1 Samuël 1

Ramataim-Zofim is waarschijnlijk dezelfde plaats als Rama (1:19; 2:11).

De ligging is onzeker.

Voorgesteld worden er-Ram, ongeveer 8 kilometer ten noorden van Jeruzalem, en Rantis, ongeveer 25 kilometer ten oosten van Tel Aviv (beide Westelijke Jordaanoever).

Zie Bergland van Efraïm: Het bergland van Efraïm is het centrale bergland, tussen Betel en Sichem.

אֶפְרָתִי (Efrati), ‘Efratiet’: dit woord kan een inwoner van Efrata (bij Betlehem) aanduiden, zoals in Ruth 1:2, of iemand uit Efraïm, zoals in Richt. 12:5.

Hier staat de man in het bergland van Efraïm; wij laten het woord ‘Efratiet’ staan zoals in Ruth.

Silo ligt ongeveer 30 kilometer ten noorden van Jeruzalem, bij het huidige Khirbet Seilun (Westelijke Jordaanoever).

De tent van samenkomst stond hier (Joz. 18:1).

יְהוָה צְבָאוֹת (Yahweh Tsevaot): צְבָאוֹת betekent ‘legers’ of ‘heerscharen’.

Deze naam komt hier voor het eerst in de Bijbel voor.

Wij vertalen Tsevaot overal als ‘legermachten’.

סָגַר רַחְמָהּ (sagar rachmah), ‘haar schoot sluiten’: Yahweh geeft geen kinderen.

Zo ook in Gen. 29:31 en Gen. 30:22, waar Elohim de baarmoeder opent.

אַפָּיִם (apayim) komt alleen hier voor en is onzeker.

Het woord betekent letterlijk ‘twee neuzen’ of ‘twee gezichten’.

Wij vertalen ‘dubbele’: een dubbele portie.

Anderen denken aan een portie voor twee personen of aan een eervolle portie.

הַרְעִמָהּ (har’imah), ‘haar krenken’: het woord komt van ‘donderen’ (ra’am) en betekent haar tot klagen of wanhoop brengen.

Het Hebreeuws heeft alleen ‘zij’ en ‘haar’ zonder namen, en ‘hij deed zo’ zonder onderwerp.

Wij noemen de namen Hanna en Pennina, omdat in de Nederlandse zin anders niet te zien is wie wat doet.

Elkana vraagt of zijn liefde voor Hanna niet meer waard is dan tien zonen.

Tien is hier een ronde en grote hoeveelheid.

Zie Silo: Silo lag in het bergland van Efraïm, ongeveer 30 km ten noorden van Jeruzalem.

הֵיכָל (heichal), ‘heiligdom’: het woord betekent letterlijk ‘groot huis’, ‘paleis’ of ‘tempel’.

In Silo stond de tent van samenkomst (Joz. 18:1).

Hier en in 3:3 heeft het gebouw deurposten en deuren (3:15).

Wij vertalen ‘heiligdom’ en laten de vorm open.

נֶדֶר (neder), ‘gelofte’: een belofte aan Yahweh die men moet nakomen (Num. 30:3).

Eli let op haar mond, omdat zij zonder geluid bidt (vers 13).

שִׁכֹּרָה (shikkorah), ‘dronken’: Eli ziet haar bewegende lippen en hoort geen woorden.

Hij denkt aan dronkenschap.

קְשַׁת רוּחַ (qeshat ruach), letterlijk ‘hard van geest’: iemand met een zwaar gemoed, bedrukt.

בְּלִיַּעַל (beliyya’al), ‘Belial’: ‘waardeloosheid’ of ‘slechtheid’.

Een ‘dochter van Belial’ is een vrouw zonder moraal.

Zie ook Richt. 19:22 en 1 Sam. 2:12.

Het Hebreeuws zegt letterlijk ‘haar gezichten waren niet meer voor haar’.

De bedoeling is dat haar gezicht niet meer bedroefd stond.

Wij vertalen ‘niet meer hetzelfde’.

Rama is waarschijnlijk dezelfde plaats als Ramataim-Zofim (1:1).

De ligging is onzeker.

Zie bij 1:1.

וַיֵּדַע (vayyeda), ‘en hij kende’: hij had gemeenschap met haar.

Zie ook Gen. 4:1.

שְׁמוּאֵל (Shemu’el), ‘Samuël’.

De tekst verbindt de naam met שָׁאַל (sha’al), ‘vragen’: ‘van Yahweh heb ik hem gevraagd’ (שְׁאִלְתִּיו, she’iltiv).

De naam klinkt ook als ‘naam van Elohim’ of ‘Elohim heeft gehoord’.

זֶבַח הַיָּמִים (zevach hayyamim), ‘het slachtoffer van de dagen’: het jaarlijkse slachtoffer (zie 1:3).

גָּמַל (gamal), ‘spenen’: in die tijd werd een kind vaak pas na ongeveer drie jaar van de borst gehaald.

Hanna wil niet reizen voordat de jongen kan worden achtergelaten.

אַךְ יָקֵם יְהוָה אֶת דְּבָרוֹ (ach yaqem Yahweh et devaro), ‘alleen moge Yahweh Zijn woord bevestigen’.

Welk woord bedoeld is, staat er niet bij: waarschijnlijk wat Yahweh haar bij haar gebed heeft toegezegd.

Wij laten het open.

Silo (hier gespeld שִׁלוֹ): zie bij 1:3.

אֵיפָה (efa) is een inhoudsmaat van ongeveer 22 liter.

נֵבֶל (nevel) is een grote kruik of zak, hier voor wijn.

בְּפָרִים שְׁלֹשָׁה (befarim sheloshah), ‘met drie stieren’.

Vers 25 heeft ‘de stier’ in het enkelvoud.

Daarom denken sommigen aan ‘een stier van drie jaar’.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

בִּי אֲדֹנִי (bi adoni), letterlijk ‘bij mij, mijn heer’: een beleefde openingsformule bij een verzoek of uitleg.

Wij vertalen ‘Pardon, mijn heer’.

הִשְׁאִלְתִּהוּ (hish’iltihu), ‘ik leen hem uit’, en שָׁאוּל (sha’ul), ‘uitgeleend’ of ‘gevraagd’: dezelfde stam als שָׁאַל (sha’al), ‘vragen’ in 1:20 en 1:27.

Het is ook de stam van de naam Saul.

Het Hebreeuws heeft ‘hij boog zich neer’.

Wie bedoeld is (Elkana, Eli of de jongen), staat er niet bij.

Wij laten ‘hij’ staan.