Elohim Bijbel

1 Samuël 4

12345678910111213141516171819202122232425262728293031

De ark van Elohim wordt genomen

Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).

De slag bij Afek

1Het woord van Samuël kwam tot heel Israël. Israël trok uit, de Filistijnen tegemoet, om te strijden. Zij sloegen hun kamp op bij Ebenezer. De Filistijnen hadden hun kamp opgeslagen bij Afek.
וַיְהִ֥י
(vayhi)
en het was
דְבַר
(devar)
woord van
שְׁמוּאֵ֖ל
(shemuel)
Samuël
לְכָל
(lekhal)
aan heel
יִשְׂרָאֵ֑ל
(yisrael)
Israël
וַיֵּצֵ֣א
(vayetse)
en trok uit
יִשְׂרָאֵל֩
(yisrael)
Israël
לִקְרַ֨את
(liqrat)
om te ontmoeten
פְּלִשְׁתִּ֜ים
(pelishtim)
Filistijnen
לַמִּלְחָמָ֗ה
(lamilchama)
ten strijde
וַֽיַּחֲנוּ֙
(vayachanu)
en zij legerden zich
עַל
(al)
bij
הָאֶ֣בֶן
(haeven)
de steen
הָעֵ֔זֶר
(haezer)
de hulp
וּפְלִשְׁתִּ֖ים
(ufelishtim)
en Filistijnen
חָנ֥וּ
(chanu)
hadden gelegerd
בַאֲפֵֽק
(baafeq)
bij Afek
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Afek is waarschijnlijk Tel Afek, ongeveer 15 kilometer ten oosten van Tel Aviv (Israël).

Ebenezer lag niet ver van Afek; de precieze ligging is onzeker.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

הָאֶבֶן הָעֵזֶר (ha’even ha’ezer), ‘de steen van de hulp’: Ebenezer.

De plaats staat ook in 5:1 en 7:12.

Zie ookJoz 12:181 Sam 3:111 Sam 5:11 Sam 7:121 Sam 29:1
2De Filistijnen stelden zich op tegenover Israël. De strijd breidde zich uit, en Israël werd door de Filistijnen verslagen. Zij sloegen in de slagorde, in het veld, ongeveer 4.000 man neer.
וַיַּעַרְכ֨וּ
(vayaarkhu)
en zij stelden zich op
פְלִשְׁתִּ֜ים
(pelishtim)
Filistijnen
לִקְרַ֣את
(liqrat)
tegenover
יִשְׂרָאֵ֗ל
(yisrael)
Israël
וַתִּטֹּשׁ֙
(vatitosh)
en breidde zich uit
הַמִּלְחָמָ֔ה
(hamilchama)
de strijd
וַיִּנָּ֥גֶף
(vayinagef)
en werd verslagen
יִשְׂרָאֵ֖ל
(yisrael)
Israël
לִפְנֵ֣י
(lifnei)
voor
פְלִשְׁתִּ֑ים
(pelishtim)
Filistijnen
וַיַּכּ֤וּ
(vayaku)
en zij sloegen
בַמַּֽעֲרָכָה֙
(bamaarakha)
in de slagorde
בַּשָּׂדֶ֔ה
(basade)
in het veld
כְּאַרְבַּ֥עַת
(kearbaat)
ongeveer vier van
אֲלָפִ֖ים
(alafim)
duizenden
אִֽישׁ
(ish)
man
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

וַתִּטֹּשׁ (vattitosh), ‘breidde zich uit’: van נָטַשׁ (natash), ‘uitspreiden’ of ‘verlaten’.

De zin is onzeker.

Wij vertalen ‘de strijd breidde zich uit’.

Zie ookJoz 7:5–8Joz 7:121 Sam 17:21Ps 79:7–8Klaagl 3:40

De ark wordt het kamp in gehaald

3Het volk kwam in het kamp. De oudsten van Israël zeiden: „Waarom heeft Yahweh ons vandaag verslagen voor de Filistijnen? Laten wij de ark van het verbond van Yahweh uit Silo naar ons toe halen. Dan komt hij in ons midden en redt hij ons uit de hand van onze vijanden.”
וַיָּבֹ֣א
(vayavo)
en kwam
הָעָם֮
(haam)
het volk
אֶל
(el)
naar
הַֽמַּחֲנֶה֒
(hamachane)
het kamp
וַיֹּֽאמְרוּ֙
(vayomru)
en zeiden
זִקְנֵ֣י
(ziqnei)
oudsten van
יִשְׂרָאֵ֔ל
(yisrael)
Israël
לָ֣מָּה
(lama)
waarom
נְגָפָ֧נוּ
(negafanu)
heeft verslagen
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
הַיּ֖וֹם
(hayom)
vandaag
לִפְנֵ֣י
(lifnei)
voor
פְלִשְׁתִּ֑ים
(pelishtim)
Filistijnen
נִקְחָ֧ה
(niqcha)
laten wij halen
אֵלֵ֣ינוּ
(eleinu)
naar ons
מִשִּׁלֹ֗ה
(mishilo)
uit Silo
אֶת
(et)
(obj.)
אֲרוֹן֙
(aron)
ark van
בְּרִ֣ית
(berit)
verbond van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וְיָבֹ֣א
(veyavo)
zodat hij komt
בְקִרְבֵּ֔נוּ
(beqirbenu)
in ons midden
וְיֹשִׁעֵ֖נוּ
(veyoshienu)
en hij redt ons
מִכַּ֥ף
(mikaf)
uit de hand van
אֹיְבֵֽינוּ
(oyeveinu)
onze vijanden
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Silo: zie bij 1:3.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

אֲרוֹן בְּרִית יְהוָה (aron berit Yahweh), ‘ark van het verbond van Yahweh’: de ark uit Exod. 25:10–22.

Hij stond in Silo.

Lezing

‘Hij’ in ‘Dan komt hij in ons midden en redt hij ons’ kan de ark zijn of Yahweh.

De oudsten spreken over de ark; wij schrijven ‘hij’ met een kleine letter.

Zie ookEx 25:10–22Num 10:35Joz 6:4–5Jes 58:31 Kor 10:1–52 Tim 3:5
4Het volk stuurde naar Silo. Men nam vandaar de ark van het verbond van Yahweh van de legermachten, die op de cherubs zetelt. De twee zonen van Eli, Chofni en Pinechas, waren daar bij de ark van het verbond van Elohim.
וַיִּשְׁלַ֤ח
(vayishlach)
en stuurde
הָעָם֙
(haam)
het volk
שִׁלֹ֔ה
(shilo)
naar Silo
וַיִּשְׂא֣וּ
(vayisu)
en zij droegen
מִשָּׁ֗ם
(misham)
vandaar
אֵ֣ת
(et)
(obj.)
אֲר֧וֹן
(aron)
ark van
בְּרִית
(berit)
verbond van
יְהוָ֛ה
(Yahweh)
Yahweh
צְבָא֖וֹת
(tsevaot)
van de legermachten
יֹשֵׁ֣ב
(yoshev)
zetelend
הַכְּרֻבִ֑ים
(hakeruvim)
op de cherubs
וְשָׁ֞ם
(vesham)
en daar
שְׁנֵ֣י
(shenei)
twee van
בְנֵֽי
(benei)
zonen van
עֵלִ֗י
(eli)
Eli
עִם
(im)
bij
אֲרוֹן֙
(aron)
ark van
בְּרִ֣ית
(berit)
verbond van
הָאֱלֹהִ֔ים
(haElohim)
Elohim
חָפְנִ֖י
(chafeni)
Chofni
וּפִֽינְחָֽס
(ufinechas)
en Pinechas
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Silo: Silo lag in het bergland van Efraïm, ongeveer 30 km ten noorden van Jeruzalem.

Uitleg

יֹשֵׁב הַכְּרֻבִים (yoshev hakeruvim), ‘die op de cherubs zetelt’: Yahweh is aanwezig boven het verzoendeksel, tussen de twee cherubs (Exod. 25:22).

Voor ‘Yahweh van de legermachten’ zie bij 1:3.

Zie ookEx 25:22Num 7:892 Sam 6:2Ps 80:2Ps 99:12 Kon 19:15
5Toen de ark van het verbond van Yahweh in het kamp kwam, hief heel Israël een groot gejuich aan. De aarde dreunde.
וַיְהִ֗י
(vayhi)
en het was
כְּב֨וֹא
(kevo)
bij het komen van
אֲר֤וֹן
(aron)
ark van
בְּרִית
(berit)
verbond van
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
אֶל
(el)
naar
הַֽמַּחֲנֶ֔ה
(hamachane)
het kamp
וַיָּרִ֥עוּ
(vayariu)
en juichte
כָל
(kal)
heel
יִשְׂרָאֵ֖ל
(yisrael)
Israël
תְּרוּעָ֣ה
(terua)
gejuich
גְדוֹלָ֑ה
(gedola)
groot
וַתֵּהֹ֖ם
(vatehom)
en dreunde
הָאָֽרֶץ
(haarets)
de aarde
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

תְּרוּעָה (teru’ah), ‘gejuich’: een luide kreet, hier het oorlogsgeroep van het volk.

Zie ookJob 20:5Joz 6:5Re 15:14Amos 6:3Jer 7:4

De Filistijnen worden bang

6De Filistijnen hoorden het geluid van het gejuich. Zij zeiden: „Wat is dit geluid van groot gejuich in het kamp van de Hebreeën?” Zij begrepen dat de ark van Yahweh in het kamp was gekomen.
וַיִּשְׁמְע֤וּ
(vayishmeu)
en hoorden
פְלִשְׁתִּים֙
(pelishtim)
Filistijnen
אֶת
(et)
(obj.)
ק֣וֹל
(qol)
geluid van
הַתְּרוּעָ֔ה
(haterua)
het gejuich
וַיֹּ֣אמְר֔וּ
(vayomru)
en zeiden
מֶ֠ה
(me)
wat
ק֣וֹל
(qol)
geluid van
הַתְּרוּעָ֧ה
(haterua)
het gejuich
הַגְּדוֹלָ֛ה
(hagedola)
het grote
הַזֹּ֖את
(hazot)
dit
בְּמַחֲנֵ֣ה
(bemachane)
in het kamp van
הָעִבְרִ֑ים
(haivrim)
de Hebreeën
וַיֵּ֣דְע֔וּ
(vayedeu)
en zij begrepen
כִּ֚י
(ki)
dat
אֲר֣וֹן
(aron)
ark van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
בָּ֖א
(ba)
is gekomen
אֶל
(el)
naar
הַֽמַּחֲנֶֽה
(hamachane)
het kamp
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

עִבְרִים (ivrim), ‘Hebreeën’: zo noemen buitenlanders de Israëlieten.

Zie ook Gen. 39:14.

Zie ookGen 39:14Ex 32:17–18
7De Filistijnen werden bang, want zij zeiden: „Een god is in het kamp gekomen.” Zij zeiden: „Wee ons! Want zoiets is gisteren en eergisteren niet gebeurd.
וַיִּֽרְאוּ֙
(vayiru)
en werden bang
הַפְּלִשְׁתִּ֔ים
(hapelishtim)
de Filistijnen
כִּ֣י
(ki)
want
אָמְר֔וּ
(ameru)
zij zeiden
בָּ֥א
(ba)
is gekomen
אֱלֹהִ֖ים
(Elohim)
een god
אֶל
(el)
naar
הַֽמַּחֲנֶ֑ה
(hamachane)
het kamp
וַיֹּאמְרוּ֙
(vayomru)
en zij zeiden
א֣וֹי
(oy)
wee
לָ֔נוּ
(lanu)
ons
כִּ֣י
(ki)
want
לֹ֥א
(lo)
niet
הָיְתָ֛ה
(hayeta)
is geweest
כָּזֹ֖את
(kazot)
zoals dit
אֶתְמ֥וֹל
(etmol)
gisteren
שִׁלְשֹֽׁם
(shilshom)
eergisteren
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

אֱלֹהִים (Elohim): in de mond van de Filistijnen is dit ‘een god’ of ‘goden’.

Het werkwoord staat in het enkelvoud (‘is gekomen’); vers 8 heeft het meervoud.

Wij schrijven ‘god’ en ‘goden’ met een kleine letter.

אֶתְמוֹל שִׁלְשׁוֹם (etmol shilshom), letterlijk ‘gisteren en eergisteren’: ‘tot nu toe’. Zie ook Joz. 3:4.

Lezing

וַיִּרְאוּ (vayyir’u): met de klinkers van de Masoretische tekst betekent dit ‘zij zagen’.

Het verband (‘want zij zeiden’) vraagt om ‘zij werden bang’.

Wij lezen de vorm daarom als van יָרֵא (yare), ‘vrezen’.

Zie ookEx 14:25Ex 15:14–16Deut 32:30Joz 3:41 Sam 4:8
8Wee ons! Wie redt ons uit de hand van deze machtige goden? Dit zijn de goden die Egypte sloegen met allerlei plagen in de woestijn.
א֣וֹי
(oy)
wee
לָ֔נוּ
(lanu)
ons
מִ֣י
(mi)
wie
יַצִּילֵ֔נוּ
(yatsilenu)
zal redden ons
מִיַּ֛ד
(miyad)
uit de hand van
הָאֱלֹהִ֥ים
(haElohim)
de goden
הָאַדִּירִ֖ים
(haadirim)
de machtige
הָאֵ֑לֶּה
(haele)
deze
אֵ֧לֶּה
(ele)
deze
הֵ֣ם
(hem)
zij
הָאֱלֹהִ֗ים
(haElohim)
de goden
הַמַּכִּ֧ים
(hamakim)
die sloegen
אֶת
(et)
(obj.)
מִצְרַ֛יִם
(mitsrayim)
Egypte
בְּכָל
(bekhal)
met allerlei
מַכָּ֖ה
(maka)
plaag
בַּמִּדְבָּֽר
(bamidbar)
in de woestijn
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Lezing

‘Met allerlei plagen in de woestijn’: de plagen kwamen in Egypte (Exod. 7:14–25; Exod. 12:29–30), niet in de woestijn.

De Filistijnen halen verhalen door elkaar.

Wij volgen de Masoretische tekst letterlijk.

Zie ookEx 7:5Ex 7:14–25Ex 9:14Ex 12:29–30Ps 78:43–51
9Houd stand en word mannen, Filistijnen, anders moeten jullie de Hebreeën dienen, zoals zij jullie hebben gediend. Word mannen en strijd!”
הִֽתְחַזְּק֞וּ
(hitchazequ)
houd stand
וִֽהְי֤וּ
(vihyu)
en word
לַֽאֲנָשִׁים֙
(laanashim)
tot mannen
פְּלִשְׁתִּ֔ים
(pelishtim)
Filistijnen
פֶּ֚ן
(pen)
opdat niet
תַּעַבְד֣וּ
(taavdu)
jullie dienen
לָעִבְרִ֔ים
(laivrim)
de Hebreeën
כַּאֲשֶׁ֥ר
(kaasher)
zoals
עָבְד֖וּ
(avedu)
zij dienden
לָכֶ֑ם
(lakhem)
jullie
וִהְיִיתֶ֥ם
(vihyitem)
en jullie worden
לַאֲנָשִׁ֖ים
(laanashim)
tot mannen
וְנִלְחַמְתֶּֽם
(venilchamtem)
en strijd
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

עָבַד (avad), ‘dienen’: onderworpen zijn aan een heerser.

Vergelijk Richt. 10:7 en Richt. 13:1.

Zie ookRe 10:7Re 13:12 Sam 10:121 Kor 16:13Ef 6:10–11

Israël verslagen, de ark genomen

10De Filistijnen vochten en Israël werd verslagen. Ieder vluchtte naar zijn tenten. De nederlaag was zeer groot: van Israël vielen 30.000 man voetvolk.
וַיִּלָּחֲמ֣וּ
(vayilachamu)
en vochten
פְלִשְׁתִּ֗ים
(pelishtim)
Filistijnen
וַיִּנָּ֤גֶף
(vayinagef)
en werd verslagen
יִשְׂרָאֵל֙
(yisrael)
Israël
וַיָּנֻ֨סוּ֙
(vayanusu)
en vluchtten
אִ֣ישׁ
(ish)
man
לְאֹהָלָ֔יו
(leohalav)
naar zijn tenten
וַתְּהִ֥י
(vatehi)
en was
הַמַּכָּ֖ה
(hamaka)
de nederlaag
גְּדוֹלָ֣ה
(gedola)
groot
מְאֹ֑ד
(meod)
zeer
וַיִּפֹּל֙
(vayipol)
en viel
מִיִּשְׂרָאֵ֔ל
(miyisrael)
van Israël
שְׁלֹשִׁ֥ים
(sheloshim)
dertig
אֶ֖לֶף
(elef)
duizend
רַגְלִֽי
(ragli)
voetvolk
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

רַגְלִי (ragli), ‘voetvolk’: soldaten te voet.

Zie ookLev 26:17Deut 28:251 Sam 4:22 Sam 18:172 Kon 14:12
11De ark van Elohim werd genomen. De twee zonen van Eli, Chofni en Pinechas, stierven.
וַאֲר֥וֹן
(vaaron)
en ark van
אֱלֹהִ֖ים
(Elohim)
Elohim
נִלְקָ֑ח
(nilqach)
werd genomen
וּשְׁנֵ֤י
(ushenei)
en twee van
בְנֵֽי
(benei)
zonen van
עֵלִי֙
(eli)
Eli
מֵ֔תוּ
(metu)
stierven
חָפְנִ֖י
(chafeni)
Chofni
וּפִֽינְחָֽס
(ufinechas)
en Pinechas
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

Zo wordt het teken van 2:34 vervuld.

Zie ook 4:17.

Zie ook1 Sam 2:321 Sam 2:34Ps 78:60–61Ps 78:64Jes 3:11

Eli hoort het bericht

12Een man uit Benjamin rende weg van het slagveld en kwam diezelfde dag in Silo aan. Zijn kleren waren gescheurd en er lag grond op zijn hoofd.
וַיָּ֤רָץ
(vayarats)
en rende
אִישׁ
(ish)
man van
בִּנְיָמִן֙
(binyamin)
Benjamin
מֵהַמַּ֣עֲרָכָ֔ה
(mehamaarakha)
van het slagveld
וַיָּבֹ֥א
(vayavo)
en kwam
שִׁלֹ֖ה
(shilo)
Silo
בַּיּ֣וֹם
(bayom)
op de dag
הַה֑וּא
(hahu)
die
וּמַדָּ֣יו
(umadav)
en zijn kleren
קְרֻעִ֔ים
(qeruim)
gescheurd
וַאֲדָמָ֖ה
(vaadama)
en grond
עַל
(al)
op
רֹאשֽׁוֹ
(rosho)
zijn hoofd
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Benjamin was het stamgebied ten noorden van Jeruzalem.

De afstand van het slagveld bij Afek tot Silo is ongeveer 30 kilometer.

Uitleg

וְאַדָמָה עַל רֹאשׁוֹ (va’adamah al rosho), ‘en grond op zijn hoofd’: een teken van rouw.

Zie ook 2 Sam. 1:2.

Zie ookJob 2:12Joz 7:62 Sam 1:22 Sam 15:32Neh 9:1
13Toen hij aankwam, zie, Eli zat op zijn stoel naast de weg uit te kijken. Want zijn hart beefde voor de ark van Elohim. De man kwam de stad in om het te vertellen, en heel de stad slaakte een noodkreet.
וַיָּב֗וֹא
(vayavo)
en hij kwam
וְהִנֵּ֣ה
(vehine)
en zie
עֵ֠לִי
(eli)
Eli
יֹשֵׁ֨ב
(yoshev)
zittend
עַֽל
(al)
op
הַכִּסֵּ֜א
(hakise)
de stoel
יַ֥ד
(yad)
naast
דֶּ֨רֶךְ֙
(derekh)
de weg
מְצַפֶּ֔ה
(metsape)
uitkijkend
כִּֽי
(ki)
want
הָיָ֤ה
(haya)
was
לִבּוֹ֙
(libo)
zijn hart
חָרֵ֔ד
(chared)
trillend
עַ֖ל
(al)
over
אֲר֣וֹן
(aron)
ark van
הָאֱלֹהִ֑ים
(haElohim)
Elohim
וְהָאִ֗ישׁ
(vehaish)
en de man
בָּ֚א
(ba)
was gekomen
לְהַגִּ֣יד
(lehagid)
om te vertellen
בָּעִ֔יר
(bair)
in de stad
וַתִּזְעַ֖ק
(vatizaq)
en slaakte een noodkreet
כָּל
(kal)
heel
הָעִֽיר
(hair)
de stad
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

יַד דֶּרֶךְ (yad derech), letterlijk ‘hand van de weg’: naast de weg.

זָעַק (za’aq), ‘een noodkreet slaken’: de stad schreeuwt het uit van schrik.

Zie ookJoz 7:91 Sam 1:91 Sam 4:18Ps 79:1–8Neh 1:3–4
14Eli hoorde het geluid van het geschreeuw. Hij zei: „Wat is dit lawaai van een menigte?” De man haastte zich, kwam en vertelde het aan Eli.
וַיִּשְׁמַ֤ע
(vayishma)
en hoorde
עֵלִי֙
(eli)
Eli
אֶת
(et)
(obj.)
ק֣וֹל
(qol)
geluid van
הַצְּעָקָ֔ה
(hatseaqa)
het geschreeuw
וַיֹּ֕אמֶר
(vayomer)
en zei
מֶ֛ה
(me)
wat
ק֥וֹל
(qol)
geluid van
הֶהָמ֖וֹן
(hehamon)
de menigte
הַזֶּ֑ה
(haze)
deze
וְהָאִ֣ישׁ
(vehaish)
en de man
מִהַ֔ר
(mihar)
haastte zich
וַיָּבֹ֖א
(vayavo)
en kwam
וַיַּגֵּ֥ד
(vayaged)
en vertelde
לְעֵלִֽי
(leeli)
aan Eli
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
15Eli was 98 jaar oud. Zijn ogen stonden strak en hij kon niet zien.
וְעֵלִ֕י
(veeli)
en Eli
בֶּן
(ben)
zoon van
תִּשְׁעִ֥ים
(tishim)
negentig
וּשְׁמֹנֶ֖ה
(ushemone)
en acht
שָׁנָ֑ה
(shana)
jaar
וְעֵינָ֣יו
(veeinav)
en zijn ogen
קָ֔מָה
(qama)
stonden
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
יָכ֖וֹל
(yakhol)
hij kon
לִרְאֽוֹת
(lirot)
te zien
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

קָמָה (qamah), letterlijk ‘stonden’: de ogen staan strak en zien niets meer.

Zie ook 3:2.

Zie ookGen 27:11 Sam 3:2Ps 90:101 Kon 14:4
16De man zei tegen Eli: „Ik ben degene die van het slagveld komt. Ik ben vandaag van het slagveld gevlucht.” Hij zei: „Hoe is het gegaan, mijn zoon?”
וַיֹּ֨אמֶר
(vayomer)
en zei
הָאִ֜ישׁ
(haish)
de man
אֶל
(el)
tot
עֵלִ֗י
(eli)
Eli
אָֽנֹכִי֙
(anokhi)
ik
הַבָּ֣א
(haba)
die komt
מִן
(min)
van
הַמַּעֲרָכָ֔ה
(hamaarakha)
het slagveld
וַאֲנִ֕י
(vaani)
en ik
מִן
(min)
van
הַמַּעֲרָכָ֖ה
(hamaarakha)
het slagveld
נַ֣סְתִּי
(nasti)
ben gevlucht
הַיּ֑וֹם
(hayom)
vandaag
וַיֹּ֛אמֶר
(vayomer)
en hij zei
מֶֽה
(me)
hoe
הָיָ֥ה
(haya)
was
הַדָּבָ֖ר
(hadavar)
de zaak
בְּנִֽי
(beni)
mijn zoon
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Zie ookJoz 7:191 Sam 3:62 Sam 1:4
17De boodschapper antwoordde: „Israël is gevlucht voor de Filistijnen. Er is ook een grote slachting onder het volk geweest. Ook uw twee zonen zijn dood, Chofni en Pinechas, en de ark van Elohim is genomen.”
וַיַּ֨עַן
(vayaan)
en antwoordde
הַֽמְבַשֵּׂ֜ר
(hamvaser)
de boodschapper
וַיֹּ֗אמֶר
(vayomer)
en zei
נָ֤ס
(nas)
is gevlucht
יִשְׂרָאֵל֙
(yisrael)
Israël
לִפְנֵ֣י
(lifnei)
voor
פְלִשְׁתִּ֔ים
(pelishtim)
Filistijnen
וְגַ֛ם
(vegam)
en ook
מַגֵּפָ֥ה
(magefa)
slachting
גְדוֹלָ֖ה
(gedola)
grote
הָיְתָ֣ה
(hayeta)
was
בָעָ֑ם
(baam)
onder het volk
וְגַם
(vegam)
en ook
שְׁנֵ֨י
(shenei)
twee van
בָנֶ֜יךָ
(baneikha)
je zonen
מֵ֗תוּ
(metu)
zijn gestorven
חָפְנִי֙
(chafeni)
Chofni
וּפִ֣ינְחָ֔ס
(ufinechas)
en Pinechas
וַאֲר֥וֹן
(vaaron)
en ark van
הָאֱלֹהִ֖ים
(haElohim)
Elohim
נִלְקָֽחָה
(nilqacha)
is genomen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Uitleg

מְבַשֵּׂר (mevasser), ‘boodschapper’: iemand die nieuws brengt.

Hier is het slecht nieuws, in vier stappen: Israël vluchtte, het volk leed een slachting, Eli’s zonen zijn dood, de ark is genomen.

Het laatste is het zwaarste voor Eli.

Zie ook1 Sam 3:111 Sam 4:10–11
18Zodra hij de ark van Elohim noemde, viel Eli achterover van zijn stoel, naast de poort. Zijn nek brak en hij stierf. Want hij was een oude man en zwaar. Hij was veertig jaar rechter over Israël.
וַיְהִ֞י
(vayhi)
en het was
כְּהַזְכִּיר֣וֹ
(kehazkiro)
toen hij noemde
אֶת
(et)
(obj.)
אֲר֣וֹן
(aron)
ark van
הָאֱלֹהִ֗ים
(haElohim)
Elohim
וַיִּפֹּ֣ל
(vayipol)
en viel
מֵֽעַל
(meal)
van
הַ֠כִּסֵּא
(hakise)
de stoel
אֲחֹ֨רַנִּ֜ית
(achoranit)
achterover
בְּעַ֣ד
(bead)
naast
יַ֣ד
(yad)
zijde van
הַשַּׁ֗עַר
(hashaar)
de poort
וַתִּשָּׁבֵ֤ר
(vatishaver)
en brak
מַפְרַקְתּוֹ֙
(mafraqto)
zijn nek
וַיָּמֹ֔ת
(vayamot)
en stierf
כִּֽי
(ki)
want
זָקֵ֥ן
(zaqen)
oud
הָאִ֖ישׁ
(haish)
de man
וְכָבֵ֑ד
(vekhaved)
en zwaar
וְה֛וּא
(vehu)
en hij
שָׁפַ֥ט
(shafat)
richtte
אֶת
(et)
(obj.)
יִשְׂרָאֵ֖ל
(yisrael)
Israël
אַרְבָּעִ֥ים
(arbaim)
veertig
שָׁנָֽה
(shana)
jaar
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

שָׁפַט (shafat), ‘rechter zijn’: Eli leidde Israël naast zijn priesterschap.

Zie ook 7:15 over Samuël.

Zie ook1 Sam 4:131 Sam 4:21–22Ps 26:8Ps 69:101 Petr 4:17–18

De vrouw van Pinechas en de geboorte van Ikabod

19Zijn schoondochter, de vrouw van Pinechas, was zwanger en stond op het punt te bevallen. Zij hoorde het bericht over het nemen van de ark van Elohim en over de dood van haar schoonvader en haar man. Zij zakte door haar knieën en beviel, want de weeën overvielen haar.
וְכַלָּת֣וֹ
(vekhalato)
en zijn schoondochter
אֵֽשֶׁת
(eshet)
vrouw van
פִּינְחָס֮
(pinechas)
Pinechas
הָרָ֣ה
(hara)
zwanger
לָלַת֒
(lalat)
om te baren
וַתִּשְׁמַ֣ע
(vatishma)
en zij hoorde
אֶת
(et)
(obj.)
הַשְּׁמֻעָ֔ה
(hashemua)
het bericht
אֶל
(el)
over
הִלָּקַח֙
(hilaqach)
het nemen van
אֲר֣וֹן
(aron)
ark van
הָאֱלֹהִ֔ים
(haElohim)
Elohim
וּמֵ֥ת
(umet)
en dat stierf
חָמִ֖יהָ
(chamiha)
haar schoonvader
וְאִישָׁ֑הּ
(veishah)
en haar man
וַתִּכְרַ֣ע
(vatikhra)
en zij zakte in elkaar
וַתֵּ֔לֶד
(vateled)
en zij beviel
כִּֽי
(ki)
want
נֶהֶפְכ֥וּ
(nehefkhu)
keerden zich om
עָלֶ֖יהָ
(aleiha)
over haar
צִרֶֽיהָ
(tsireiha)
haar weeën
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

צִרֶיהָ (tsireha), ‘haar weeën’: van צִיר (tsir), ‘pijn’.

20Toen zij stervende was, zeiden de vrouwen die bij haar stonden: „Wees niet bang, want je hebt een zoon gebaard.” Maar zij antwoordde niet en nam het zich niet ter harte.
וּכְעֵ֣ת
(ukheet)
en bij het tijdstip van
מוּתָ֗הּ
(mutah)
haar sterven
וַתְּדַבֵּ֨רְנָה֙
(vatedaberena)
en spraken
הַנִּצָּב֣וֹת
(hanitsavot)
die stonden
עָלֶ֔יהָ
(aleiha)
bij haar
אַל
(al)
niet
תִּֽירְאִ֖י
(tirei)
wees bang
כִּ֣י
(ki)
want
בֵ֣ן
(ben)
een zoon
יָלָ֑דְתְּ
(yaladt)
je hebt gebaard
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
עָנְתָ֖ה
(aneta)
zij antwoordde
וְלֹא
(velo)
en niet
שָׁ֥תָה
(shata)
zij nam
לִבָּֽהּ
(libah)
haar hart
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

לֹא שָׁתָה לִבָּהּ (lo shatah libbah), letterlijk ‘zij zette haar hart niet’: zij schonk er geen aandacht aan.

Zie ookGen 35:17–18Ps 77:3Joh 16:21
21Zij noemde de jongen Ikabod en zei: „De heerlijkheid is uit Israël weggegaan.” Dat was vanwege het nemen van de ark van Elohim en vanwege haar schoonvader en haar man.
וַתִּקְרָ֣א
(vatiqra)
en zij noemde
לַנַּ֗עַר
(lanaar)
de jongen
אִֽי
(i)
niet
כָבוֹד֙
(kavod)
heerlijkheid
לֵאמֹ֔ר
(lemor)
zeggende
גָּלָ֥ה
(gala)
is weggegaan
כָב֖וֹד
(kavod)
heerlijkheid
מִיִּשְׂרָאֵ֑ל
(miyisrael)
uit Israël
אֶל
(el)
over
הִלָּקַח֙
(hilaqach)
het nemen van
אֲר֣וֹן
(aron)
ark van
הָאֱלֹהִ֔ים
(haElohim)
Elohim
וְאֶל
(veel)
en over
חָמִ֖יהָ
(chamiha)
haar schoonvader
וְאִישָֽׁהּ
(veishah)
en haar man
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg

אִי כָבוֹד (i khavod), ‘Ikabod’: ‘geen heerlijkheid’ of ‘waar is de heerlijkheid?’.

כָּבוֹד (kavod), ‘heerlijkheid’: gewicht, eer.

Hetzelfde woord staat voor de heerlijkheid van Yahweh in Exod. 40:34.

Zie ookEx 40:34Ps 26:8Ps 78:61Ps 78:64Hos 9:12Jer 2:11
22Zij zei: „De heerlijkheid is uit Israël weggegaan, want de ark van Elohim is genomen.”
וַתֹּ֕אמֶר
(vatomer)
en zij zei
גָּלָ֥ה
(gala)
is weggegaan
כָב֖וֹד
(kavod)
heerlijkheid
מִיִּשְׂרָאֵ֑ל
(miyisrael)
uit Israël
כִּ֥י
(ki)
want
נִלְקַ֖ח
(nilqach)
is genomen
אֲר֥וֹן
(aron)
ark van
הָאֱלֹהִֽים
(haElohim)
Elohim
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Zie ookPs 137:5–6Joh 2:17