Matteüs 9

Zie Kapernaüm (Zijn eigen stad): Met ‘Zijn eigen stad’ wordt waarschijnlijk Kapernaüm bedoeld (zie Matteüs 4:13), aan de noordwestkant van het meer van Galilea.

De naam staat hier niet in de tekst.

‘Zijn eigen stad’ is Kapernaüm; zie 4:13.

ἀφίημι (aphiemi), ‘vergeven’: letterlijk ‘loslaten, wegsturen’. παραλυτικός (paralytikos), ‘verlamde’.

βλασφημέω (blasphemeo), ‘lasteren’: kwaad spreken, hier over Elohim, omdat alleen Elohim zonden vergeeft.

De Mensenzoon: zie 8:20.

De zin breekt na ‘vergeven’ af en gaat verder met de woorden tot de verlamde; wij laten dat zo staan (ook Mark. 2:10 doet dat). ἐξουσία (exousia), ‘gezag’: zie 8:9.

τελώνης (telones), ‘tollenaar’: iemand die voor de Romeinse overheid belasting en tol innde.

In Matt. 10:3 heet Matteüs ‘de tollenaar’.

Zie 8:11 voor ‘aan tafel zitten’.

Het citaat is Hos. 6:6.

Het Hebreeuws heeft ‘Ik heb behagen in trouw (חֶסֶד, chesed) en niet in slachtoffers (זֶבַח, zevach)’; de Griekse tekst heeft ἔλεος (eleos), ‘barmhartigheid’, en θυσία (thysia), ‘slachtoffer’.

Wij vertalen ἔλεος overal als ‘barmhartigheid’ (zo ook 5:7, 12:7 en 23:23).

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) staat na ‘zondaars’ nog ‘tot bekering’; de SBLGNT heeft dat niet.

νηστεύω (nesteuo), ‘vasten’: een tijd lang niet eten, om Elohim te zoeken of te rouwen.

Letterlijk ‘de zonen van de bruidskamer’: de gasten bij de bruiloft. νυμφίος (nymphios), ‘bruidegom’.

ῥάκος ἄγναφον (rakos agnaphon), ‘lap ongekrompen stof’: stof die nog niet gewassen en gevold was en daarom bij het wassen inkrimpt. πλήρωμα (pleroma) is wat iets opvult, hier de ingezette lap. ἱμάτιον (himation), ‘mantel’: het bovenkleed.

ἀσκός (askos), ‘wijnzak’: een zak van dierenhuid waarin wijn bewaard werd.

Nieuwe wijn gist nog en rekt de huid uit; een oude, harde zak scheurt dan.

ἄρχων (archon), ‘leider’: wij vertalen het woord zo ook in 9:34.

De man komt Yeshua vragen om zijn dochter. προσκυνέω: zie 2:2.

Een vrouw met langdurig bloedverlies was volgens de wet onrein (Lev. 15:25–27). κράσπεδον (kraspedon), ‘kwast’: de kwasten aan de hoeken van het bovenkleed (Num. 15:38–39; Deut. 22:12).

σῴζω (sozo), ‘redden’: het woord kan ook ‘genezen’ betekenen.

Wij vertalen het overal als ‘redden’.

αὐλητής (auletes), ‘fluitspeler’: bij een begrafenis werden fluitspelers en klaagvrouwen ingehuurd.

ἀναχωρέω (anachoreo): zie 2:12, ‘vertrekken’; hier als bevel ‘ga weg’.

‘Zoon van David’ is een titel van de verwachte koning uit het huis van David (2 Sam. 7:12–16; zie Matt. 1:1). ἐλεέω (eleeo), ‘zich ontfermen’: verwant met ἔλεος (eleos), ‘barmhartigheid’ in 9:13.

ἐμβριμάομαι (embrimaomai), ‘streng toespreken’: letterlijk ‘snuiven’, een sterk, waarschuwend bevel.

κωφός (kophos), ‘stom’; het woord kan ook ‘doof’ betekenen.

Hier spreekt de man na zijn genezing (vers 33), dus wij vertalen ‘stom’.

‘De leider van de demonen’: zie Matt. 10:25, Beëlzebul.

Bijna dezelfde woorden als in 4:23.

σπλαγχνίζομαι (splanchnizomai), ‘medelijden krijgen’: van σπλάγχνα (splanchna), ‘ingewanden’, waar men de diepste gevoelens zocht; vergelijk het Hebreeuwse רַחֲמִים (rachamim).

Schapen zonder herder: Num. 27:17; 1 Kon. 22:17; Ezech. 34:5. ἐσκυλμένοι (eskylmenoi) kan ‘afgemat, mishandeld’ betekenen; ἐρριμμένοι (errimmenoi) ‘neergeworpen, verlaten’.

‘De Heer van de oogst’ is Elohim. ἐκβάλλω (ekballo) betekent meestal ‘uitdrijven’, hier ‘uitsturen’.