Veertig jaar in de woestijn: Yahweh vernedert, beproeft en voedt Zijn volk
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Denk aan de weg door de woestijn
1Het hele gebod dat ik je vandaag gebied, moet je bewaren om het te doen. Dan zul je leven en talrijk worden, het land binnengaan en in bezit nemen dat Yahweh aan je vaders gezworen heeft.
כָּל
(kal)
heel
הַמִּצְוָ֗ה
(hamitsva)
het gebod
אֲשֶׁ֨ר
(asher)
dat
אָנֹכִ֧י
(anokhi)
ik
מְצַוְּךָ֛
(metsavekha)
je gebied
הַיּ֖וֹם
(hayom)
vandaag
תִּשְׁמְר֣וּן
(tishmerun)
jullie zullen bewaren
לַעֲשׂ֑וֹת
(laasot)
om te doen
לְמַ֨עַן
(lemaan)
opdat
תִּֽחְי֜וּן
(tichyun)
jullie zullen leven
וּרְבִיתֶ֗ם
(urevitem)
en jullie zullen talrijk worden
וּבָאתֶם֙
(uvatem)
en jullie zullen binnengaan
וִֽירִשְׁתֶּ֣ם
(virishtem)
en jullie zullen in bezit nemen
אֶת
(et)
(obj.)
הָאָ֔רֶץ
(haarets)
het land
אֲשֶׁר
(asher)
dat
נִשְׁבַּ֥ע
(nishba)
Hij zwoer
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
לַאֲבֹתֵיכֶֽם
(laavoteikhem)
aan jullie vaders
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
2Denk aan heel de weg die Yahweh, je Elohim, je deze 40 jaar door de woestijn geleid heeft. Hij deed dat om je te vernederen en op de proef te stellen, om te weten wat er in je hart was. Zou je Zijn geboden bewaren of niet?
וְזָכַרְתָּ֣
(vezakharta)
en je zult gedenken
אֶת
(et)
(obj.)
כָּל
(kal)
heel
הַדֶּ֗רֶךְ
(haderekh)
de weg
אֲשֶׁ֨ר
(asher)
die
הֹלִֽיכֲךָ֜
(holikhakha)
Hij je liet gaan
יְהוָ֧ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֛יךָ
(eloheikha)
je Elohim
זֶ֛ה
(ze)
deze
אַרְבָּעִ֥ים
(arbaim)
40
שָׁנָ֖ה
(shana)
jaar
בַּמִּדְבָּ֑ר
(bamidbar)
in de woestijn
לְמַ֨עַן
(lemaan)
opdat
עַנֹּֽתְךָ֜
(anotekha)
Hij je vernederde
לְנַסֹּֽתְךָ֗
(lenasotekha)
om je op de proef te stellen
לָדַ֜עַת
(ladaat)
om te weten
אֶת
(et)
(obj.)
אֲשֶׁ֧ר
(asher)
wat
בִּֽלְבָבְךָ֛
(bilvavekha)
in je hart
הֲתִשְׁמֹ֥ר
(hatishmor)
of je zult bewaren
מִצְוֺתָ֖יו
(mitsvotav)
Zijn geboden
אִם
(im)
of
לֹֽא
(lo)
niet
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
עָנָה (anah), ‘vernederen’: klein en afhankelijk maken.
Yahweh liet Israël honger lijden om te laten zien dat Zijn volk van Hem leeft (vers 3).
Hetzelfde woord staat in Exod. 10:3.
נִסָּה (nissah), ‘op de proef stellen’: zie Exod. 15:25 en 16:4.
3Hij vernederde je, liet je honger lijden en gaf je het manna te eten, dat je niet kende en je vaders niet kenden. Zo liet Hij je weten: de mens leeft niet van brood alleen. Maar de mens leeft van alles wat uit de mond van Yahweh komt.
וַֽיְעַנְּךָ֮
(vayanekha)
en Hij vernederde je
וַיַּרְעִבֶךָ֒
(vayarivekha)
en Hij liet je honger lijden
וַיַּֽאֲכִֽלְךָ֤
(vayaakhilkha)
en Hij liet je eten
אֶת
(et)
(obj.)
הַמָּן֙
(haman)
het manna
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
dat
לֹא
(lo)
niet
יָדַ֔עְתָּ
(yadata)
je kende
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
יָדְע֖וּן
(yadeun)
kenden
אֲבֹתֶ֑יךָ
(avoteikha)
je vaders
לְמַ֣עַן
(lemaan)
opdat
הוֹדִֽעֲךָ֗
(hodiakha)
Hij je liet weten
כִּ֠י
(ki)
dat
לֹ֣א
(lo)
niet
עַל
(al)
van
הַלֶּ֤חֶם
(halechem)
het brood
לְבַדּוֹ֙
(levado)
alleen
יִחְיֶ֣ה
(yichye)
zal leven
הָֽאָדָ֔ם
(haadam)
de mens
כִּ֛י
(ki)
maar
עַל
(al)
van
כָּל
(kal)
alles
מוֹצָ֥א
(motsa)
wat uitgaat van
פִֽי
(pi)
de mond van
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
יִחְיֶ֥ה
(yichye)
zal leven
הָאָדָֽם
(haadam)
de mens
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
מָן (man), ‘manna’: het brood uit de hemel in de woestijn (Exod. 16:31–35).
Mozes herinnert eraan dat het volk hiervan 40 jaar leefde.
7Want Yahweh, je Elohim, brengt je naar een goed land. Een land met beken vol water, met bronnen en diepe wateren die in het dal en op de berg ontspringen,
כִּ֚י
(ki)
want
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֔יךָ
(eloheikha)
je Elohim
מְבִֽיאֲךָ֖
(meviakha)
brengt je
אֶל
(el)
naar
אֶ֣רֶץ
(erets)
een land
טוֹבָ֑ה
(tova)
goed
אֶ֚רֶץ
(erets)
een land van
נַ֣חֲלֵי
(nachalei)
beken van
מָ֔יִם
(mayim)
water
עֲיָנֹת֙
(ayanot)
bronnen
וּתְהֹמֹ֔ת
(utehomot)
en diepe wateren
יֹצְאִ֥ים
(yotseim)
die uitkomen
בַּבִּקְעָ֖ה
(babiqa)
in het dal
וּבָהָֽר
(uvahar)
en op de berg
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
תְּהֹמֹת (tehomot), ‘diepe wateren’: water uit de diepte van de aarde, dat als bron omhoog komt.
9een land waar je brood eet zonder gebrek, waar het je aan niets ontbreekt. Een land waarvan de stenen ijzer zijn en waar je koper uit de bergen kunt delven.
אֶ֗רֶץ
(erets)
een land
אֲשֶׁ֨ר
(asher)
waar
לֹ֤א
(lo)
niet
בְמִסְכֵּנֻת֙
(bemiskenut)
in gebrek
תֹּֽאכַל
(tokhal)
je zult eten
בָּ֣הּ
(bah)
daarin
לֶ֔חֶם
(lechem)
brood
לֹֽא
(lo)
niet
תֶחְסַ֥ר
(techsar)
het zal ontbreken
כֹּ֖ל
(kol)
alles
בָּ֑הּ
(bah)
daarin
אֶ֚רֶץ
(erets)
een land
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
waarvan
אֲבָנֶ֣יהָ
(avaneiha)
haar stenen
בַרְזֶ֔ל
(barzel)
ijzer
וּמֵהֲרָרֶ֖יהָ
(umeharareiha)
en uit haar bergen
תַּחְצֹ֥ב
(tachtsov)
je zult delven
נְחֹֽשֶׁת
(nechoshet)
koper
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
15die je geleid heeft door de grote en ontzagwekkende woestijn, met vurige slangen en schorpioenen, door dorstig land waar geen water is. Hij liet water voor je komen uit de harde rots,
הַמּוֹלִ֨יכֲךָ֜
(hamolikhakha)
die je liet gaan
בַּמִּדְבָּ֣ר
(bamidbar)
door de woestijn
הַגָּדֹ֣ל
(hagadol)
de grote
וְהַנּוֹרָ֗א
(vehanora)
en de ontzagwekkende
נָחָ֤שׁ
(nachash)
slang
שָׂרָף֙
(saraf)
vurige
וְעַקְרָ֔ב
(veaqrav)
en schorpioen
וְצִמָּא֖וֹן
(vetsimaon)
en dorst
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
waar
אֵֽין
(ein)
niet is
מָ֑יִם
(mayim)
water
הַמּוֹצִ֤יא
(hamotsi)
die uitbracht
לְךָ֙
(lekha)
voor jou
מַ֔יִם
(mayim)
water
מִצּ֖וּר
(mitsur)
uit de rots van
הַֽחַלָּמִֽישׁ
(hachalamish)
de harde rots
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
שָׂרָף (saraf), ‘vurig’: een slang waarvan de beet als vuur brandt.
צִמָּאוֹן (tsimmaon), ‘dorst’: een uitgedroogd land. Het water uit de rots staat in Exod. 17:6.
חַלָּמִישׁ (challamish), ‘harde rots’: een zeer harde steen.
16Hij gaf je in de woestijn manna te eten, dat je vaders niet kenden. Dat deed Hij om je te vernederen en op de proef te stellen, om het uiteindelijk goed met je te maken,
הַמַּֽאֲכִ֨לְךָ֥
(hamaakhilkha)
die je liet eten
מָן֙
(man)
manna
בַּמִּדְבָּ֔ר
(bamidbar)
in de woestijn
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
dat
לֹא
(lo)
niet
יָדְע֖וּן
(yadeun)
kenden
אֲבֹתֶ֑יךָ
(avoteikha)
je vaders
לְמַ֣עַן
(lemaan)
opdat
עַנֹּֽתְךָ֗
(anotekha)
Hij je vernederde
וּלְמַ֨עַן֙
(ulemaan)
en opdat
נַסֹּתֶ֔ךָ
(nasotekha)
Hij je op de proef stelde
לְהֵיטִֽבְךָ֖
(leheitivkha)
om het goed met je te maken
בְּאַחֲרִיתֶֽךָ
(beacharitekha)
aan je einde
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
18Denk aan Yahweh, je Elohim, want Hij is het die je kracht geeft om rijkdom te verwerven. Zo houdt Hij Zijn verbond dat Hij aan je vaders gezworen heeft, zoals het vandaag is.
וְזָֽכַרְתָּ֙
(vezakharta)
en je zult gedenken
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֔יךָ
(eloheikha)
je Elohim
כִּ֣י
(ki)
want
ה֗וּא
(hu)
Hij
הַנֹּתֵ֥ן
(hanoten)
die geeft
לְךָ֛
(lekha)
aan jou
כֹּ֖חַ
(koach)
kracht
לַעֲשׂ֣וֹת
(laasot)
om te maken
חָ֑יִל
(chayil)
rijkdom
לְמַ֨עַן
(lemaan)
opdat
הָקִ֧ים
(haqim)
Hij bevestigt
אֶת
(et)
(obj.)
בְּרִית֛וֹ
(berito)
Zijn verbond
אֲשֶׁר
(asher)
dat
נִשְׁבַּ֥ע
(nishba)
Hij zwoer
לַאֲבֹתֶ֖יךָ
(laavoteikha)
aan je vaders
כַּיּ֥וֹם
(kayom)
zoals op de dag
הַזֶּֽה
(haze)
deze
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Het is Yahweh die de kracht geeft om rijkdom te verwerven.
Zo houdt Hij Zijn verbond met de vaders (Gen. 15:18; 17:7).
19Maar als je Yahweh, je Elohim, toch vergeet en andere goden achternagaat, ze dient en je voor hen neerbuigt, dan getuig ik vandaag tegen je. Je zult zeker omkomen.
וְהָיָ֗ה
(vehaya)
en het zal zijn
אִם
(im)
als
שָׁכֹ֤חַ
(shakhoach)
volkomen
תִּשְׁכַּח֙
(tishkach)
je vergeet
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֔יךָ
(eloheikha)
je Elohim
וְהָֽלַכְתָּ֗
(vehalakhta)
en je gaat
אַחֲרֵי֙
(acharei)
achter
אֱלֹהִ֣ים
(Elohim)
goden
אֲחֵרִ֔ים
(acherim)
andere
וַעֲבַדְתָּ֖ם
(vaavadtam)
en je dient hen
וְהִשְׁתַּחֲוִ֣יתָ
(vehishtachavita)
en je buigt je neer
לָהֶ֑ם
(lahem)
voor hen
הַעִדֹ֤תִי
(haidoti)
ik getuig
בָכֶם֙
(bakhem)
tegen jullie
הַיּ֔וֹם
(hayom)
vandaag
כִּ֥י
(ki)
dat
אָבֹ֖ד
(avod)
omkomen
תֹּאבֵדֽוּן
(tovedun)
jullie zullen omkomen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
הַעִדֹתִי (ha’edoti), ‘ik getuig’: Mozes roept getuigen op, zoals in een rechtszaak.