Joël 1

יוֹאֵל (Yo’el), ‘Joël’: de naam betekent ‘Yahweh is El’.

Over Joël en zijn vader Petoeël (פְּתוּאֵל) weten wij alleen wat hier staat.

Het boek noemt geen koning, dus de tijd waarin Joël optrad is niet te bepalen.

Hier staan vier woorden voor sprinkhanen of voor de stadia van de sprinkhaan: גָּזָם (gazam), ‘knipper’; אַרְבֶּה (arbeh), ‘sprinkhaan’; יֶלֶק (yelek), ‘vreter’; חָסִיל (chasil), ‘kaalvreter’.

Welk woord welke soort of welke fase is, is onzeker.

Wij houden in het hele boek dezelfde vier namen aan; in Joël 2:25 staan zij in een andere volgorde.

Het woord arbeh staat ook in Exod. 10:4.

עָסִיס (asis), ‘zoete wijn’: het sap van de druif of de nieuwe, zoete wijn.

Wij onderscheiden het van תִּירוֹשׁ (tirosh), ‘most’ (vers 10).

גּוֹי (goy), ‘volk’: het Hebreeuws noemt hier een volk met tanden van een leeuw.

Het beeld past bij de sprinkhanenzwerm van vers 4; sommigen denken ook aan een vijandelijk leger.

Het Hebreeuws kiest niet, en wij laten het beeld staan.

קְצָפָה (qetsafah), ‘splinters’: het woord staat alleen hier.

De betekenis is onzeker: ‘splinters’, ‘afgebroken stukken’ of ‘schuim’.

אֱלִי (eli), ‘weeklaag’: dit is een vrouwelijke aanspreking, tot een vrouw.

Wie wordt aangesproken, staat er niet bij; mogelijk is het het volk of de stad.

מִנְחָה (minchah), ‘graanoffer’, en נֶסֶךְ (nesech), ‘plengoffer’: deze offers hoorden bij het dagelijkse offer in het huis van Yahweh.

Zonder koren en wijn kunnen zij niet meer worden gebracht.

Zie Num. 28:7–8.

הוֹבִישׁ (hovish), ‘is opgedroogd’: dit werkwoord klinkt als het werkwoord voor ‘beschaamd zijn’.

In de verzen 10, 11, 12 en 17 spelen beide betekenissen mee.

Wij vertalen ‘opgedroogd’ en ‘verdord’ bij gewassen, en ‘beschaamd’ bij mensen (vers 11).

הֹבִישׁוּ (hovishu), ‘wees beschaamd’: het gebaar van mensen die het gewas zien mislukken.

Het woord klinkt als het werkwoord voor ‘verdorren’ in vers 10.

תַּפּוּחַ (tappuach), ‘appelboom’: de boom is niet zeker vast te stellen; het kan ook de abrikozenboom of de kweepeer zijn.

עֲצָרָה (atsarah), ‘plechtige bijeenkomst’: een samenkomst waarbij het volk zich van gewone arbeid onthoudt.

Het woord is verwant aan עֲצֶרֶת (atseret), dat wij in Lev. 23:36 en Deut. 16:8 met ‘slotsamenkomst’ vertalen.

Hier gaat het om een bijzondere bijeenkomst bij een vasten, niet om het slot van een feest.

יוֹם יְהוָה (yom Yahweh), ‘de dag van Yahweh’: de dag waarop Yahweh zichtbaar ingrijpt en oordeelt.

Het thema loopt door het hele boek: Joël 2:1, 2:11 en in het vervolg van het boek.

Vergelijk Jes. 13:6 en Ezech. 30:3.

Dit vers bevat drie woorden die elders niet of zelden voorkomen: פְּרֻדוֹת (perudot), ‘zaadkorrels’; מֶגְרְפֹתֵיהֶם (megrefoteihem), ‘hun kluiten’; מַמְּגֻרוֹת (mammegurot), ‘graanschuren’.

De betekenis van de eerste twee is onzeker.

Het beeld is dat het zaad in de droge grond verschrompelt.

De voorraadschuren staan leeg en vervallen.

נֶאְשָׁמוּ (ne’shamu), ‘boeten’: het werkwoord hoort bij ‘schuld’ (asham) en kan ook ‘lijden’ of ‘verwoest zijn’ betekenen.

Het vee draagt de gevolgen mee.

Joël spreekt hier Yahweh rechtstreeks aan, met ‘U’.

De woorden zijn van de profeet, daarom staan zij zwart.

Vers 20 gaat door met dezelfde aanspreking.