Amos 5

קִינָה (qinah), ‘klaaglied’: een lied van rouw bij een dode.

Amos zingt het over Israël alsof het al gestorven is.

בְּתוּלַת יִשְׂרָאֵל (betulat Yisrael), ‘de maagd Israël’: Israël als jonge vrouw.

דִּרְשׁוּנִי וִחְיוּ (dirshuni vichyu), ‘zoek Mij en leef’: ‘zoeken’ (darash) is hier Yahweh raadplegen en zich tot Hem wenden.

Het werkwoord keert terug in vers 5 en 6.

Zie Betel: Betel ligt bij het huidige Beitin, ongeveer 17 km ten noorden van Jeruzalem.

Zie Gilgal (bij Jericho?; ligging onzeker): Het is niet zeker welk Gilgal hier bedoeld is.

Een mogelijkheid is het Gilgal bij Jericho (Jozua 4:19).

Dit is niet zeker.

Zie Gilgal (bij Betel?; ligging onzeker): Een andere mogelijkheid is een Gilgal in het bergland bij Betel, vermoedelijk bij het huidige Jiljilya.

Dit is niet zeker.

Zie Beër-Sjeba: Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, ongeveer 75 km ten zuidwesten van Jeruzalem.

Betel, Gilgal en Beër-Sjeba waren heiligdommen.

Beër-Sjeba lag in het zuiden van Juda; zie ook Amos 8:14.

Zie Betel: Betel ligt bij het huidige Beitin, ongeveer 17 km ten noorden van Jeruzalem.

‘Het huis van Jozef’ zijn de noordelijke stammen, vooral Efraïm en Manasse, de zonen van Jozef.

Zie ook 5:15 en 6:6.

לַעֲנָה (la'anah), ‘alsem’: een bittere plant.

Het is een beeld voor bitterheid; zie ook 6:12.

כִימָה (kimah), ‘de Plejaden’, en כְּסִיל (kesil), ‘Orion’: sterrenbeelden.

De gangbare weergave is niet helemaal zeker; zie Job 9:9 en 38:31.

מַבְלִיג (mavlig), ‘laat losbarsten’: een zeldzaam werkwoord.

De betekenis is onzeker; het kan ook ‘laat oplichten’ betekenen.

‘De poort’ is de plaats van het stadsbestuur en van de rechtspraak.

Zie ook vers 12 en 15.

בּוֹשַׁסְכֶם (boschaskhem), ‘jullie vertrappen’: het woord komt alleen hier voor en de betekenis is onzeker.

כֹּפֶר (kofer), ‘losgeld’: hier een omkoopsom.

Elders is het het losgeld voor een leven, zoals in Exod. 21:30.

הַמַּשְׂכִּיל (hamaskil), ‘de verstandige’: wie inzicht heeft.

Het Hebreeuws zegt niet waarom hij zwijgt; het kan wijzen op gevaar of op de zinloosheid van spreken.

שְׁאֵרִית יוֹסֵף (sheerit Yosef), ‘het overblijfsel van Jozef’: de rest van het noordelijke rijk.

אֲדֹנָי (Adonai), ‘de Heer’: de titel staat hier achter de namen Yahweh en Elohim van de legermachten.

‘Ik trek door je midden’: vergelijk Exod. 12:12, waar Yahweh door Egypte gaat.

Nu gaat Hij op dezelfde wijze door Israël.

יוֹם יְהוָה (yom Yahweh), ‘de dag van Yahweh’: de dag waarop Yahweh ingrijpt en oordeelt.

Het volk verlangt ernaar; Amos zegt dat die dag duisternis is en geen licht.

עַצְּרֹתֵיכֶם (atsroteykhem), ‘jullie slotsamenkomsten’: plechtige samenkomsten bij de feesten, zoals in Lev. 23:36.

שֶׁלֶם (shelem), ‘vredeoffer’: hetzelfde offer als de shelamim in de wet.

סִכּוּת (Sikkut) en כִּיּוּן (Kiyun): de betekenis van deze woorden is onzeker.

Het kunnen namen van goden zijn, of woorden voor ‘tent’ en ‘sokkel’.

Zie ook Hand. 7:42–43.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Sommige oude vertalingen lezen de woorden anders.

De zin kan ook verleden tijd zijn: ‘jullie hebben gedragen’.

Zie Damascus: Damascus ligt aan de voet van het Antilibanon, in het huidige Syrië.

‘Elohim van de legermachten is Zijn naam’ is een woord van de profeet over Yahweh; het hoort niet meer bij de woorden die Yahweh zelf spreekt.