Nehemia 13

De woorden over de Ammoniet en de Moabiet staan in Deut. 23:4–5.

Wij vertalen hier zoals daar: ‘vergadering’ (קָהָל, qahal) en ‘tot in eeuwigheid’ (עַד עוֹלָם, ad olam).

Bileam, de zoon van Beor, werd ingehuurd door Balak, de koning van Moab (Num. 22:5–6; Deut. 23:5–6).

Elohim veranderde de vloek in een zegen (Num. 23–24).

עֵרֶב (erev), ‘gemengde schare’: mensen van andere afkomst die bij Israël waren gaan horen.

Zo vertalen wij ook in Exod. 12:38.

Eljasib de priester is waarschijnlijk dezelfde als de hogepriester uit Neh. 3:1 en 12:10.

Het Hebreeuws zegt ‘de priester’ en geeft hem hier geen titel van hogepriester.

Dit vers somt op wat in deze kamers werd bewaard: het graanoffer, de wierook, de voorwerpen, de tiende en de heffing.

Vergelijk Neh. 10:38–40 en Num. 18:8–32.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

אַרְתַּחְשַׁסְתָּא מֶלֶךְ בָּבֶל (artachshasta melekh bavel), ‘Artachsasta, de koning van Babel’: Artachsasta was koning van Perzië.

Hij regeerde ook over Babel.

Vergelijk Ezra 6:22, waar Darius ‘koning van Assyrië’ heet.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

נִשְׁכָּה (nishkah), ‘kamer’: een ander woord dan לִשְׁכָּה (lishkah) in vers 4 en 5.

Beide betekenen kamer in het huis van Elohim.

Wij vertalen beide ‘kamer’.

כְּלֵי בֵית טוֹבִיָּה (kele bet toviyyah), ‘de voorwerpen van het huis van Tobia’: het huisraad, de bezittingen van Tobia in de kamer.

Het Hebreeuws heeft ‘ik zei, en zij reinigden’.

Wij schrijven ‘ik gaf bevel en men reinigde’.

De kamers waren onrein geworden door Tobia en zijn bezittingen.

מְנָיוֹת (menayot), ‘aandelen’: het deel dat de Levieten toekwam, zie Neh. 12:44 en 12:47.

וָאָרִיבָה (va’arivah), ‘ik twistte met’: het werkwoord רִיב (riv) betekent ‘twisten’, een woordenstrijd voeren.

Nehemia beschuldigt de bestuurders.

Zo vertalen wij ook in de verzen 17 en 25.

Sjelemja, Zadok en Pedaja zijn de drie beheerders.

Zadok heet hier ‘de schriftgeleerde’ (הַסֹּפֵר, hassofer), letterlijk ‘de schrijver’.

Wij vertalen zo ook bij Ezra in Neh. 12:26.

זָכְרָה לִּי (zokhrah li), ‘gedenk mij’: de eerste van de gebeden in dit hoofdstuk.

Nehemia bidt zo ook in Neh. 5:19 en 6:14.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

דֹּרְכִים גִּתּוֹת (dorekhim gittot), ‘de wijnpersen treden’: druiven treden in de pers.

Het gebod van de sabbat staat in Exod. 20:8–10 en Deut. 5:12–14.

Zie Tyrus: Tyrus ligt aan de kust van de Middellandse Zee, in het huidige Libanon.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

הַצֹּרִים (hatsorim), ‘de Tyriërs’: mannen uit Tyrus, de havenstad aan de kust.

Zij woonden in Jeruzalem en handelden daar.

חֹרֵי יְהוּדָה (chore yehudah), ‘de edelen van Juda’: vooraanstaande mannen.

Zo vertalen wij het woord overal.

Nehemia herinnert aan wat de vaderen deden en aan het kwaad dat Elohim over de stad bracht, de verwoesting van Jeruzalem.

Vergelijk Jer. 17:21–27.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

צָלְלוּ (tsalelu), ‘kwamen in de schaduw’: het werkwoord betekent ‘schaduw geven’, ‘donker worden’.

Het is de avond voor de sabbat, bij zonsondergang.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

רֹכְלִים (rokhelim), ‘kooplieden’: handelaars die rondgingen met koopwaar.

אִם תִּשְׁנוּ (im tishnu), ‘als jullie het herhalen’: het werkwoord שָׁנָה (shanah) betekent hier ‘opnieuw doen’.

De Levieten moesten zich reinigen en de poorten bewaken.

Zo werd de sabbat ‘geheiligd’ (לְקַדֵּשׁ, leqaddesh).

הוֹשִׁיבוּ (hoshivu), ‘hadden laten wonen’: het werkwoord ישׁב (yashav) betekent ‘wonen’.

Hier: zij hadden de vrouwen bij zich in huis genomen.

De geschreven tekst (ketiv) heeft אשדודיות (ashdodiyyot) en עמוניות (ammoniyyot).

De voorgelezen tekst (qere) heeft de spelling אַשְׁדֳּדִיּוֹת en עַמֳּנִיּוֹת.

Het verschil zit alleen in de klinkers; de betekenis is gelijk.

Wij volgen het qere.

יְהוּדִית (yehudit), ‘Joods’: de taal van Juda, het Hebreeuws.

In 2 Kon. 18:26 vertalen wij ‘Judees’; in dit boek schrijven wij ‘Joden’ en ‘Joods’.

וָאֲמַרְטֵם (va’amartem), ‘ik trok hun haar uit’: het werkwoord מָרַט (marat) betekent ‘kaal maken’ of ‘uittrekken’.

Ezra deed dit bij zichzelf (Ezra 9:3).

Over Salomo en zijn vreemde vrouwen, zie 1 Kon. 11:1–8.

לִמְעֹל (lim’ol), ‘trouweloos zijn’: ma’al, ‘trouweloosheid’, zoals in 2 Kron. 36:14 en Ezra 9:2.

Jojada is de zoon van Eljasib, de hogepriester (zie Neh. 12:10–11).

Een van zijn zonen was de schoonzoon van Sanballat.

De tekst noemt zijn naam niet.

גָּאֳלֵי (ga’ole), ‘de bezoedeling van’: het werkwoord גָּאַל (ga’al) betekent hier ‘bezoedelen’ en is een ander woord dan ga’al, ‘verlossen’.

וְטִהַרְתִּים מִכָּל נֵכָר (vetiharetim mikkol nekhar), ‘ik reinigde hen van alles wat vreemd was’: alles wat uit een ander volk of van de mensen van buiten kwam.

De tekst noemt de kamer van Tobia en de gemengde huwelijken.

קֻרְבַּן הָעֵצִים (qurban ha’etsim), ‘de offergave van het hout’: hout voor het altaar op vastgestelde tijden, zoals Neh. 10:35.