Zacharia 14

ליהוה (laYahweh), ‘voor Yahweh’: een dag die aan Yahweh toebehoort, zoals ‘de dag van Yahweh’ in Jes. 2:12 en Joël 2:1.

Vanaf dit vers beschrijft de profeet de dag; hij is de spreker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Vanaf hier tot het einde van het vers spreekt Yahweh in de eerste persoon (‘Ik zal verzamelen’).

Dat staat rood.

Vers 3 gaat weer over Hem in de derde persoon en staat zwart.

Dat Yahweh alle volken verzamelt, komt ook voor in Joël 4:2 en 4:12 (NL 3:2 en 3:12; daar voor het gericht in het dal van Josafat).

In de geschreven tekst (ketiv) staat תשגלנה (tishgalnah), een grof woord.

De voorgelezen tekst (qere) is תִּשָּׁכַ֑בְנָה (tishkavnah), ‘zij worden beslapen’.

Wij volgen de qere.

Het werkwoord shakhav betekent ‘liggen met’; in dit oorlogsbeeld gaat het om geweld, daarom vertalen wij ‘verkracht’, zoals in Jes. 13:16.

כיום הלחמו ביום קרב (keyom hillachamo beyom qerav), ‘zoals Hij strijdt op een dag van strijd’: een verwijzing naar eerdere oorlogen van Yahweh voor Zijn volk, zoals bij de Rietzee (Exod. 14:14; 15:3).

Zie Olijfberg: De Olijfberg ligt ten oosten van Jeruzalem, aan de overkant van het Kidrondal.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

הר הזתים (har hazzetim), ‘de Olijfberg’: de berg ten oosten van Jeruzalem, aan de andere kant van het Kidrondal (2 Sam. 15:30).

Dat Yahweh er met Zijn voeten staat, is een menselijk beeld: Hij komt op aarde, zoals in Ezech. 43:7.

ונסתם (venastem), ‘jullie zullen vluchten’: de medeklinkers laten ook ‘het dal zal afgesloten worden’ toe (van een ander werkwoord, ‘afsluiten’).

De klinkers geven ‘vluchten’ (nus).

Wij volgen de klinkers.

יקרות (yeqarot), ‘kostbaarheden’, en וקפאון (veqippa’on), ‘en stolling’: de betekenis is onzeker.

Mogelijk ‘de glanzende lichten zullen stollen’, mogelijk ‘kou en vorst’.

Er zal geen gewoon licht zijn.

Het geschreven woord (ketiv) is יקפאון (yiqpa’un), ‘zij zullen stollen’.

De te lezen vorm (qere) is וְקִפָּאֽוֹן (veqippa’on), ‘en stolling’.

Wij volgen de qere.

Sommige oude vertalingen lezen anders.

יודע ליהוה (yivvada laYahweh), ‘bekend bij Yahweh’: alleen Hij weet wat voor dag het is.

Het is geen gewone dag en geen nacht.

Het licht komt pas op het einde (‘tegen de avond’).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

מים חיים (mayim chayyim), ‘levend water’: stromend water, anders dan water uit een put of regenbak.

Zie ook Ezech. 47:1–12 en Joël 4:18 (NL 3:18).

יהוה אחד ושׁמו אחד (Yahweh echad ushemo echad), ‘Yahweh zal één zijn en Zijn naam één’: een echo van Deut. 6:4.

Als koning van heel de aarde wordt Hij als de enige Elohim erkend, en overal met één naam aangeroepen.

Zie Araba: De Araba is het diepe dal ten zuiden van de Dode Zee, tot aan de Golf van Akaba.

Zie Geba: Geba (nu Jaba) lag ten noordoosten van Jeruzalem, in Benjamin.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Poort van Benjamin (ligging onzeker): De Poort van Benjamin was een stadspoort aan de noordkant van Jeruzalem, op de weg naar het land Benjamin.

De precieze plaats is niet zeker.

Zie Hoekpoort (ligging onzeker): De Hoekpoort was een poort in de muur van Jeruzalem, waarschijnlijk in het noordwesten.

De precieze plaats is niet zeker.

כערבה (ka’aravah), ‘zoals de Araba’: de Araba is de diepe vlakte van de Jordaan tot de Zoutzee en verder naar het zuiden.

Het land rond Jeruzalem zal vlak worden, zodat de stad hoog uitsteekt.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

וחרם (vecherem), ‘en ban’: de ban (cherem) is de overgave aan Yahweh, meestal door vernietiging (Joz. 6:17–18).

Er zal geen ban meer zijn, dus geen vloek of verwoesting over Jeruzalem.

Zie ook Deut. 33:28 voor ‘in veiligheid wonen’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

המגפה (hammaggefah), ‘de plaag’: dezelfde plaag die Yahweh in het volgende vers ‘verwarring’ noemt.

צבאו (tsav’u), ‘te velde getrokken’: een legerdienst of strijd.

המק (hamaq), ‘wegrotten’: een werkwoord van verrotting dat ook in Lev. 26:39 en Ezech. 24:23 staat (daar vertaald met ‘wegkwijnen’).

מהומת (mehumat), ‘verwarring van’: de verwarring waarin de vijanden elkaar aanvallen, zoals in 1 Sam. 14:20 en Richt. 7:22.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

בירושׁלם (biYerushalaim), ‘in Jeruzalem’: de letter be kan ‘in’ of ‘tegen’ betekenen.

Juda strijdt dus in of tegen Jeruzalem.

Wij houden ‘in’; de uitleg is niet zeker.

Het verband met 12:2 en 12:5–7 is zichtbaar.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

ולחג את חג הסכות (velachog et chag hassukkot), ‘en het feest van de hutten te vieren’: het feest van de oogst en de herinnering aan het verblijf in hutten (Lev. 23:33–43; Deut. 16:13–15).

Dit feest heet ook wel Loofhuttenfeest.

Wie nog van de volken overblijft, komt Yahweh als koning eren.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

יהיה הגשׁם (yihyeh hagashem), ‘zal de regen zijn’: zonder regen geen oogst (Deut. 11:16–17).

Voor wie niet opgaat, valt het zegenende water niet.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ולא עליהם תהיה (velo aleihem tihyeh), ‘en niet over hen zal zijn’: het Hebreeuws zegt niet wat er niet is.

Wij vullen ‘regen’ aan, naar vers 17.

Egypte hangt voor zijn water af van de Nijl en niet van regen.

Daarom wordt het hier met de plaag getroffen; zo wordt het vers vaak verklaard.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

חטאת (chatta’t), ‘zonde’: het woord kan ook ‘straf voor de zonde’ betekenen.

Het vers brengt Egypte en de volken samen als wie niet komt.

מצלות (metsillot), ‘bellen’: een zeldzaam woord, misschien ‘bellen’, misschien een ander versiersel aan het paardentuig.

De betekenis is niet zeker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

כנעני (kena’ani), ‘Kanaäniet’: het woord kan ook ‘handelaar’ betekenen (Spr. 31:24; Job 40:30, NL 41:6).

Dan zou het betekenen: er komen geen handelaars meer in de tempel.

Het is niet zeker welke betekenis hier bedoeld is.