Johannes 3

ἄρχων (archon), ‘leider’: een man met gezag onder de Joden. Ἰουδαῖοι (Ioudaioi), ‘Joden’, zijn hier de leiders in Jeruzalem (zie 1:19).

οἴδαμεν (oidamen), ‘wij weten’: Nikodemus spreekt in het meervoud en zegt niet wie hij erbij rekent.

Het Grieks zegt ook niet waarom hij ’s nachts kwam. ῥαββί (rhabbi): zie 1:38.

ἄνωθεν (anothen) kan ‘van boven’ en ook ‘opnieuw’ betekenen.

Nikodemus verstaat ‘opnieuw’ (vers 4: ‘voor de tweede keer’).

Wij schrijven ‘van boven’, zoals ook in 3:31. γεννάω (gennao) in de lijdende vorm vertalen wij met ‘geboren worden’.

‘Uit water en Geest’: het Grieks zegt niet wat met ‘water’ bedoeld wordt.

Vergelijk Ezech. 36:25–27, waar Elohim spreekt over rein water en een nieuwe geest, en Jes. 44:3.

πνεῦμα (pneuma) betekent ‘wind’ en ‘geest’; φωνή (phone) betekent ‘geluid’ en ‘stem’.

Het Hebreeuwse רוּחַ (ruach) heeft dezelfde dubbele betekenis.

Wij schrijven ‘wind’ bij het eerste woord en ‘Geest’ bij het laatste.

γινώσκεις (ginoskeis), ‘begrijp je’: letterlijk ‘ken je’.

Het Grieks heeft hier ‘wij’; het zegt niet wie Yeshua erbij rekent.

Voor ‘de Mensenzoon’ zie 1:51.

Sommige latere handschriften voegen na ‘neergedaald’ toe: ‘die in de hemel is’.

Die woorden staan niet in de SBLGNT; wij vertalen de SBLGNT.

Zie Num. 21:8–9: Mozes zette een koperen slang op een paal, en wie ernaar keek, bleef leven. ὑψόω (hypsoo), ‘verhogen’: het woord kan ook ‘omhoogheffen’ en ‘verheffen, eren’ betekenen.

Wij schrijven ‘verhogen’ ook in 8:28 en 12:32–34.

Het Grieks heeft geen aanhalingstekens.

Wij lezen 3:16–21 nog als woorden van Yeshua tot Nikodemus; ook is mogelijk dat de evangelist hier verder vertelt.

Zie ook de voetnoot bij 3:31.

κρίνω (krino), ‘oordelen’: het kan ook ‘veroordelen’ betekenen.

Wij schrijven overal ‘oordelen’ en κρίσις (krisis) ‘oordeel’.

πονηρά (ponera), ‘slecht’: elders vertalen wij πονηρός met ‘de boze’, ‘boos’ of ‘slecht’; hier staat het bij ‘werken’.

ἐλεγχθῇ (elenchthe), ‘ontmaskerd worden’: aan het licht gebracht en schuldig verklaard worden.

‘De waarheid doen’ is een Hebreeuws klinkende uitdrukking: leven naar wat waar is.

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

Zie ook Joh. 4:1–3.

Zie Enon bij Salim (ligging onzeker): De ligging van Enon en Salim is onzeker.

Voorgesteld worden plaatsen ten oosten van Nablus (bij het huidige Salim) en in het Jordaandal.

Dit punt is een grove gok.

Zie ook Matt. 4:12; Matt. 14:3–5; Mark. 1:14; Mark. 6:17–20.

ζήτησις (zetesis), ‘twistgesprek’: een discussie met tegenspraak. καθαρισμός (katharismos), ‘reiniging’: zie 2:6.

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

De bruidegom en de bruid zijn een beeld uit de Schrift voor Elohim en Zijn volk (Jes. 62:5; Hos. 2:21–22).

Yeshua noemt Zichzelf de bruidegom in Matt. 9:15 en Mark. 2:19–20.

Het Grieks heeft geen aanhalingstekens.

De woorden in 3:31–36 kunnen van Johannes de Doper zijn of van de evangelist; wij laten ze zwart en zonder aanhalingstekens. ἄνωθεν (anothen), ‘van boven’: zie 3:3.

ἐσφράγισεν (esphragisen), ‘heeft bezegeld’: van een zegel voorzien als teken van echtheid.

Hetzelfde werkwoord staat in 6:27.

Het Grieks zegt niet wie de Geest ‘niet met mate’ geeft: Elohim of Hij die gezonden is.

Wij laten dat zo staan.

Zie ook Matt. 11:27; Luc. 10:22.

ἀπειθῶν (apeithon), ‘die niet gehoorzaamt’: het staat tegenover ‘geloven’. ὀργή (orge), ‘toorn’.