Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Asa zuivert het land
1Asa deed wat goed en juist was in de ogen van Yahweh, zijn Elohim.
וַיַּ֤עַשׂ
(vayaas)
en hij deed
אָסָא֙
(asa)
Asa
הַטּ֣וֹב
(hatov)
het goede
וְהַיָּשָׁ֔ר
(vehayashar)
en het juiste
בְּעֵינֵ֖י
(beeinei)
in de ogen van
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהָֽיו
(elohav)
zijn Elohim
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Dit is Hebr. 14:1.
In de Nederlandse telling is dit 14:2: het laatste vers van Hebr. hoofdstuk 13 is NL 14:1, en Hebr. 14:1–14 is NL 14:2–15.
Dit vers komt overeen met 1 Kon. 15:11. In Koningen staat alleen ‘wat juist was’; hier staat ‘wat goed en juist was’.
6Hij zei tegen Juda: „Laten wij deze steden bouwen. Laten wij er muren omheen zetten, met torens, deuren en grendels, zolang het land nog voor ons ligt. Want wij hebben Yahweh, onze Elohim, gezocht. Wij hebben Hem gezocht, en Hij heeft ons rondom rust gegeven.” Zo bouwden zij, en het lukte hun.
וַיֹּ֨אמֶר
(vayomer)
en hij zei
לִֽיהוּדָ֜ה
(lihuda)
tot Juda
נִבְנֶ֣ה
(nivne)
laten wij bouwen
אֶת
(et)
(obj.)
הֶעָרִ֣ים
(hearim)
de steden
הָאֵ֗לֶּה
(haele)
deze
וְנָסֵ֨ב
(venasev)
en laten wij omringen
חוֹמָ֣ה
(choma)
muur
וּמִגְדָּלִים֮
(umigdalim)
en torens
דְּלָתַ֣יִם
(delatayim)
deuren
וּבְרִיחִים֒
(uverichim)
en grendels
עוֹדֶ֨נּוּ
(odenu)
nog
הָאָ֜רֶץ
(haarets)
het land
לְפָנֵ֗ינוּ
(lefaneinu)
voor ons
כִּ֤י
(ki)
want
דָרַ֨שְׁנוּ֙
(darashnu)
wij hebben gezocht
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֵ֔ינוּ
(eloheinu)
onze Elohim
דָּרַ֕שְׁנוּ
(darashnu)
wij hebben gezocht
וַיָּ֥נַֽח
(vayanach)
en Hij gaf rust
לָ֖נוּ
(lanu)
aan ons
מִסָּבִ֑יב
(misaviv)
rondom
וַיִּבְנ֖וּ
(vayivnu)
en zij bouwden
וַיַּצְלִֽיחוּ
(vayatslichu)
en het lukte hun
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
דְּלָתַיִם (delatayim), ‘deuren’: de dubbele deuren of poorten.
בְּרִיחִים (berichim), ‘grendels’: balken om de poort te sluiten.
עוֹדֶנּוּ הָאָרֶץ לְפָנֵינוּ (odennu ha’arets lefaneinu), ‘het land is nog voor ons’: het land is nog open voor ons; er is nog geen vijand. Dit is de tijd om te bouwen.
7Asa had een leger dat een groot schild en een speer droeg: 300.000 man uit Juda. Uit Benjamin had hij 280.000 man die een klein schild droegen en de boog spanden. Zij allen waren dappere krijgers.
וַיְהִ֣י
(vayhi)
en het was
לְאָסָ֗א
(leasa)
aan Asa
חַיִל֮
(chayil)
leger
נֹשֵׂ֣א
(nose)
dragend
צִנָּ֣ה
(tsina)
groot schild
וָרֹמַח֒
(varomach)
en speer
מִֽיהוּדָה֙
(mihuda)
uit Juda
שְׁלֹ֣שׁ
(shelosh)
drie
מֵא֣וֹת
(meot)
honderd
אֶ֔לֶף
(elef)
duizend
וּמִבִּנְיָמִ֗ן
(umibinyamin)
en uit Benjamin
נֹשְׂאֵ֤י
(noseei)
dragers van
מָגֵן֙
(magen)
klein schild
וְדֹ֣רְכֵי
(vedorekhei)
en spanners van
קֶ֔שֶׁת
(qeshet)
boog
מָאתַ֥יִם
(matayim)
tweehonderd
וּשְׁמוֹנִ֖ים
(ushemonim)
en tachtig
אָ֑לֶף
(alef)
duizend
כָּל
(kal)
al
אֵ֖לֶּה
(ele)
dezen
גִּבּ֥וֹרֵי
(giborei)
helden van
חָֽיִל
(chayil)
kracht
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Juda: Juda is het zuidelijke koninkrijk en stamgebied rond Jeruzalem en Hebron.
Uitleg
צִנָּה (tsinnah), ‘groot schild’, en מָגֵן (magen), ‘klein schild’: zie 1 Kon. 10:16–17 en 2 Kron. 11:12.
De mannen van Juda dragen het grote schild en een speer, die van Benjamin het kleine schild en de boog.
8Zerach, de Kushiet, trok tegen hen op met een leger van 1.000.000 man en 300 strijdwagens. Hij kwam tot Maresa.
וַיֵּצֵ֨א
(vayetse)
en hij trok uit
אֲלֵיהֶ֜ם
(aleihem)
tegen hen
זֶ֣רַח
(zerach)
Zerach
הַכּוּשִׁ֗י
(hakushi)
de Kushiet
בְּחַ֨יִל֙
(bechayil)
met een leger van
אֶ֣לֶף
(elef)
duizend
אֲלָפִ֔ים
(alafim)
duizenden
וּמַרְכָּב֖וֹת
(umarkavot)
en strijdwagens
שְׁלֹ֣שׁ
(shelosh)
drie
מֵא֑וֹת
(meot)
honderd
וַיָּבֹ֖א
(vayavo)
en hij kwam
עַד
(ad)
tot
מָרֵשָֽׁה
(maresha)
Maresa
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Maresa ligt bij Tel Maresja, naast Bet-Gubrin, ongeveer 40 km ten zuidwesten van Jeruzalem (Israël).
Dat is waarschijnlijk.
Zie ook 11:8.
Uitleg
אֶלֶף אֲלָפִים (elef alafim), ‘duizend duizenden’: dat is 1.000.000.
Het Hebreeuws noemt geen eenheid; ‘man’ vullen wij aan.
Wij vertalen het getal letterlijk.
זֶרַח הַכּוּשִׁי (Zerach hakkushi), ‘Zerach, de Kushiet’: Kush ligt ten zuiden van Egypte. Wie Zerach was, is onzeker. Het Hebreeuws noemt hem geen koning.
10Asa riep tot Yahweh, zijn Elohim. Hij zei: „Yahweh, voor U maakt het geen verschil om te helpen, tussen wie machtig is en wie geen kracht heeft. Help ons, Yahweh, onze Elohim. Want wij steunen op U, en in Uw naam zijn wij gekomen tegen deze menigte. Yahweh, onze Elohim, U bent het: laat geen sterfelijk mens tegen U standhouden.”
וַיִּקְרָ֨א
(vayiqra)
en hij riep
אָסָ֜א
(asa)
Asa
אֶל
(el)
tot
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהָיו֮
(elohav)
zijn Elohim
וַיֹּאמַר֒
(vayomar)
en hij zei
יְהוָ֗ה
(Yahweh)
Yahweh
אֵֽין
(ein)
niet is
עִמְּךָ֤
(imekha)
bij U
לַעְזוֹר֙
(lazor)
om te helpen
בֵּ֥ין
(bein)
tussen
רַב֙
(rav)
machtig
לְאֵ֣ין
(leein)
en wie geen
כֹּ֔חַ
(koach)
kracht
עָזְרֵ֜נוּ
(azerenu)
help ons
יְהוָ֤ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֵ֨ינוּ֙
(eloheinu)
onze Elohim
כִּֽי
(ki)
want
עָלֶ֣יךָ
(aleikha)
op U
נִשְׁעַ֔נּוּ
(nishanu)
wij steunen
וּבְשִׁמְךָ֣
(uveshimkha)
en in Uw naam
בָ֔אנוּ
(banu)
wij zijn gekomen
עַל
(al)
tegen
הֶהָמ֖וֹן
(hehamon)
de menigte
הַזֶּ֑ה
(haze)
deze
יְהוָ֤ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֵ֨ינוּ֙
(eloheinu)
onze Elohim
אַ֔תָּה
(ata)
U
אַל
(al)
laat niet
יַעְצֹ֥ר
(yatsor)
standhouden
עִמְּךָ֖
(imekha)
tegen U
אֱנֽוֹשׁ
(enosh)
sterfelijk mens
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Dit gebed is proza met een gebedsformule.
Wij verdelen het niet in regels.
אַתָּה (attah), ‘U’: het voornaamwoord staat apart en nadrukkelijk. אֱנוֹשׁ (enosh), ‘sterfelijk mens’: de mens in zijn zwakheid.
נִשְׁעַנּוּ (nish’anu), ‘wij steunen’: letterlijk ‘wij leunen’. Zie ook 13:18.
Lezing
Het Hebreeuws is kort en moeilijk: ‘niet is bij U om te helpen tussen veel en zonder kracht’.
Wij lezen: voor Yahweh maakt het geen verschil of Hij een machtige of een krachteloze helpt.
Een andere lezing is: ‘niemand dan U kan helpen, tussen de machtige en de krachteloze’.
12Asa en het volk dat met hem was, achtervolgden hen tot Gerar. De Kushieten vielen, zodat er voor hen geen herstel meer was. Want zij werden verpletterd voor het aangezicht van Yahweh en voor Zijn leger. Zij droegen zeer veel buit weg.
וַיִּרְדְּפֵ֨ם
(vayirdefem)
en hij achtervolgde hen
אָסָ֜א
(asa)
Asa
וְהָעָ֣ם
(vehaam)
en het volk
אֲשֶׁר
(asher)
dat
עִמּוֹ֮
(imo)
met hem
עַד
(ad)
tot
לִגְרָר֒
(ligrar)
Gerar
וַיִּפֹּ֤ל
(vayipol)
en er viel
מִכּוּשִׁים֙
(mikushim)
van de Kushieten
לְאֵ֣ין
(leein)
zodat niet is
לָהֶ֣ם
(lahem)
voor hen
מִֽחְיָ֔ה
(michya)
herstel
כִּֽי
(ki)
want
נִשְׁבְּר֥וּ
(nishberu)
zij werden verpletterd
לִפְנֵֽי
(lifnei)
voor
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
וְלִפְנֵ֣י
(velifnei)
en voor
מַחֲנֵ֑הוּ
(machanehu)
Zijn leger
וַיִּשְׂא֥וּ
(vayisu)
en zij droegen weg
שָׁלָ֖ל
(shalal)
buit
הַרְבֵּ֥ה
(harbe)
veel
מְאֹֽד
(meod)
zeer
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Gerar ligt in het zuidwesten van het land, ten westen van Beër-Sjeba, in de buurt van Gaza.
Dat is waarschijnlijk.
Uitleg
מִחְיָה (michyah), ‘herstel’: letterlijk ‘levensonderhoud’ of ‘het in leven blijven’.
Er bleef niemand over die de strijd kon voortzetten.
מַחֲנֵהוּ (machanehu), ‘Zijn leger’: letterlijk ‘zijn kamp’. Het kan Yahweh zijn, of Asa. Wij lezen: het leger van Yahweh, omdat Yahweh de vijand slaat (vers 11).
14Ook de tenten van het vee sloegen zij neer. Zij voerden kleinvee weg in grote aantallen, en kamelen. Daarna keerden zij terug naar Jeruzalem.
וְגַם
(vegam)
en ook
אָהֳלֵ֥י
(aholei)
tenten van
מִקְנֶ֖ה
(miqne)
vee
הִכּ֑וּ
(hiku)
zij sloegen
וַיִּשְׁבּ֨וּ
(vayishbu)
en zij voerden weg
צֹ֤אן
(tson)
kleinvee
לָרֹב֙
(larov)
in menigte
וּגְמַלִּ֔ים
(ugemalim)
en kamelen
וַיָּשֻׁ֖בוּ
(vayashuvu)
en zij keerden terug
יְרוּשָׁלִָֽם
(yerushaliam)
naar Jeruzalem
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Uitleg
אָהֳלֵי מִקְנֶה (aholei miqneh), ‘tenten van het vee’: de tenten van de veehouders.
Het Hebreeuws heeft hier ‘vee’.
וַיִּשְׁבּוּ (wayyishbu), ‘zij voerden weg’: het werkwoord שָׁבָה (shavah) betekent ‘gevangen nemen’ of ‘wegvoeren’. In het laatste woord van dit vers staat וַיָּשֻׁבוּ (wayyashuvu), ‘zij keerden terug’ van שׁוּב (shuv).
Het hoofdstuk eindigt hier met Hebr. 14:14, in de Nederlandse telling 14:15.