Matteüs 10

ἐξουσία (exousia), ‘gezag’: zie 8:9. ἀκάθαρτος (akathartos), ‘onrein’: een onreine geest is een boze geest.

De twaalf leerlingen vormen een getal dat doet denken aan de twaalf stammen van Israël.

ἀπόστολος (apostolos), ‘apostel’: iemand die gezonden wordt.

Zie ook Mark. 3:13–19; Luc. 6:12–16.

Ἀλφαῖος (Alfeüs) is een nieuwe naam in ons boek.

Matteüs de tollenaar: zie 9:9.

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) staat hier ‘Lebbeüs, bijgenaamd Taddeüs’; de SBLGNT heeft alleen ‘Taddeüs’.

Καναναῖος (Kananaios) komt van een Aramees woord voor ‘ijveraar’ (qan’ana); het betekent dus niet ‘uit Kana’.

Wij vertalen ‘de Zeloot’ (ζηλωτής, zelotes), zoals Luc. 6:15 en Mark. 3:18 hem noemen.

ἔθνος (ethnos), ‘volk’; in het meervoud ‘de volken’: de niet-Joden.

De Samaritanen woonden in het gebied van Samaria; zie 2 Kon. 17:24–41.

‘De verloren schapen van het huis van Israël’: vergelijk Jer. 50:6, ‘Mijn volk was een kudde verloren schapen’.

Dezelfde woorden als in 3:2 en 4:17.

Zie ook Luc. 10:9. λεπρός (lepros), ‘melaatse’: zie 8:2.

Wij vertalen κτάομαι (ktaomai) letterlijk als ‘aanschaffen’. χαλκός (chalkos) is ‘koper’ en staat hier voor koperen munten. ζώνη (zone), ‘gordel’: een band om het middel, waarin men geld kon dragen.

πήρα (pera), ‘reistas’: een tas voor onderweg. χιτών (chiton), ‘hemd’: het lange kledingstuk dat men onder de mantel droeg. τροφή (trophe), ‘voedsel’: zie 3:4.

ἄξιος (axios), ‘waardig’: iemand die bereid is jullie te ontvangen.

εἰρήνη (eirene), ‘vrede’: het Hebreeuwse שָׁלוֹם (shalom), het groeten en zegenen met vrede.

Het stof van de voeten schudden was een teken dat men niets met die plaats te maken wilde hebben.

Zie Sodom en Gomorra: De ligging van Sodom en Gomorra is niet met zekerheid bekend; ze worden bij de Dode Zee gezocht.

Sodom en Gomorra: zie Gen. 19:24–25. κρίσις (krisis), ‘oordeel’.

ἀκέραιος (akeraios), ‘zuiver’: onvermengd, zonder bedrog. φρόνιμος (phronimos), ‘verstandig’: slim in wat men doet.

συνέδριον (synedrion), ‘raad’: hier in het meervoud, dus plaatselijke raden die recht spraken.

Vergelijk ‘de Raad’ in 5:22. μαστιγόω (mastigoo), ‘geselen’: met een zweep slaan.

ἡγεμών (hegemon), ‘stadhouder’: een bestuurder die namens de keizer een gebied regeerde.

Zo heet ook Pilatus in 27:2. μαρτύριον (martyrion), ‘getuigenis’: zie 8:4.

Zie ook Mark. 13:11; Luc. 12:11–12.

‘Jullie Vader’ is Elohim; ‘de Geest’ is de Geest van Elohim, zoals in 3:16.

Vergelijk Micha 7:6, dat in vers 35–36 wordt aangehaald.

Zie ook Mark. 13:13; Luc. 21:17.

τελέω (teleo), ‘voltooien, ten einde brengen’: wij vertalen letterlijk ‘klaar zijn met’.

Wat Yeshua met de komst van de Mensenzoon bedoelt, laat de tekst open.

Over de Mensenzoon: zie 8:20 en Dan. 7:13.

Zie ook Luc. 6:40; Joh. 13:16; Joh. 15:20.

Βεελζεβούλ (Beelzeboul), ‘Beëlzebul’: de naam lijkt op Baäl-Zebub, de god van Ekron (2 Kon. 1:2–3).

De betekenis is niet zeker. οἰκοδεσπότης (oikodespotes) is de heer van het huis; Yeshua bedoelt Zichzelf. οἰκιακοί (oikiakoi), ‘huisgenoten’.

ἀποκαλύπτω (apokalypto), ‘onthullen’: het bedekte wegnemen.

ψυχή (psyche) kan ‘ziel’ en ‘leven’ betekenen.

Hier staat het tegenover het lichaam, dus ‘ziel’; in vers 39 vertalen wij ‘leven’. γέεννα (geenna), ‘Gehenna’: van het Hebreeuwse גֵּי הִנֹּם (ge-hinnom), het dal van Hinnom ten zuiden van Jeruzalem (Joz. 15:8; Jer. 7:31).

ἀσσάριον (assarion): een kleine koperen munt, ongeveer een zestiende deel van een denarie.

Een denarie was ongeveer het loon voor een dag werk. στρουθίον (strouthion), ‘mus’: een klein vogeltje.

Letterlijk ‘belijdt in Mij’; dat is een Semitische manier van zeggen.

‘Mijn Vader’ is Elohim.

μάχαιρα (machaira), ‘zwaard’: een kort zwaard.

Het citaat is Micha 7:6.

Het Hebreeuws heeft ‘de zoon veracht zijn vader, de dochter staat op tegen haar moeder, de schoondochter tegen haar schoonmoeder’; de Griekse tekst heeft ‘een mens tegen zijn vader’ en ‘verdelen’ (διχάζω, dichazo).

Vers 36 geeft het slot van Micha 7:6.

φιλέω (phileo), ‘liefhebben’.

σταυρός (stauros), ‘kruis’: de paal of balk waaraan de Romeinen mensen terechtstelden.

ψυχή (psyche), ‘leven’: zie vers 28.

δέχομαι (dechomai), ‘ontvangen’: als gast welkom heten.

‘Hem die Mij gezonden heeft’ is de Vader.

εἰς ὄνομα (eis onoma), letterlijk ‘in de naam van’: wij schrijven ‘omdat hij een profeet is’. μισθός (misthos), ‘loon’.

Het Grieks heeft alleen ψυχροῦ (psychrou), ‘koud’; ‘water’ voegt het Nederlands toe.

‘Deze kleinen’ zijn de leerlingen.

Zie ook Mark. 9:41.