Numeri 13

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

תּוּר (tur), ‘verkennen’: spiedend rondgaan en onderzoeken.

Hetzelfde werkwoord staat in de verzen 16, 17, 21, 25, 32.

Volgens Deut. 1:22–23 vroeg het volk hierom en vond Mozes het goed; hier geeft Yahweh het bevel.

In het Hebreeuws staat שְׁלַח־לְךָ (shelach lecha), ‘stuur voor jezelf’.

Wij vertalen ‘stuur’.

De woestijn Paran ligt in het midden en noorden van het Sinaïschiereiland en in de Negev (Num. 10:12).

Kades (vers 26) ligt aan de noordrand ervan.

עַל־פִּי (al-pi), ‘op bevel van’: letterlijk ‘op de mond van’.

Kaleb was de leider van de stam Juda.

Hij wordt ook ‘de Kenizziet’ genoemd (Num. 32:12; Joz. 14:6).

In het Hebreeuws staan hier twee stamnamen na elkaar: ‘voor de stam van Jozef, voor de stam van Manasse’.

Manasse is een van de twee stammen die van Jozef afstammen (Gen. 48:5).

Efraïm in vers 8 is de andere.

יְהוֹשֻׁעַ (Jehoshua), ‘Yahweh redt’: de nieuwe naam van הוֹשֵׁעַ (Hoshea), ‘hij redt’.

Jozua is dezelfde naam als Yeshua (Neh. 8:17).

De Negev is het droge zuiden van Kanaän; het woord betekent ook ‘zuiden’.

Het bergland (הָהָר, hahar) ligt daarboven, in het midden van het land (vers 29).

שְׁמֵנָה (shemenah) is letterlijk ‘vet’ en רָזָה (razah) ‘mager’.

Wij vertalen ‘vruchtbaar’ en ‘schraal’.

De woestijn Zin ligt in het zuiden van Kanaän, bij Kades (Num. 20:1; 34:3–4).

Zij is niet dezelfde als de woestijn Sin (Exod. 16:1).

Rechov ligt in het noorden, waarschijnlijk bij Beth-Rechov bij Dan (Richt. 18:28).

Chamat ligt in Syrië, bij het huidige Hama.

De ligging van Rechov is niet zeker.

Zie Woestijn Zin: De woestijn Zin lag in het zuiden van Kanaän, bij Kades.

De grenzen zijn niet precies bekend.

Zie Hamat: Hamat (Hama) ligt aan de Orontes, in het huidige Syrië.

לְבֹא חֲמָת (levo Chamat), ‘bij de ingang van Chamat’: de noordgrens van het land (Num. 34:8).

Het kan ook de plaatsnaam Lebo-Chamat zijn.

Hebron ligt in het bergland van Juda, ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem, in het huidige Hebron (Palestijnse gebieden).

Soan (Tanis) ligt in het noordoosten van de Nijldelta in Egypte.

Zie Negev: De Negev is het droge zuidelijke deel van het land, rond Beër-Sjeba.

עֲנָק (Anak): de ‘zonen van Anak’ heten later de Anakieten (Deut. 9:2; Joz. 15:14).

Hebron heette vroeger Kirjat-Arba (Gen. 23:2).

In het Hebreeuws staat het enkelvoud: ‘en hij kwam tot Hebron’.

Wij vertalen ‘kwamen’, omdat het over alle verkenners gaat.

Jubileeën 13:10–12 bevestigt dat Hebron zeven jaar vóór Tanis werd gebouwd.

De ligging van het dal Eskol (נַחַל אֶשְׁכֹּל, nachal Eshkol) is niet zeker.

Het lag in de buurt van Hebron.

אֶשְׁכּוֹל (eshkol), ‘tros’: het dal heeft zijn naam van de tros druiven (vers 24).

מוֹט (mot), ‘draagstok’: een stok die twee mannen op hun schouders dragen.

Zie Eskol: Het dal Eskol lag bij Hebron, in het bergland van Juda.

De precieze plaats is niet zeker.

Kades (Kades-Barnea) ligt in het noorden van het Sinaïschiereiland, bij de huidige bron Ain Qudeirat, ten zuiden van de Negev (Num. 32:8; 34:4).

Hier ligt Kades in de woestijn Paran; elders ligt het in de woestijn Zin (Num. 20:1; 33:36).

De twee woestijnen grenzen daar aan elkaar.

זָבַת חָלָב וּדְבָשׁ (zavat chalav udvash), ‘overvloeiend van melk en honing’: dezelfde woorden als in Exod. 3:8 en 33:3.

Zie Negev: De Negev is het droge zuidelijke deel van het land, rond Beër-Sjeba.

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

Amalek is het volk dat Israël aanviel in Refidim (Exod. 17:8).

De Hethieten, Jebusieten en Amorieten horen bij de volken van Exod. 3:8.

וַיַּהַס (vayahas), ‘hij bracht tot zwijgen’: hij maakte het stil, zodat Mozes gehoord kon worden.

דִּבָּה (dibbah), ‘gerucht’: een bericht dat andere mensen tegen het land opzet.

In Num. 14:37 staat erbij dat het ‘kwaad’ (רָעָה, ra’ah) was; hetzelfde woord staat met ‘kwaad’ in Gen. 37:2.

הַנְּפִלִים (hannefilim), ‘de Nefilim’: zie Gen. 6:4.

Het Hebreeuws zegt dat de Anakieten ‘van de Nefilim’ zijn.

Wij vertalen ‘die van de Nefilim afstammen’.

Dit is wat de verkenners zeggen; of het ook waar was, laat de tekst open.