντικείμενοι (antikeimenoi), ‘tegenstanders’: wie tegenover jullie staat; de brief noemt niet wie zij zijn.

In het Grieks staan de verzen 28 en 29 tussen haakjes; wij geven ze zonder haakjes.

‘Dat’ in ‘Dat is voor hen een bewijs’ slaat op het standhouden zonder angst.

ἐχαρίσθη (echaristhe), ‘is uit genade geschonken’: van χαρίζομαι (charizomai), verwant aan χάρις (charis), ‘genade’.

Geloven en lijden worden samen een gave genoemd.

ἀγών (agon), ‘strijd’: de wedstrijd in het stadion, ook een zware worsteling.

‘Zagen’ en ‘horen’: Hand. 16:19–40 vertelt wat Paulus in Filippi zelf overkwam; nu horen de Filippenzen van zijn gevangenschap.