Maleachi 1

מַלְאָכִי (Mal’akhi), ‘Maleachi’: het woord betekent ‘mijn bode’ (zie ook 3:1). Het is onzeker of dit een eigennaam is of een titel van de profeet. Wij schrijven ‘Maleachi’, zoals de overlevering de naam geeft.

בְּיַד (beyad), ‘door de hand van’: de profeet is het werktuig, Yahweh is de spreker.

בַּמָּה (bammah), ‘waarin?’: de vraag van het volk keert terug als refrein (1:2, 6, 7; 2:17; 3:7, 8; vergelijk 3:13). Yahweh spreekt, het volk werpt tegen. De woorden van het volk staan zwart, de woorden van Yahweh rood. Zo is het hele boek gebouwd.

אֲהַבְתִּי (ahavti), ‘Ik heb liefgehad’: de eerste woorden van Yahweh in dit boek gaan over liefde.

עֵשָׂו (Esav), ‘Ezau’, en יַעֲקֹב (Ya’aqov), ‘Jakob’: de twee zonen van Isaak (Gen. 25:19–26). Ezau is de stamvader van Edom (Gen. 36:1). Hier staan zij voor de twee volken.

תַּנּוֹת מִדְבָּר (tannot midbar), ‘jakhalzen van de woestijn’: het woord is een vrouwelijke meervoudsvorm van תַּן (tan), ‘jakhals’, en komt verder alleen hier voor. Zie ook Jes. 34:13, over Edom.

אֱדוֹם (Edom): de nakomelingen van Ezau; het gebied ten zuiden van de Dode Zee.

רֻשַּׁשְׁנוּ (rushashnu), ‘wij zijn verbrijzeld’: een zeldzame vorm van het werkwoord רָשַׁשׁ (rashash), ‘verbrijzelen’. De betekenis is niet helemaal zeker.

זָעַם (za’am), ‘toornen’: het werkwoord zegt dat Yahweh toornt op het volk van Edom. ‘Voor eeuwig’ is עַד עוֹלָם (ad olam).

‘Zo zegt Yahweh van de legermachten’ staat hier midden in een rode rede en is daarom rood. De woorden van Edom en van Yahweh staan tussen enkele aanhalingstekens in die rede.

כָּבוֹד (kavod), ‘eer’, en מוֹרָא (mora), ‘ontzag’: een zoon en een knecht tonen eer en ontzag. Yahweh vraagt waar dat voor Hem blijft.

בּוֹזֵי שְׁמִי (bozei shemi), ‘die Mijn naam minachten’: de priesters worden beschuldigd. Het werkwoord בָּזָה (bazah), ‘minachten’, keert terug in 1:7 en 1:12 (‘verachtelijk’).

Vanaf hier tot en met 2:9 spreekt Yahweh tot de priesters.

לֶחֶם (lechem), ‘voedsel’: letterlijk ‘brood’, hier de offergaven die op het altaar komen. Zie Lev. 21:6, ‘het voedsel van hun Elohim’.

שֻׁלְחַן יְהוָה (shulchan Yahweh), ‘de tafel van Yahweh’: het altaar. Zie ook Ezech. 41:22.

פֶּחָה (pechah), ‘landvoogd’: de Perzische ambtenaar, zoals in Hag. 1:1. De priesters zouden zo’n gebrekkig dier niet aan hun landvoogd durven geven.

הֲיִשָּׂא פָנֶיךָ (hayissa fanekha), ‘zal hij jou gunstig ontvangen?’: letterlijk ‘zal hij jouw gezicht opheffen?’. Het is een uitdrukking voor welwillend ontvangen. Dezelfde uitdrukking staat in vers 9.

וִיחָנֵנוּ (viychanenu), ‘zodat Hij ons genadig is’: het woord ‘ons’ laat open wie spreekt. Het is bijtend: Yahweh wijst de priesters erop dat hun smeekbede zinloos is zolang zij zulke gaven brengen.

תָאִירוּ (ta’iru), ‘aansteken’: letterlijk ‘laten schijnen’, van אוֹר (or), ‘licht’.

חִנָּם (chinnam), ‘voor niets’: zonder dat het iets oplevert.

מֻקְטָר מֻגָּשׁ (muqtar muggash), ‘wierook, aangeboden’: twee lijdende deelwoorden. Het eerste is verwant met קְטֹרֶת (qetoret), ‘wierook’; zie Exod. 30:1.

מִנְחָה טְהוֹרָה (minchah tehorah), ‘rein graanoffer’: tegenover het bezoedelde voedsel van 1:7.

אוֹתוֹ (oto), ‘het’: waarschijnlijk wijst het naar ‘Mijn naam’ (vers 11). Het kan ook naar de tafel of het altaar verwijzen.

נִיבוֹ (nivo), ‘zijn opbrengst’: een zeldzaam woord, met de betekenis ‘vrucht’ (vergelijk Jes. 57:19).

וְהִפַּחְתֶּם (vehippachtem), ‘en jullie snuiven’: van נָפַח (nafach), ‘blazen’; hier een minachtend blazen. Het Hebreeuws laat open waarop zij snuiven: waarschijnlijk op de tafel of op het offer.

גָּזוּל (gazul), ‘wat geroofd is’: een dier dat door een roofdier is weggerukt of dat gestolen is.

מָשְׁחָת (mashchat), ‘gebrekkig’: letterlijk ‘bedorven, beschadigd’.

לַאדֹנָי (la’Adonai), ‘aan de Heer’: zie de uitleg bij vers 12.

מֶלֶךְ גָּדוֹל (melekh gadol), ‘grote Koning’: Yahweh noemt Zichzelf Koning. Wij schrijven ‘Koning’ met een hoofdletter, zoals in Jes. 6:5.