Jeremia 30

De hoofdstukken 30 tot en met 33 heten vaak het Boek van de troost. Ze bevatten bijna alleen beloften van herstel.

שְׁבוּת (shevut), ‘lot’: in de uitdrukking שׁוּב שְׁבוּת (shuv shevut), ‘het lot keren’. Het werkwoord שׁוּב (shuv) betekent ‘terugkeren, keren’. De uitdrukking staat ook in Hos. 6:11, Joël 4:1 en Amos 9:14. Ze betekent: Yahweh brengt de omstandigheden van Zijn volk weer terug naar wat ze waren, en Hij brengt hen ook terug naar hun land. Dit gebeurt ook in vers 18.

יֵרָקוֹן (yeraqon), ‘bleekheid’: het woord wordt ook gebruikt voor de gele kleur van verdorrend graan en van schimmel.

צָרָה (tsarah), ‘benauwdheid’: letterlijk ‘beknelling’. Het is een tijd van nood voor Jakob, maar Hij zal Jakob eruit redden. Het werkwoord ‘redden’ (הוֹשִׁיעַ, hoshia) komt terug in vers 10 en 11.

עֻלּוֹ (ullo), ‘zijn juk’: het Hebreeuws wisselt hier tussen ‘jouw hals’ en ‘zijn juk’. Het juk is dat van de onderdrukker; de hals is die van het volk. Wij laten de wisseling staan.

לֹא יַעַבְדוּ בוֹ (lo ya’avdu vo), ‘zij zullen hem niet laten dienen’: letterlijk ‘zij zullen niet door hem werken’. Het werkwoord עָבַד (avad), ‘dienen’, wordt gebruikt voor het dwingen tot dienstbaarheid, zoals in Exod. 1:14.

מוֹשִׁיעֲךָ (moshi’akha), ‘die je redt’: het werkwoord הוֹשִׁיעַ (hoshia) betekent ‘redden’.

שִׁבְיָם (shivyam), ‘hun gevangenschap’: de ballingschap.

וְיִסַּרְתִּיךָ לַמִּשְׁפָּט (veyissartikha lamishpat), ‘Ik zal je tuchtigen naar recht’: letterlijk ‘volgens het recht’, dus met de juiste maat, niet te weinig en niet te veel. Het woord מִשְׁפָּט (mishpat) is ‘recht’.

וְנַקֵּה לֹא אֲנַקֶּךָּ (venakkeh lo anakkekha), ‘ongestraft laten gaan zal Ik je niet’: het werkwoord wordt herhaald voor de nadruk, zoals in Exod. 34:7.

דָּן דִּינֵךְ (dan dinekh), ‘die je zaak bepleit’: letterlijk ‘die je rechtszaak voert’. Zie ook Jer. 5:28 en 22:16.

תְּעָלָה (te’alah), ‘komt op’: letterlijk ‘groeit aan’, het beeld van nieuw vlees dat over een wond heen groeit.

מוּסַר אַכְזָרִי (musar akhzari), ‘tuchtiging van een wrede’: een harde, genadeloze tuchtiging.

נִדָּחָה (niddachah), ‘verdrevene’: een vrouw die verdreven is. Het werkwoord נָדַח (nadach), ‘verdrijven’, staat ook in 29:14. Zij noemen Sion zo: ‘niemand vraagt naar haar’. De woorden tussen enkele aanhalingstekens zijn de woorden van de spotters.

תֵּל (tel), ‘puinheuvel’: de heuvel die ontstaat als een verwoeste stad telkens op de resten wordt herbouwd. Zie ook Joz. 11:13.

אַרְמוֹן (armon), ‘burcht’: zie 2 Kon. 15:25. ‘Op zijn plaats’ staat in het Hebreeuws letterlijk ‘volgens zijn recht’, מִשְׁפָּט (mishpat): zoals het hoort.

הִכְבַּדְתִּים (hikhbadtim), ‘Ik zal hen eer geven’: van כָּבֵד (kaved), ‘zwaar zijn’. Wie ‘gewicht’ heeft, heeft aanzien en eer.

לֹחֲצָיו (lochatsav), ‘zijn onderdrukkers’: wie hem klemmen en dwingen.

עָרַב אֶת לִבּוֹ (arav et libbo), ‘zijn hart tot onderpand geeft’: het werkwoord betekent ‘borg staan’, ‘verpanden’. Wie zou zijn hart durven inzetten om voor Yahweh te staan? Naderen tot Yahweh is gevaarlijk, zoals in Exod. 19:21–22 en Num. 16:5.

Het vers sluit af met נְאֻם יְהוָה (ne’um Yahweh), ‘godsspraak van Yahweh’.

סַעֲרַת יְהוָה (sa’arat Yahweh), ‘de stormwind van Yahweh’: het beeld van Zijn toorn.

מִתְגּוֹרֵר (mitgorer), ‘wervelend’: de betekenis van het woord is onzeker. Het kan ook ‘zich vasthoudend’ of ‘neerstortend’ betekenen. Wij vertalen ‘wervelend’.

מְזִמּוֹת לִבּוֹ (mezimmot libbo), ‘de plannen van Zijn hart’: wat Hij bedacht heeft. Yahweh voert Zijn plan helemaal uit.

בְּאַחֲרִית הַיָּמִים (be’acharit hayamim), ‘in de laatste dagen’: de uiteindelijke tijd, zoals in Jes. 2:2.