Numeri 11

מִתְאֹנְנִים (mit’onenim), ‘klagenden’: een zeldzaam werkwoord voor ontevreden mopperen.

Het volk klaagt zonder een duidelijke reden.

צָעַק (tsa’aq), ‘in nood roepen’, hoort bij het woord ‘noodkreet’ (tsa’aqah): het volk roept Mozes aan als bemiddelaar.

Taberah (תַּבְעֵרָה, tav’erah), ‘brand’: de plaats is niet bekend.

Zij lag in de woestijn Paran, tussen de Sinaï en Chaserot (vers 35 en Num. 10:12).

Het onderwerp van ‘noemde’ staat er niet; wij vertalen ‘men noemde’.

Vergelijk Deut. 9:22.

הָאסַפְסֻף (ha’asafsuf), ‘het samengeraapte volk’: een zeldzaam woord voor mensen die zijn meegekomen, maar niet tot Israël behoren.

Vergelijk de ‘gemengde schare’ in Exod. 12:38.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

הֶחָצִיר (hechatsir), ‘prei’: ook ‘bieslook’ of ‘gras’ is mogelijk.

De andere vijf zijn komkommers, meloenen (waarschijnlijk watermeloenen), uien en knoflook.

נַפְשֵׁנוּ יְבֵשָׁה (nafshenu yevesha), ‘onze ziel is dor’: נֶפֶשׁ (nefesh) betekent hier ‘ziel, leven, eetlust’.

Het volk bedoelt dat het verlangen en de kracht weg zijn.

בְּדֹלַח (bedolach), ‘bedolach’: een kostbaar geelachtig of wit hars of een edelsteen.

De betekenis is niet zeker.

Zie Gen. 2:12.

לְשַׁד הַשָּׁמֶן (leshad hashamen) vertalen wij ‘een oliekoek’.

Het woord שַׁד (shad) komt maar één keer voor; de betekenis is niet zeker.

De Septuaginta heeft ‘een koek gebakken in olie’.

In Exod. 16:31 smaakt het manna als een koek met honing.

הָאֹמֵן (ho’omen), ‘de verzorger’: iemand die voor een zuigeling zorgt, zoals een voedster of een pleegvader.

De woorden die Mozes citeert (‘Draag het aan je borst’) komen niet letterlijk elders voor.

Wij zetten ze rood, omdat Mozes ze aan Yahweh toeschrijft.

Dit zijn de oudsten en opzichters die Mozes al kende (Exod. 24:1 en 24:9).

De opzichters (שֹׁטְרִים, shoterim) zijn ook de opzichters van Exod. 5:6.

וְאָצַלְתִּי (we’atsalti), ‘Ik neem een deel’: letterlijk ‘Ik zal opzijzetten, afscheiden’.

De Geest die op Mozes is, wordt met de zeventig gedeeld.

רוּחַ (ruach) is hier de Geest van Yahweh, vergelijk vers 29 (‘Zijn Geest’).

Daarom schrijven wij ‘Geest’ met een hoofdletter.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

זָרָא (zara), ‘walging’: iets waarvan je een afkeer krijgt.

Het volk eet maar één maand, tot het er genoeg van heeft.

600.000 man te voet is het aantal strijdbare mannen uit Num. 1:46; Exod. 12:37.

Yahweh spreekt over Zichzelf als ‘de hand van Yahweh’, zoals het Hebreeuws zegt.

‘Te kort’ betekent: te zwak om te doen wat Hij belooft.

וְלֹא יָסָפוּ (welo yasafu), ‘maar daarna niet meer’: de oudsten profeteerden alleen op dat ogenblik, als teken dat de Geest op hen rustte.

Een andere lezing is ‘zij hielden niet op’; wij volgen de eerste.

Eldad (אֶלְדָּד) en Medad (מֵידָד) bleven in het kamp, hoewel zij bij de zeventig hoorden.

De Geest rust ook op hen.

מִבְּחֻרָיו (mibbechuraw) lezen wij als ‘een van zijn uitgekozenen’.

Ook mogelijk is ‘van zijn jonge jaren af’, naar de leeftijd van Jozua toen hij Mozes ging dienen (Exod. 33:11).

Mozes wil dat alle mensen van Yahweh profeteren.

Dat is een belofte die ook in Joël 2:28 voorkomt.

רוּחַ (ruach), ‘wind’: hier een wind van Yahweh.

Vergelijk Exod. 16:13, waar de kwartels ook komen.

חֹמֶר (chomer), een inhoudsmaat van ongeveer 220 liter (10 efa).

Zelfs wie het minst verzameld had, had dus enorm veel.

Het getal is onzeker.

Kibrot-Hattaava (קִבְרוֹת הַתַּאֲוָה, qivroth hatta’awah), ‘graven van de begeerte’: de plaats is niet bekend.

Zij lag tussen de Sinaï en Chaserot.

Chaserot (חֲצֵרוֹת, chatserot): de ligging is onzeker.

Een voorstel is het huidige Ain Chudra, ongeveer 50 kilometer ten noordoosten van de Jebel Musa op het Sinaïschiereiland (Egypte).

Dit is niet zeker.