Numeri 24

נְחָשִׁים (nechashim), ‘voortekenen’: tekens waaruit men de toekomst wil lezen.

Het is hetzelfde woord als in Num. 23:23 (נַחַשׁ).

Bileam zoekt ze nu niet meer.

רוּחַ אֱלֹהִים (ruach Elohim), ‘de Geest van Elohim’: de Geest komt op Bileam, zodat hij zegent wat hij ziet.

נְאֻם (neum), ‘uitspraak’: de vaste inleiding van een profetische spreuk.

שְׁתֻם (shetum).

Wij vertalen ‘geopend’.

Het woord kan ook ‘gesloten’ betekenen; vers 4 zegt dat zijn ogen ‘ontsluierd’ zijn, en dat past bij ‘geopend’.

שַׁדַּי (Sjaddai), ‘Sjaddai’: een oude naam van Elohim, zoals in Exod. 6:3.

מִשְׁכְּנוֹתֶיךָ (mishkenotecha), ‘je woningen’: komt van hetzelfde woord als מִשְׁכָּן (mishkan), ‘tabernakel’.

אֲהָלִים (ahalim), ‘aloës’: geurige bomen.

Het woord lijkt op אֹהָלִים (ohalim), ‘tenten’; de tekst speelt met dat klankverband.

Bij ‘Agag’ hebben de Septuaginta en de Samaritaanse tekst ‘Gog’.

Wij houden de Masoretische lezing: Agag is de koning van Amalek (vergelijk 1 Sam. 15:8).

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Dit vers herhaalt Num. 23:22.

Het onderwerp van ‘verslinden’ is Israël, niet El.

Dit vers herinnert aan de zegen aan Abraham (Gen. 12:3) en aan het slot van Gen. 49:9.

וַיִּסְפֹּק אֶת־כַּפָּיו (wayyispoq et kappav), ‘hij sloeg zijn handen samen’: een gebaar van woede.

בְּאַחֲרִית הַיָּמִים (be’acharit hajamim), ‘in de laatste dagen’: de verre toekomst.

עֶלְיוֹן (Eljon), ‘de Allerhoogste’: een naam van Elohim, zoals in Gen. 14:18–22.

שֵׁבֶט (shevet), ‘scepter’: dit woord betekent ook ‘stam’.

Wij nemen ‘scepter’, omdat het bij ‘ster’ en ‘heerser’ in vers 19 past.

פַּאֲתֵי מוֹאָב (paatei Moab), ‘de slapen van Moab’: de zijkanten van het hoofd.

Het kan ook ‘de hoeken van Moab’ betekenen.

Edom en Seïr liggen ten zuiden en zuidoosten van de Dode Zee, in het huidige Jordanië.

Seïr is het bergland van Edom.

וְיֵרְדְּ (weyerd), ‘en hij zal heersen’: van רָדָה (radah), ‘heersen’.

Het onderwerp is niet genoemd; wij nemen de heerser uit vers 17.

Amalek was het eerste volk dat Israël aanviel (Exod. 17:8).

Zijn einde wordt hier aangekondigd; vergelijk Exod. 17:14.

De Kenieten woonden in het zuiden van Kanaän, in de Negev, en in de bergen van Edom.

De ligging is niet zeker.

קֵינִי (Keni), ‘Keniet’, en קֵן (qen), ‘nest’: een woordspeling.

De Kenieten woonden in rotsachtig land, in het zuiden.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

Kaïn is hier de naam van de Kenieten.

Assur is Assyrië, het rijk in het noorden van het huidige Irak.

Wij lezen ‘Kaïn’ als volksnaam; het kan ook de stamvader Kaïn zijn (Gen. 4:1).

מִשֻּׂמוֹ (mishumo) is moeilijk.

Wij vertalen ‘als El dit doet’.

De Septuaginta heeft ‘wie zal leven, wanneer El dit doet’.

Kittim is Cyprus en de kusten van de Middellandse Zee.

Zie Gen. 10:4.

Zie Assur: Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

Eber verwijst naar de volken ‘aan de overkant’ van de rivier, in het oosten.

De betekenis van Eber hier is niet helemaal zeker.

In de tekst staat צִים (tsim), ‘schepen’, uit de ‘hand’ van Kittim: de zeemacht uit het westen.

‘Hij’ aan het slot is waarschijnlijk de macht die Assur en Eber onderdrukt.