Jesaja 38

Dit verhaal staat ook in 2 Kon. 20:1–11.

Waar het Hebreeuws gelijk is, is onze tekst gelijk aan 2 Kon. 20.

Zie ook 2 Kron. 32:24–26.

אֱמֶת (emet), ‘waarheid’: trouw en betrouwbaarheid.

לֵבָב שָׁלֵם (levav shalem), ‘een volledig hart’: een hart dat helemaal bij Yahweh is, zoals in 1 Kon. 15:3.

Vanaf hier spreekt Yahweh zelf, rechtstreeks tot Jesaja (‘het woord van Yahweh kwam tot Jesaja’).

Daarom staan de verzen 5–8 rood, zoals 2 Kon. 20:5–6.

De boodschap die Jesaja aan Hizkia moet doorgeven, staat daarbinnen tussen enkele aanhalingstekens.

הָלוֹךְ (halokh), ‘ga’: een werkwoord in de onbepaalde wijs dat hier als bevel dient.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

גָּנַן (ganan), ‘beschutten’: omheinen en beschermen, zoals in 2 Kon. 19:34.

Het Hebreeuws zegt ‘de hand’ (כַּף, kaf, letterlijk ‘handpalm’) van de koning van Assyrië.

אוֹת (ot), ‘teken’: een zichtbaar bewijs dat een woord van Yahweh waar is, zoals in Exod. 3:12.

מַעֲלוֹת אָחָז (ma’alot Achaz), ‘de treden van Achaz’: Achaz is Hizkia’s vader.

De tekst zegt niet precies hoe dit werktuig eruitzag.

Mogelijk was het een trap waarop de schaduw van de zon viel.

מִכְתָּב (michtav), ‘geschrift’: een gedicht dat is opgeschreven.

Het is niet hetzelfde woord als ‘mikhtam’ boven sommige psalmen (zoals Ps. 16:1).

שְׁאוֹל (Sjeol): het dodenrijk.

Zie ook Gen. 37:35.

בִּדְמִי יָמַי (bidmi yamai), ‘halverwege mijn dagen’: het woord דְּמִי (dmi) is onzeker.

Het kan ‘rust’, ‘stilte’ of ‘midden’ betekenen.

Wij kiezen ‘halverwege’, naar de samenhang: de rest van zijn jaren wordt hem afgenomen.

יָהּ (Jah): een korte vorm van Yahweh, zoals in Ps. 68:5.

‘Yahweh zien’ betekent hier: Zijn nabijheid in de tempel beleven.

חָדֶל (chadel) betekent letterlijk ‘ophouden’ of ‘het einde’.

Wij vertalen ‘wereld’: de bewoners van wat voorbijgaat, zoals het woord חֶלֶד (cheled), ‘wereld’, in Ps. 49:2.

Dat is onzeker.

דּוֹרִי (dori), ‘mijn woning’: het woord דּוֹר (dor) betekent meestal ‘generatie’, maar hier past ‘woonplaats’ bij het beeld van een tent.

Dat is onzeker.

שִׁוִּיתִי (shivviti), ‘ik hield mij stil’: het werkwoord kan ook ‘zetten, leggen’ betekenen.

Hizkia legt zich neer en wacht tot de morgen.

Dat is onzeker.

סוּס (sus) en עָגוּר (agur): beide vogelnamen zijn onzeker.

Ze worden vertaald als ‘zwaluw’ (of ‘gierzwaluw’) en ‘kraanvogel’.

In het Hebreeuws staan ze zonder ‘en’ naast elkaar; het kan ook één vogel zijn.

אֶדַּדֶּה (eddaddeh), ‘ik zal zachtjes gaan’: dit werkwoord komt weinig voor; vergelijk Ps. 42:5.

Het gaat om een langzame, voorzichtige gang.

De betekenis is onzeker.

Dit vers is moeilijk.

Het Hebreeuws zegt letterlijk: ‘Mijn Heer, over hen leeft men, en in alle ervan is het leven van mijn geest.’

Wij nemen ‘hierdoor’ als: door wat Yahweh heeft gesproken en gedaan (vers 15).

De laatste twee werkwoorden lezen wij als een bede.

שָׁלוֹם (shalom), ‘vrede’: heelheid en goed leven.

Dat het ‘mij bitter was voor mijn vrede’ kan betekenen: de bitterheid diende tot mijn welzijn.

Ook ‘in plaats van vrede kreeg ik bitterheid’ is mogelijk.

Wij laten de woorden zoals ze staan.

Sjeol en ‘de dood’ zijn hier het dodenrijk, waar geen lofzang meer klinkt.

Vergelijk Ps. 6:6 en Ps. 88:11–13.

De levende looft Yahweh.

De vader vertelt zijn zonen van Yahweh’s waarheid.

Zo gaat het lof van geslacht op geslacht, zoals in Ps. 78:3–4.

לְהוֹשִׁיעֵנִי (lehoshi’eni), ‘om mij te redden’: de lamed met de onbepaalde wijs zegt dat Yahweh het gaat doen.

Wij vertalen ‘Yahweh gaat mij redden’.

Dit vers en het volgende vers staan in 2 Kon. 20:7–8 vóór het teken.

Hier staan ze na het lied van Hizkia.

Vergelijk 2 Kon. 20:8, waar Hizkia vraagt: ‘Wat is het teken dat Yahweh mij zal genezen?’

Hier vraagt hij alleen naar het teken dat hij naar het huis van Yahweh zal opgaan.